Categorie archief: Nederland

Wat wil God?

God is verdwenen uit Jorwerd, dat is bekend, maar uit Staphorst nog niet. Daar heeft Hij onlangs zijn wil gedaan aan wethouder de Jong, die na dertig jaar lidmaatschap van de SGP nu lid is geworden van het FvD, namens hetwelk hij nu zelfs kandidaat-gedeputeerde in Overijssel wordt. God gunt de Jong de carrièresprong. „Goddelijke besturing van boven bracht mij bij deze partij,” heeft de Jong volgens meer dan een bron verklaard—ik hoop dat het citaat klopt, kan het niet controleren. Zulke besturing komt altijd van boven, nooit van beneden uit de onderbuik.
.
God had zich al vaker met Nederland bemoeid. De oorlogszuchtige veroveraar van de Oost, J.P. Coen, schreef al in 1618: ‘Dispereert niet, ontsiet uwe vijanden niet, daer en is ter werelt niet dat ons can hinderen noch deeren, wandt Godt met ons is, en trect de voorgaende misslaegen in geen consequentie, want daer can in Indien wat groots verricht worden.’
.
De slavernij vond God ook een goed idee, althans volgens Ds. Godefridus Udemans in 1638: ‘Aengaende de Heydenen of Turcken, die mogen van de Christenen tot slaven gebruyckt worden, mits datse in eene rechtvaerdige Oorloge gevangen of van hare Ouders, of andere deughdelijcke Meesters, voor eenen rechten prijs gekocht zijn, ghelijck verhaelt wordt dat ordinaris geschiedt in Angola. Want dit accordeert met de Goddelijke Wet, Levit. 25, vers. 44.45.46.’
.
Van 1831 dateert het protestantse devies ‘God, Nederland en Oranje’ (Isaac da Costa), dat het nog tot ver in de twintigste eeuw heeft uitgehouden.
.
En dat zijn slechts enkele voorbeelden. Je zou een boek vol kunnen schrijven over de wondere werken Gods in en met de Lage Landen; waarschijnlijk bestaat dat al lang.
.
Dikwijls bevestigt God de status quo, ook wanneer die voor Nederland ongunstig uitpakt. Dan is het namelijk een beproeving of straf. “Zie toch niet op dien Duitscher. Hij is slechts een roede in Gods hand,” zei de oprichter van de SGP Ds. Kersken in 1940, met een fatalisme dat doorgaans alleen moslims verweten wordt.
.
In Jorwerd woon je waaratje zo gek nog niet.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Godsdienst, Nederland

OPGEPAST, Lesbisch stel! Een perversie voor kinderen

In het altijd zo rimpelloze Nederland was een klein briesje opgestoken, dat wat ‘ophef’ veroorzaakte. In een nummer van de Donald Duck zou een lesbisch stel zijn afgebeeld. Boze mensen vroegen zich af: Moeten ‘onze kinderen’ nu ook al verplicht aan dit soort perversies worden blootgesteld? Waarschijnlijk zijn dat dezelfde bozerikken die moslims verwijten dat zij intolerant zijn jegens homoseksuelen.
Zelf ben ik al zestig jaar niet meer geabonneerd op dat blad. Toen ik het betreffende plaatje eindelijk te zien kreeg moest ik erg lachen. Het is volkomen onschuldig.
D3Vtti_XoAAouFKEr zijn twee dames te zien die aan een drankje zitten. Het eten is er nog niet; ook in Duckstad is de bediening langzaam geworden. Uit het getekende hartje blijkt dat zij elkaar erg graag mogen. Is dat nou alles? Moeten ze daarom lesbisch zijn, voor de hele rest van hun leven? Er zijn zo veel mogelijkheden. Misschien gaan ze na het eten met elkaar naar huis en hebben ze eenmalig een dolle nacht. Misschien zijn ze serieus verliefd en besluiten te gaan samenwonen. Die blauwe jurk zal wel het grootste huis hebben, dus dan trekt die andere daar in; dat kán ja. Het is echter ook goed mogelijk dat ze een gezellig dagje Duckstad gedaan hebben en even in een uitgelaten stemming zijn. De rode jurk gaat na het eten terug naar haar flatje boven de bibliotheek, de andere gaat weer naar man en kinderen in Ganzenhuizen.
Wie kan dat weten, en móet het geweten en gezegd worden? Laat iedereen toch lekker doen waar hij/zij/het zin in heeft! Alle vormen van seks en liefde en genegenheid zijn mogelijk. Wel met inachtneming van bepaalde regels: geen dwang, geen letsel, geen overdracht van ziekten, geen misbruik of benadeling van kinderen.
Maar wat ook belangrijk is: de mens is een veranderlijk wezen. Hij hoeft zich niet vast te leggen, hij hoeft zich geen identiteit te laten aannaaien. Met die afzichtelijke letters LHB enzovoort rijst het helemaal de pan uit. De laatste versie die ik zag was: de LHBTQIAP community. Wie zich daar niet in herkent valt tussen de letters en moet dus zelf een letter gaan verzinnen, óf is cis het, wat ook erg onsmakelijk klinkt. Dit kan toch geen serieuze manier zijn om de menselijke verscheidenheid en veranderlijkheid te benaderen?

2 reacties

Opgeslagen onder De mens, Nederland

Waar ik niet geweest ben

Zinloos lijstje:
.
Nederlandse steden waar ik nauwelijks geweest ben:
Zwolle, Apeldoorn, Alkmaar, Den Helder, Vlaardingen, Tilburg, Eindhoven, Heerlen, Arnhem, Vlissingen, Almere.
.
Nederlandse steden waar ik helemaal nooit geweest ben:
Almelo, Hengelo, Amersfoort, Gouda, Roosendaal, Bergen op Zoom, Helmond, Oss.

9 reacties

Opgeslagen onder Nederland, Reizen

Stoom

Een van mijn kinderherinneringen is dat ik met mijn moeder op ons kleine stationnetje aan de Langstraatspoorlijn stond en vreselijk schrok van een stoomwolk die sissend uit de locomotief schoot. Ook herinner ik mij dat opa ons met de auto naar het station gebracht had en dat hij al wegreed voordat de trein wegreed.
Nu lees ik toevallig dat die spoorlijn werd opgeheven op 1 augustus 1950. Ik was toen precies drie jaar oud; het is dus een zeer vroege herinnering.

6 reacties

Opgeslagen onder Nederland, Persoonlijk, Trein&tram

Camera Obscura

Bij het uitmesten van een boekenkast vond ik een exemplaar van Hildebrand, Camera Obscura terug. Had ik het zelf gekocht? Het was een Prisma-boek van ± 1960, destijds het goedkoopste wat je krijgen kon, en dienovereenkomstig benauwd gedrukt en moeilijk doorbladerbaar. De eerste druk dateert van 1839.
Ik dacht altijd dat Couperus’ De stille kracht het eerste literaire werk was dat ik las, behalve dan de verplichte nummers op school. Maar tot mijn verbazing herinnerde ik mij grote stukken uit dit boek, soms hele zinnen woordelijk, na er ruim een halve eeuw niet aan gedacht te hebben! Het schrijnende verhaal van Keesje, het diakenhuismannetje, dien men het vlijtig gespaarde geld voor een eigen doodshemd had afgenomen. ‘Hoe warm het was en hoe ver.’ ‘Er komen mensen op een kopje thee, om verder het avondje te passeren,’ met de familie Stastok, Mietje met de Kalfsogen, Koosje van Naslaan en de heer Dorbeen, die werd gezegd een droogkomiek te zijn. ‘Een avondje vergulden,’ komt dat ook daaruit? Ik heb het nog niet teruggevonden, en weet ook niet meer wat vergulden is. En ja, het onvergetelijke gedicht dat mevrouw Dorbeen met zware klemtonen voordroeg, ik wist het ineens bijna woordelijk: ‘Zo rust dan eind’lijk, ’t ruwe noorden | Van hageljacht en stormgeloei, | En rolt de Rhijn weer langs zijn boorden, | Ontslagen van den winterboei.’
Het gezapige Nederlandse burgermansleven genadeloos gefileerd; dat was wel even leuk, evenals de informatie hoe men vroeger leefde: bij voorbeeld dat de kachel niet vóór november aanging, en dat er in diligences en trekschuiten vlijtig sigaren werden gerookt. Toch kan ik dit boek niet al te fascinerend vinden. Het kan alleen zo beroemd geweest zijn omdat er uit die tijd verder niet zo veel is. Iets later uit de eeuw herinner ik mij—maar die heb ik pas veel later leren kennen—alleen Klikspaan, Piet Paaltjens en Alexander Ver Huell, Zijn er zoo?, en dan kwamen de Tachtigers; toen werd het pas echt interessant. Tollens en van Lennep had je ook nog, maar die heb ik nooit gelezen.
Het kan echter ook zijn dat er in de vroege negentiende eeuw best wat geschreven werd, maar dat de erfenis niet is gecultiveerd. Lijkt me net iets voor Nederland, om zijn literatuur te vergeten. In de buurlanden is het volstrekt normaal, boeken uit de negentiende of zelfs de achttiende eeuw te lezen.
.
Vreemd, hoe zo’n teruggevonden boek heel veel weer terugbrengt in het geheugen. Zo bezien moet je misschien toch niet te veel weggooien.

8 reacties

Opgeslagen onder Literatur, Nederland

Bronchitis, of: Europese onenigheid

Mijn bronchitis werd te lijf gegaan met een middel om te inhaleren en een antibioticum. Het hardnekkige na-hoestje dat ik nog steeds heb wordt nog bestreden met weer een ander middeltje om te inhaleren. Iedereen die ik hier in Duitsland ken en die ook wel eens bronchitis heeft gehad is het erover eens: ja, zo gaat dat, zo moet dat.
.
Hoe heel anders is dat in Nederland, waar ik iemand ken die een minstens zo erge bronchitis heeft als ik had. Die wordt helemaal niet behandeld, onder het motto: het zal vanzelf wel overgaan. Op de achtergrond loert waarschijnlijk het argument van het geprivatiseerde zorgstelsel: niet behandelen is veel goedkoper. Zoals de mensen na een knie-operatie daar ook meteen de straat op worden gestuurd.
.
Maar als een beroemde televisiepersoonlijkheid nu eens bronchitis heeft, of de koning, of Rutte zelf, worden die dan ook niet behandeld?

5 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Europa, Nederland

Mini-herinneringen: vette happen

Samosoplusivanje was het woord waar ik vanochtend mee wakker werd. Het betekent ‘zelfbediening’ in het Joegoslavisch, tenminste dat dacht ik. Volgens Google translate moet het zijn: samoposluživanje; bijna goed dus. In het mild-socialistische Joegoslavië van 1965 en volgende waren dat restaurants waar het gemene volk en ook studenten uit het buitenland voor weinig geld een maaltijd konden gebruiken. Geen grote keuken natuurlijk, maar ook niet in strijd met de menselijke waardigheid. In Bulgarije had je ze ook, maar dat was echt communistisch en daar was het eten meteen veel smeriger: een closetpapierkleurige kwak puree met een onbestemde saus waarin enkele stukjes vlees dreven.
.
Wat deed ik in die landstreken? Natuurlijk was ik onderweg naar het Midden-Oosten, tot Joegoslavië liftend en daarna met de trein. Vliegtuigen waren nog te duur, en bovendien was ik benieuwd naar al die gebieden waar je dan doorheen kwam. Door vreemde wisselkoersen was de Balkan en wat daarna kwam spotgoedkoop. Pas in Turkije werd het eten echt lekker, te beginnen met de restauratiewagen die aan de grens aan de trein werd gekoppeld: een weelderig ingerichte Oostenrijkse Speisewagen van ongeveer 1912, goed geconserveerd.
.
In Nederland bestonden ook van die zelfbedieningsrestaurants. Je had Heck’s en Rutecks, allebei op het Rembrandtplein als ik mij goed herinner. Een biefstukje met gebakken aardappeltjes, huzarensalade, dat soort dingen. Gebutste schaaltjes van roestvrij staal. Echt eten kon je bij De Kroon, ook op het Rembrandtplein. Toen ik dat voor het eerst zelf betaalde kostte dat 25 gulden: niet weinig, en wat ik mij er vooral van herinner is mayonaise.

2 reacties

Opgeslagen onder Eten, Europa, Nabije Oosten, Nederland, Reizen

Noordwaarts

11.11.2018 Mijn bezoek aan Groningen moest ik helaas wat inkorten, maar ik wilde wel naar de Iran-tentoonstelling in Assen. Zondag tot 13.00 ‘gewerkt’, d.w.z. gezongen, in Hartenrod. Vandaar is Groningen dan niet meer dezelfde dag te bereiken, dus ik moest ergens overnachten.
.
Mocht U een klok willen bestellen, dan kan dat niet meer in Heiligerlee, maar wel in Gescher, waar ik de nacht doorbracht. De klokkengieterij heeft een nuchter bedrijfspand (afb.1); iets mooier is het klokkenmuseum (afb.2), maar dat haalt toch niet bij Greifenstein.
.
De eerste plaats in Noord-Nederland waarheen ik stuurde was Veendam. Omdat er een weg was opgebroken werd ik omgeleid, langs plaatsen als Gasselternijveenschemond — hoe leg je dat een Japanner of een Welshman uit? Ongewild zag ik nog wat van de Hondsrug; dat moest dus al Drente zijn. Niet erg.
.
Veendam geeft zich niet gemakkelijk, er is weinig structuur in te ontdekken. Begonnen bij de hoofdkerk, waar een prachtige begraafplaats bij is met hoge bomen en van die hoge grafstenen (afb. 3–4). Vervolgens een lange winkelstraat ingelopen, met gelijkvloers 100% puivervuiling, maar Hollandse (afb. 5) of zelfs Haagse (afb. 6) lijningen op de eerste verdieping en hoger. Dan kom je bij het Oosterdiep. Dat is kennelijk de plek waar je mooi woont in Veendam (afb. 7), en het hoeft niet altijd duur te zijn (afb. 8).
.
Wat te lunchen in Veendam? Horecatermen als Smulcentrum, Daghap en Restaria stimuleerden de eetlust niet. Het werd tenslotte een hutspot in brasserie ‘La Vache’. Even wennen, dit historische gerecht, maar het ging er best in. Koffie zetten konden ze daar ook.
.
Sinds gisterenmiddag regende en druilde het vrijwel de hele tijd; het landschap bevond zich in een grote grijze wolk. Dat is heerlijk, na vijf maanden droogte. (‘Laat toch van dien milden regen | dropp’len vallen op mij neer | ook op mij, ook op mij.’) Maar ik vrees dat het niet genoeg was om het grondwater weer aan te vullen.
.
Door naar Wildervank, want ik had gehoord dat dat mooi is. Daar vond ik hetzelfde Oosterdiep weer terug, met inderdaad fraaie bebouwing (afb. 9–11).
Hoe bekijk je een lintdorp? Ideaal zou zijn met de fiets, maar die had ik niet, dus dan maar af en toe de auto neerzetten en een stuk lopen.
.
Langs de vaarten staan de huizen, daar wonen de mensen, en denkelijk best gezellig, al zitten ze niet op elkaars lip. Maar als je van de ene vaart naar de andere wilt oversteken moet je door een leeg stuk land, zoals bij voorbeeld van Wildervank naar Windeweer, waar ik een B&B had geboekt. Daar is plat akkerland en boomloosheid en godverlatenheid. Eenmaal aangekomen bij de nieuwe vaart ben je weer onder mensen.
.
Kiel-Windeweer heb ik wel helemaal te voet gedaan. Het is een lange vaart, waarvan beide oevers niet al te dicht bebouwd zijn, maar een mooi aanzicht bieden. Fraaie, royale maar normale boerderijen en huizen; je komt er helemaal tot rust (afb. 12–15).
.
De mensen zijn hier vriendelijk en willen graag een praatje maken. Pijnlijk was het, dat ik soms twee keer om herhaling moest vragen voor ik ze verstond. Ze merkten natuurlijk dat ik een vreemdeling ben, maar konden of wilden niet allemaal ABN spreken. Gronings in zijn zuivere vorm is nauwelijks minder exotisch dan Fries. De Friese televisie, die hier te ontvangen was, viel ook niet mee. Met behulp van Nederlands, Engels, Duits en een beetje Scandinavisch proberen te begrijpen wat er gezegd wordt: het kost tijd en lukt niet helemaal.
Toch zijn er in deze streek ook veel mensen die 100% ABN spreken, zonder zelfs maar een spoortje noordelijk accent.
.
Na Windeweer en Assen moest ik naar een adres in Midden-Nederland. Daarbij viel me op dat er vanaf Hoogeveen een Randstad-achtige drukte op de weg begon te heersen. Het ‘Noorden-gevoel’ was ineens weg.

6 reacties

Opgeslagen onder Nederland

Iran in Assen

In Assen kun je de HEMA bezoeken, maar veel interessanter is natuurlijk het Drents Museum, waar ik op de valreep nog de Iran-tentoonstelling heb gezien. Het is nu te laat: om een indruk te krijgen kunt u hier kijken: https://www.youtube.com/watch?v=E8yaHPWezMI en https://www.youtube.com/watch?v=lZveqbPBjUE, of een catalogus kopen. Een overzicht van de prehistorie tot ± 1700, aan de hand van voorwerpen en sculpturen uit het Nationaal Museum in Teheran. Heel bijzonder dat dat kon. Overwegend topstukken, ter eerste kennismaking, niet al te veel diepgang over een bepaalde periode. De samenwerking met Teheran merk je ook aan het nationalisme in de commentaren: Iran was in alles het eerste, het beste en het grootste, reeds in de voortijd. Het land doet in eigenroem niet onder voor Turkije. Vaak is het nog waar ook wat ze zeggen, en dat irriteert nog meer. Laat anderen maar zeggen hoe goed ze waren of zijn; dat moeten ze niet zelf doen. Bovendien konden Pakistan, India en China natuurlijk ook wat.
Grappig was hoe de islam werd onderbelicht. Er lag ergens een prachtige geïllumineerd Koranhandschrift, dat wel. Om de tekst die een eindje verderop hing moest ik lachen:

“Iran en islam. In 633 wordt het Sassanidische rijk overlopen door de Arabieren. Zij brengen de islam naar Iran. De ineenstorting van het rijk heeft natuurlijk een enorme impact op de hele samenleving. Toch klinkt dat nauwelijks door in het dagelijks leven zoals de bevolking dat gewend is. de wevers produceren nog steeds dezelfde stoffen van zijde en wol, […] De vormen en stijl veranderen maar heel langzaam. […]”

En zo gaat het nog een tijdje door. Er staat geen woord over de islam in, en dat past precies bij de stemming in Iran: de godsdienst blijft zo mogelijk onvermeld, omdat iedereen daar zo vreselijk genoeg van heeft.
.
Hoewel ik door mijn vak niet geheel onbekend was met de tentoongestelde voorwerpen en misschien minder verrast was dan de meeste Nederlanders, was ik wel weer erg onder de indruk van de schoonheid die van individuele voorwerpen kan uitgaan. Ik heb me vooral geconcentreerd op de Sassanidische periode, die ik altijd wat had verwaarloosd, hoewel een arabist daar veel van hoort te weten. Die zilveren schotel! nee, foto’s heb ik er niet van. Die Sassanidische cultuur was lang niet zo in verval als ik in mijn opleiding heb geleerd.
.
De tentoonstelling was zo verzadigend dat ik vergeten ben de rest van het museum te bekijken! Wel zag ik op de terugweg nog een hele mooie woonwijk met grote Hollandse huizen waar de burgerij woont of woonde—of moet ik zeggen de koloniale elite? In zulke huizen kun je wel een vleugelpiano kwijt.

3 reacties

Opgeslagen onder Iran, Nederland

Bruin met roetvegen

Het ‘Zwartepietendebat’ brengt Nederland tot aan de rand van de burgeroorlog, als je sommige media mag geloven. Hetzelfde soort oorlog als we in 1966(?) hadden, toen de Provo’s luidkeels uitriepen: Het is oorlog! Ze wisten in geen velden of wegen wat dat was, oorlog, en ook nu valt het weer reuze mee. In ieder geval is er discussiestof tot ongeveer de kerstdagen, en daarna is het nog maar een paar nachtjes slapen tot het vuurwerkgeweld weer losbarst.
.
Tijdens een bezoek aan de HEMA in Assen zag ik een discrete en subtiele bijdrage tot het debat. Aan het plafond waren er op karton tekeningen opgehangen van de Sint, pieten en de schimmel. Daar hing een blanke piet met roetvegen en ook, dat was nieuw voor mij: een bruine piet met roetvegen! Een Marokkaan of een Turk misschien? Lijkt me een prima idee.

2 reacties

Opgeslagen onder Nederland