Categorie archief: Bildung und Uni

Collega

In de droom ging ik naar een bibliotheek in een vreemde stad. Daar kwam ik in de studiezaal naast een oudere man te zitten — maar wat heet? een oudere man is tegenwoordig al gauw jonger dan ik zelf ben — naast een man van een jaar of negenenvijftig dus, die een handschrift opensloeg. Was het Perzisch? Ik kon mij niet bedwingen en wierp er een onbescheiden blik in. Het was Arabisch: een geïllustreerd handschrift over dieren. Wat een toeval! Zelf met een dergelijk handschrift bezig, zij het zonder illustraties, wilde ik mij voorstellen en een praatje maken. Maar hij stelde daar geen prijs op, sloeg het handschrift dicht en ging een tijdschrift zitten lezen.

Deze droom vond plaats tussen zeven uur en half acht. Opmerkelijk: zoals gewoonlijk meldde zich om zeven uur de stem van de nieuwslezer, maar ik heb niets van het nieuws en de volgende muziek en gesprekken gehoord, hoewel ik vrijwel naast de radio lag. Pas om half acht hoorde ik weer iets: de theaterkritiek. Blijkbaar was er vandaag wat extra slaap nodig.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Dromen, Persoonlijk

Einde boek?

Voor mij liggen op het ogenblik twee dikke wetenschappelijke boeken, uitgegeven door Brill in Leiden. Ze kosten resp. € 252,- en € 156,45 (voor 825 en 649 blz.). Ik heb ze niet gekocht, maar uit de universiteitsbibliotheek geleend. Ze zijn zeer goed uitgegeven en perfect gedrukt, maar de band is bij beide erbarmelijk. Of liever gezegd: ze zijn helemaal niet gebonden; het zijn stapels kopieerpapier die met lijm zijn samengevoegd. Het gevolg is dat je ze niet goed kunt openslaan en geopend op tafel leggen. Ook bladeren gaat moeilijk. Waardeloos! Had er voor die prijs niet een echte band af gekund? Te voorzien is dat bibliotheekexemplaren al gauw door hun rug zullen gaan, wanneer mensen met geweld gaan proberen om ze toch open te slaan. Dan heb je voor veel geld een kapot boek, dat naar zijn aard niet gerepareerd kan worden.

Maar je hoeft ze natuurlijk niet ‘gebonden’ te kopen. De uitgeverij biedt namelijk ook de mogelijkheid deze werken als pdf te kopen. Dan kosten ze … net zo veel als de gedrukte versie! Als ik een van deze boeken zou kopen, wat ik gelukkig niet hoef, zou zelfs ik misschien, als ik klaar was met knarsetanden, voor de pdf-versie kiezen, hoewel ik er een hekel aan heb, boeken op een beeldscherm te lezen. Maar als een boek toch geen boek is, dan moet dat in vredesnaam maar. Gerede kans dat ik die honderden bladzijden zou uitprinten, om althans nog enig leescomfort te hebben.

Deze beroemde uitgeverij, die in de loop van eeuwen veel prachtigs heeft uitgegeven, houdt blijkbaar niet meer van boeken. Die zijn slechts een lastig nevenproduct bij haar digitale handel geworden.

3 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Economie/Wirtschaft

Nieuwe band

IMG_2834.jpg

Daar ligt hij dan, mijn trouwe kameraad, in de zak voor het oud papier. De Engelse Wehr, met wie een dertigjarige vriendschapsband mij verbond.

Is dat schrikken! Maar nee hoor, het valt mee: het is alleen de band. Die was er door het vele gebruik afgevallen. Gebruik vooral vroeger in Nederland, want hier in Duitsland neem ik natuurlijk de Duitse versie. Maar met mijn huidige project is de Engelse weer aan de beurt. Het kon zo niet langer: hij is naar de boekbinder geweest en voor de som van € 23,20 is hij weer ingebonden en ziet eruit als nieuw, alsof er nooit in gebladerd was. Een vriendelijk prijsje, nietwaar? Het was ook een heel vriendelijk, ouderwets mensenbedrijf.

2 reacties

Opgeslagen onder Arabisch, Bildung und Uni

Oost west, thuis best

Toen ik nog over Mohammed en de vroege islam studeerde had ik nooit het gevoel iets onbelangrijks te doen. Immers, heel de wereld sprak tot kotsens toe over de islam? Het verstrekken van betrouwbare informatie over één van de stichters daarvan was dus van belang, ook al wilde vrijwel niemand die horen.
.
Na mijn pensionering wendde ik mij af van de arabistiek en concentreerde ik me meer op muziek. Dat kan ook nu: ik heb weer zangles, ik kan in mijn eentje zingen, maar koorzang zal nog lang onmogelijk zijn. Dat was in februari al duidelijk en ik heb meteen het roer omgegooid en mij gestort op een oud arabistisch onderzoeksproject, dat nooit af was gekomen: een negende-eeuwse christelijke tekst met ongeveer honderd christelijke teleologische godsbewijzen, die iets later met een islamitisch sausje werd overgoten. Dat is leuk werk, dat gepriegel en gepuzzel, net als vroeger, alleen bekruipt mij hierbij soms het idee dat het nergens goed voor is. Wat is het verschil met het patience leggen, dat mijn grootmoeder op haar oude dag regelmatig deed om het wachten op de dood te veraangenamen?
.
Ik moet mijzelf er af en toe uitdrukkelijk van overtuigen dat dit wel degelijk ergens goed voor is, en zelfs actueel, in verband met het hele white supremacy-gedoe. De tekst is namelijk een stukje in de legpuzzel van de geschiedenis van cultuuroverdracht en wetenschap—al is het maar een klein stukje. Die godsbewijzen interesseren me niet zo: heb je er tien gezien, kun je zelf de volgende twintig verzinnen, en God wordt er niet bestaander van. Maar het boekje wemelt van de citaten en verwijzingen naar oude Griekse, Latijnse en vroeg-christelijke auteurs, vertaald, zoals het voorwoord stelt, uit het Grieks in het Syrisch en Perzisch en nu ook in het Arabisch. Dat is dus een west-oost overdracht; de volgende fase werd de oost-west overdracht, verrijkt met Indische en Perzische elementen. Dacht U bij voorbeeld dat de grote christelijke theoloog Thomas van Aquino niet zwaar beïnvloed was door Arabische theologie en filosofie—en dus door ‘de islam’? Het cultuurgebied dat ik nu maar het ‘Westen’ zal noemen (in tegenstelling tot China, Japan, India) is altijd meer één geweest dan het wilde weten—en dan het nog steeds wil weten.
.
Ik las juist een boekrecensie uit de NRC van 20 april : Violet Moller, De zeven steden, een reis door duizend jaar geschiedenis. Volgens de recensie is het een enthousiast verhaal over die oost-west overdracht. Leuk dat er weer zo‘n boek is, dacht ik, vooral als het goed geschreven is. Maar mijn volgende gedachte was: alweer zo‘n boek! Dit is zo langzamerhand toch wel bekend? Nee, in brede kring is het nog steeds niet bekend, en als het al bekend was wordt het steeds weer ‘vergeten’ en ontkend. Het is net als met de geschiedenis van kolonialisme, racisme en slavernij: men weet het wel, maar wil het toch steeds weer niet weten. Een beetje drammen kan daarom geen kwaad, dat doen de o zo superieure white supremacists immers ook de hele tijd: die denken dat Europa rechtstreeks afstamt van de vikingen en de marmerblanke oude Grieken.
.
Overigens lijkt me een tekortkoming bij Moller—maar ik heb alleen de recensie gelezen!—dat de ‘Byzantijnse’ bijdrage niet ter sprake komt. Want toen in West-Europa de belangstelling voor de antieke wetenschap eenmaal opnieuw was gewekt, heeft men ook naarstig gezocht naar handschriften van die oude teksten in het Grieks, en men heeft er in Constantinopel en allerlei kloosters heel wat gevonden.
Ook de oosters-orthodoxe wereld kan wel wat rehabilitatie gebruiken. Want zoals Agatha Christie al schreef over een van haar superieure blanke personages: ‘In haar bevooroordeelde geest was een Griek bijna even erg als een Argentijn of een Turk.’

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Arabisch, Bildung und Uni, Gezondheid, Griekenland, Islam, Nabije Oosten, Persoonlijk

Moeizame wetenschap

Als ik een plaats in Oppianus’ Halieutica wil naslaan en misschien citeren—en wie wil dat niet, op zijn tijd?—heb ik de keus tussen de genadeloze Teubner-editie van het Grieks, zonder enige vertaling, en een Latijnse vertaling uit 1813, die in de UB alleen in de Zaal Bijzondere Werken geraadpleegd mag worden, en die is vanwege corona op slot. Ik had toch beter moeten opletten op school. Schopenhauer drukte reeds zijn verachting uit voor mensen die teksten uit de Oudheid in vertaling lezen.

3 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Dieren

Vlucht naar voren

Mooi nieuws uit Beieren: de vrijstaat gaat vijftig(!) nieuwe leerstoelen inrichten voor kunstmatige intelligentie. Wat het allemaal inhoudt weet ik niet, robotics is één ding natuurlijk, maar wat de vier geplande K.I.-professoren voor de humaniora gaan doen kan ik mij niet voorstellen.
.
Hoeft ook niet: wat ik bemoedigend vind is dat men in crisistijd aan de toekomst denkt. Ook al zal dat een toekomst zijn waarin ik mij niet meer thuis voel. Dat is wat anders dan het krampachtig willen redden van de dingen van vroeger.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Computer, Duitsland, Economie/Wirtschaft

Bukken

Waarom had ik nu ineens een kleine stagnatie in het werkje dat verder zo voorspoedig verliep? Ik moet het me zelf maar toegeven: omdat het achtdelige werk dat ik steeds nodig heb op de onderste plank staat en ik daar niet meer zo makkelijk naar grijp. Nu heb ik alle banden op het bureau gezet en in de toekomst moeten ze maar op een hogere plank staan. Daarmee gaat de systematiek in de boekenkast wel verloren, maar dat moet dan maar.

2 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Schrijven

Boeken kopen

Soms koop ik nog wel eens een boek; ik ben tenslotte nog niet dood. Maar dat zijn boeken van algemeen belang: een roman (Wieringa, Pfeijffer) of iets van geschiedenis: Lendering, Xerxes; Lucassen & Lucassen, Vijf eeuwen migratie; Baaij, Daar werd iets gruwelijks verricht. De romans koop ik meestal als e-book, zodat ze geen ruimte kosten. Nederlandse boeken bevatten vaak obsceen veel papier.
.
Boeken die te maken hebben met mijn vroegere vak koop ik niet meer. Maar ik betrap mijzelf op een vreemd soort plaatsvervangend gedrag: sommige boeken en vele tijdschriftartikelen load ik down (download ik?) uit het Internet. Gisteren nog Hoyland, Seeing Islam as others saw it. Een kloek boek, waarvan ik vroeger het bibliotheekexemplaar vaak gebruikt heb, maar dat ik te duur vond om te kopen. Nu heb ik het gratis en het beslaat nul centimeter op de plank. Tijdschriftartikelen neem ik ook alleen voor zover ze niet achter een betaalmuur zitten.
.
Op deze manier ontstaat er natuurlijk een merkwaardige, onserieuze collectie: niet wat je over een bepaald onderwerp zou moeten hebben, maar wat er toevallig langs kwam; meestal ouder spul. Maar dat geeft helemaal niets, want … ik lees al die boeken en artikelen toch niet meer. Ik load ze alleen maar down.
.
Ach, het is een onschuldige bezigheid van een gepensioneerde, waar niemand last van heeft.

4 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Persoonlijk

Mini-herinnering: misdaad loont

Slechte mensen ken ik meer dan genoeg, mijzelf niet uitgezonderd, maar een echte crimineel, louche en met foute schoenen en hemd, heb ik maar éénmaal ontmoet. Het was iemand met een wat vormeloos karakter, de broer van iemand die ik kende; kort na onze ontmoeting nam hij deel aan de grote Van Gogh-diefstal in 1991.
Hij belandde in de gevangenis, ben vergeten hoe lang. Daar kreeg hij de gelegenheid, een studie Rechten te volbrengen. Naar verluidt werd hij er ook nog min of meer volwassen. Zou hij advocaat van kwade zaken geworden zijn?
Nu de studiebeurzen zijn afgeschaft en de boze wereld voor nog onvolgroeide mensen meer verlokkingen dan ooit gereedhoudt is zo’n misdaad misschien een alternatief?
Van kunst word je een beter mens, zo veel is zeker.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, De mens, Kunst

Oriënt

Goed, ik ben nu werkelijk doende een Engelstalig blog te maken over Oriënt, oriëntalisme en oriëntalistiek: https://eastbyeastwest.wordpress.com . Het komt langzaam op gang, maar dat is ook goed, want het duurt altijd enige tijd voordat zoiets wordt opgemerkt. Eerst bevat het voornamelijk al bestaande stof, maar ik heb ook genoeg nieuwe onderwerpen. De oude Arabische literatuur en de vroege islam verdwijnen daarmee wat naar de achtergrond, hoewel ik de blogs daarover wel openhoud.

Het warme weer maakt mij actief. Dat doet het ook met de kerels die hier in de straat sinds half acht met allerlei helse apparaten in de weer zijn en een kolere-herrie maken. De ramen blijven dus dicht, de ventilator zoemt zachtkens.

Na de vakantie moet ik nodig iemand vinden die het Engels corrigeert. Moet lukken, in een universiteitsstad.

3 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Orient, Schrijven