Categorie archief: Bildung und Uni

Dubbele opwinding

U ziet meteen aan me, dat ik vannacht weinig heb geslapen, dus ik zal even uitleggen waarom. Eerst was daar gisterenavond om zes uur de speciale tenorenoefening van het ensemble Canticum Antiquum. Normaal zijn we daar met ons drieën, gisteren waren we met zijn tweeën. De koorleidster is buitengewoon competent en weet ons tot grote hoogte te brengen. Gisteren was er weer echt een doorbraak.
.
Zulke uren zijn intensief, ik heb dan enige tijd nodig om ze te verwerken en de tonen in mijn geestesoor en -keel nog eens te herhalen. Maar daar kwam gisteren niet van, want een half uur later had ik een afspraak in een restaurant met twee geleerden, die mij bij een etentje mijn Festschrift (feestbundel) wilden overhandigen. Daar had ik helemaal geen zin in, maar het moest, dat begreep ik. In mei 2012 was er een afscheidscongresje voor me georganiseerd. De voordrachten van toen waren nu uitgegeven. Vijf jaar later ja: de heren verontschuldigden zich voor die lange tijd, maar dat is bij wetenschappelijke publicaties op mijn gebied niets bijzonders. Je schrijft voor de eeuwigheid, nietwaar, of tenminste voor een eeuw, en wat is dan vijf jaar?
.
Voor de fietstocht van Wehrda naar het restaurant ergens in Marburg-Zuid had ik een half uur uitgetrokken. Maar dat werd drie kwartier: het was donker en erg mistig en het interregionale fietspad door het Lahndal is onverlicht, dus het was ingespannen rijden. De heren waren niet boos, begrepen mijn excuus en waren in goede stemming, zo werd het toch een gezellige avond.
.
Tja, die bundel. Het idee, nog weer eens teruggevoerd te worden naar die wereld van mijn vroegere werk had mij aanvankelijk tegengestaan, ofschoon ik wel begreep dat ik mij verheugd en vereerd behoorde te voelen. Maar zie aan: in de loop van de avond, en zeker na het aanschouwen van het product, gebeurde dat inderdaad en kreeg ik er wel degelijk schik in. Het boek bevat hoe dan ook vijf interessante en mooie artikelen, en die overdreven lovende woorden aan mijn adres, in de inleiding en enkele voetnoten, heb ik maar gauw naast mij neergelegd.
.
Maar dat onverwerkte zanguur, plus de terugcatapultering naar vijf jaar geleden en het terugdenken aan de auteurs, van wie ik de meesten al jaren niet meer heb gezien, hield mij lang uit de slaap. De ontspanning, die een late ochtendslaap soms brengt, trad ook niet in: om precies kwart voor zeven begonnen die monsterachtige machines hiernaast: eeuwenoude eiken omhakken en grond weghalen voor een bouwproject. Gisterenavond vergeten het raam dicht te doen.

4 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Persoonlijk

Ontslagen

Ik werd ontslagen, een half jaar voor mijn pensionering. Wegens overtolligheid.

Inderdaad zijn er weinig dingen zo overbodig als kennis van het Arabisch of — de hemel beware! — van de islam, een onderwerp dat zich, zoals vrijwel dagelijks blijkt, ook zonder kennis uitstekend laat be-debatteren..

Gelukkig was mijn ontslag maar een droom, vannacht. In werkelijkheid heb ik de vijfenzestig als arabist in functie gehaald en geniet ik nu een welverdiend pensioen. Was ik in Nederland gebleven, dan was het misschien anders geweest. Het is wel opvallend dat de arabistische opleidingen daar vrijwel alle zijn opgeheven, ingekrompen of omgedoopt. Maar gelukkig werkte ik de laatste jaren in Duitsland, een land dat in dit soort dingen vaak een jaar of tien, twintig achterloopt op de trend.

Over de nutteloosheid van arabistisch werk maak ik me geen zorgen. Anders dan bij natuur- en scheikunde zijn arabistische studies vaak vijftig of honderd jaar geldig. Stel dat er in Europa de komende dertig jaar helemaal geen belangstelling voor zou bestaan, daarna kunnen ze de boel gewoon weer uit de kast halen. En in die tussentijd bloeit het vak elders: in Brazilië misschien, in Korea of Canada.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Arabisch, Bildung und Uni, Dromen, Pensioen, Persoonlijk

Een gek op de troon: al-Hakim 2

Schrijven over kalief al-Hakim is zoals al opgemerkt vrijwel ondoenlijk als je geen bibliotheek bij de hand hebt. Een extra moeilijkheid is dat de meningen over hem zo ver uiteenlopen. Ofwel hij was een normale, zelfs goede kalief, óf hij was knettergek, wreed en bloeddorstig. Omdat ik, naar aanleiding van een tijdsverschijnsel, van plan was te schrijven over ‘een gek op de troon’ zal ik al-Hakim nu als gek presenteren. U leest toch ook liever over een gekke kalief dan over een normale? Ik ben nu niet creatief of wetenschappelijk; dat komt later wel weer, als ik boeken bij de hand heb. De bronnen zal ik ook later noemen. Nu eerst een samenvatting van wat er voor gekkigheid over hem verteld wordt.

Al-Hakim heeft zijn moeder vermoord. Was het een moeder-zoon-conflict, was zij een kreng, hij een onhandelbaar ettertje of allebei? Het kan ook een politieke reden gehad hebben. Moeder was namelijk een christin, en wel een melkitische, d.w.z. georienteerd op de Griekstalige staatskerk van het Oost-Romeinse Rijk – de vijand! Toen zijn vader die vrouw tot concubine nam verleende hij meteen allerlei hoge kerkelijke ambten aan familieleden van haar. Een van hen, patriarch Arsenius van Alexandrie, liet al-Hakim tegelijk met zijn moeder vermoorden. Het moet voor hem als geestelijk leider der sjiietische moslims een onverdraaglijk idee zijn geweest dat hij een christelijke component had. Ook verder ging al-Hakim tekeer tegen de christenen in Egypte; dat past wel. Momenteel is 10% van de Egyptische bevolking christelijk; in die tijd was dat veel meer, maar hoeveel precies kan ik nu niet nagaan. 40 % misschien? 

Zijn regent en voogd heeft hij ook gedood. Een knappe jongeling zou hij eveneens hebben vermoord en persoonlijk van zijn ingewanden hebben ontdaan. *Hij zou zich zeven jaar niet gewassen hebben, liet zijn haar wild groeien en  knipte zijn nagels niet tot ze zo lang waren als de klauwen van adelaars;* hij huisde in een kelder bij kaarslicht.

De mensen waren bang voor hem, omdat zij meenden dat hij over toverkracht beschikte en alwetend was—wat waarschijnlijk betekent, dat hij een uitvoerig spionagesysteem had opgebouwd.

Corrupte ambtenaren en hovelingen werden het eerst vervolgd. Wat er eerst nog als een sympathieke zuiveringsactie uitzag werd steeds meer een schrikbewind. De kalief voerde steeds een terechtstellingsploeg mee, die ter plaatse iemand standrechtelijk om het leven kon brengen.

Vanaf 1003 kwamen de decreten (sidjillāt) die het zedelijk leven in Egypte moesten verbeteren. In zijn jonge jaren had de kalief nog graag meegedaan met de volksfeesten in Fustat. De christenen die daar woonden dronken veel en het kwam vaak tot excessen. Vervolgens ergerde de kalief zich aan de deelname van vrouwen aan die feesten en verbood hij hun ’s avonds uit te gaan. Ook mochten ze overdag niet meer zonder begeleiding over straat. Boottochtjes werden verboden voor vrouwen. Nog later mochten mannen ook niet meer ’s avonds op straat: het hele nachtleven kwam tot stilstand. Wijn en alle wijnbehoeften zoals kruiken e.d. werden in het openbaar vernietigd; kroegen werden gesloten en zelfs de productie van honig werd verboden om de vlucht in honingwijn onmogelijk te maken. Ook ander amusement werd verboden: muziekinstrumenten werden verbrand, schaken en zelfs tochtjes in de woestijn werden verboden. Vooral joden en christenen kregen ervan langs. Die moesten vernederende onderscheidende kleding dragen; vrouwen bij voorbeeld twee verschillende schoenen. Ettelijke kerken werden vernietigd, waarvan de sloop van de H. Grafkerk in Jeruzalem in 1009 wel het spectaculairst was. Die echode nog na toen Europa in 1096 tot de eerste Kruistocht besloot.

Maar zelfs de soennitische meerderheid in het rijk bleef niet gespaard. Soennieten kregen te horen dat zij al die tijd een dwaalleer hadden aangehangen en werden opgeroepen zich te bekeren. Met allerlei vervelende, kleine spijswetjes werden zij verder geërgerd. Ooit had al-Hakim soennieten als gelijkwaardig met sjiïeten beschouwd, maar in een latere periode werden zij haast even hard gekoejeneerd als christenen. 

Als bleek dat een decreet van al­-­­Hakim niet werd nageleefd of niet uitvoerbaar was, trok hij het terug en probeerde het later nog eens.

In zijn laatste levensjaren werd al-Hakim asceet, droeg een eenvoudig wit gewaad en sandalen en ging vaak alleen uit rijden op een ezel. Bij het volk werd hij nu geliefder, omdat hij veel staatseigendommen cadeau deed aan mensen die iets kwamen vragen. Het sterk uitgedunde hof vroeg zich intussen af, of hij nog wel toerekeningsvatbaar was. 

Te zelfder tijd verbleef er een Druzische propagandist in zijn paleis, waarheen hij gevlucht was voor mensen die hem wilden doden, en werkte daar aan een boek waarin de goddelijkheid van kalief al-Hakim werd aangetoond. De kalief hield hem niet tegen. (Dit staat aan het begin van de Druzische religie, die nog steeds bestaat. Een heel ingewikkelde geschiedenis; ik geloof niet dat ik die echt wil begrijpen.)

In februari 1021 maakte de kalief op een nacht weer een eenzaam ritje op zijn ezel over de Muqattamheuvel even buiten Cairo. Deze keer kwam hij niet terug. Enkele dagen later werd zijn doorboorde, bebloede kleding gevonden. Aan te nemen is dat hij was vermoord. Koren op de molen van vele sjiïeten: een verdwenen imam, daar houden ze van.

Na zijn dood haalden de Egyptenaren opgelucht adem, ze dronken een glas en de verschillende geloven leefden weer even vreedzaam tesamen als voorheen.

Dit is dus een eenzijdige kijk op al-Hakim, ik zeg het nog maar even. Verdacht is hierboven het gedeelte tussen *sterretjes*, omdat het sterk herinnert aan de beschrijving van de gekke Nebucadnezar in de Bijbel: Daniel 4:31–34. De ‘andere kant’ van al-Hakim had ik al in deel een van deze rommelige tekst belicht. Als ik weer thuis ben zal ik de boel eens herschikken.

2 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Cairo, Politiek

Een gek op de troon

Ongeacht het politieke stelsel gebeurt het telkens weer dat er een gek op een troon terecht komt. Nebucadnezar, Nero, Caligula, Iwan, mad king George III, Adolf H., Bokassa en vele anderen, zoals bekend ook in onze tijd. Uit de Arabische cultuurkring kan ik U aanbieden kalief al- Hakim (geb. 985, reg. 996-1021), uit de dynastie der Fatimiden, heersend over een rijk dat zich uitstrekte van Tunis tot Noord- Syrie, met als hoofdstad Kairo. Hoe zou iemand ook niet gestoord raken, die op zijn elfde zijn vader als kalief moest opvolgen, op zijn zestiende zijn voogd/regent vermoordde, die tenslotte met zijn eigen instemming tot god werd uitgeroepen? Er zijn er genoeg die voor minder in een inrichting verdwijnen.

En nu loop ik natuurlijk vast: ik heb hier in het ziekenhuis geen boeken en kan alleen moeizaam typen op een telefoontje tot de verbinding weer wegvalt. Maar dit wordt dus het volgende onderwerp.

Lezen over al-Hakim confronteert als iedere geschiedschrijving met alternatieve feiten en met bias (Ndl. Woord?)@. Op school heb ik geleerd dat de Willem de Zwijger, stervend op de trap van het Princenhof te Delft, nog de volgende Franse volzin ten gehore bracht: Mon Dieu, ayez pitié de moi et de ton pauvre peuple! In de jaren vijftig schoot daarbij nog niemand in de lach. Intussen zijn er vast allerlei historici geweest die deze sterfscène tot fictie hebben verklaard. Het is hetzelfde slag historici dat bij voorbeeld ontdekt dat Martin Luther NIET zijn beroemde stellingen in Wittenberg aan de kerkdeur heeft gehamerd. En ikzelf ben er ook zo eentje. Bij mijn onderzoek heb ik gezien dat er van het leven van Mohammed vrijwel niets overblijft. En zo gaat het maar door.

Maar de behoefte aan fraaie feiten is enorm. Had Willem bij voorbeeld het veel waarschijnlijker: ‘Godverdomme, klootzak….AAAUU!’ geroepen, eventueel in het Frans, dan was de eretitel Vader des Vaderlands hem allicht ontgaan. Zonder het verhaal van die stellingen aan de deur was de reformatie misschien wel mislukt. En de islam had niet bestaan zonder de uitvoerige stichtingsmythe over Mohammed.

Ook die gekke koningen zijn natuurlijk door historici onder de loep gelegd. Meestal was hun conclusie dat de betrokkene zo gek nog niet was, of tenminste niet helemaal knetter was. Nebukadnezar werd door de profeet Daniël als krankzinnig beschreven, maar die was hem wel erg ongunstig gezind. Misschien heeft hij hem verward met koning Nabonidus, die volgens zijn priesters krankzinnig was en die enkele jaren in het Arabische Tayma schijnt te hebben doorgebracht — voor een therapie? Moderne classici hebben zonder twijfel al lang aangetoond dat Nero en Caligula heel verstandige dingen hebben gedaan. Nadat Poetin de feiten opnieuw had geschud was ook Stalin een fijne man. Een gezellige pijproker, onder wie het leven in de Sovjet-Unie gemakkelijker, vrolijker is geworden. Moeilijk te behandelen zijn staatshoofden die eerst verstandig zijn, zoals Erdoğan— ja werkelijk!— en pas later steeds getikter raken. It’s lonely at the top; niet iedereen kan daar tegen.

Biased: Zoals gezegd staat hier nauwelijks vakliteratuur ter beschikking. Een uitzondering is EIr, de online leesbare Encyclopedia Iranica. Dit is een meestal voortreffelijke, door Iraanse ballingen gefinancierde, Engelstalige encyclopedie over alle onderwerpen die met Iran, maar ook met de islam, vooral de sjiitische islam te maken hebben. (Voor alle duidelijkheid: van de Islamitische Republiek Iran is dit werk geheel onafhankelijk.) Al-Hakim was Egyptenaar, maar wel sjiiet en had dus recht op een artikel in de EIr. En dat artikel viel me geweldig tegen. Niets dan lof voor al-Hakim, die zijn rijk zo mooi bij elkaar hield en zelfs nog wist uit te breiden. Niets over zijn christenvervolging, zijn bizarre decreten, vergoddelijking of gekte. Dat hij soms een slechte pers kreeg lag volgens de auteur aan vijandige propaganda van sunnitische zijde. Het artikel is van Farhad Daftary, een leidende Ismailiet, dus van dezelfde geloofsrichting als kalief al-Hakim. Ik kan het slechts bevooroordeeld noemen, het hoort eigenlijk in een wetenschappelijk werk niet thuis. Maar goed, toch blijft die EIr wel een mooi werk.

BIBLIOGRAFIE 

– Farhad Daftary, ‘Hakem be-Amr Allah,’ EIr.

– Daniel de Smet, ‘Les interdictions alimentaires du calife fatimide al-Hakim: marques de folie ou annonce d’un regne messianique?,’ In Egypt and Syria in the Fatimid, Ayyubid and Mamluk Eras, uitg. U. Vermeulen en Daniel De Smet, Leuven 1995, 53–69.

10 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Politiek

War on knowledge

Een ogenblik dacht ik: Als Trump zo doorgaat met in adembenemend tempo wandaden en stommiteiten uithalen zullen minder kiezers in Nederland op Wilders stemmen, omdat hun de schellen van de ogen vallen. Maar nee, zo is het natuurlijk niet. Juist het omgekeerde zou het geval kunnen zijn. Wat zullen de varkensmutsen en varkensmutsachtigen blij zijn, dat die arrogante, overbetaalde betweters van academici nu eindelijk eens worden aangepakt. Plees schoonmaken, dat moeten die geleerden, net als eertijds in China tijdens de culturele revolutie. Voor de schijn kan er een nep-universiteit worden aangehouden, waarvan Prof. Cliteur de rector magnificus wordt.

2 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Politiek

Ilias

Ilias is een beroemd dichtwerk uit de Oudheid, maar het is ook een zogenaamd digitaal Lernplatform van Duitse universiteiten. Docenten kunnen op Ilias de collegeteksten uploaden, die zij zelf geschreven hebben, maar ook kopieën van wetenschappelijke artikelen of hoofdstukken uit boeken. Als een ingeschreven student zich met behulp van een wachtwoord inschrijft als deelnemer aan een bepaalde cursus krijgt hij toegang tot dit materiaal. Ilias gold tot heden als een besloten ruimte; er hoefden geen auteursrechten te worden betaald of zelfs maar toestemming gevraagd te worden voor de reproductie van de voor een studie benodigde teksten. Zoals je ook geen rechten hoeft te betalen als je voor een kennis een fotokopie van een artikel maakt.

Welnu, dit gaat per 1 januari veranderen, en wel drastisch. Er mogen geen teksten van andere auteurs dan de docenten zelf meer in geplaatst worden. Reeds voorhanden artikelen en hoofdstukken uit boeken worden verwijderd en er mogen ook geen nieuwe meer in.

Dit is een zware slag voor iedereen die studeert. Een grote stap terug. De benodigde lectuur zal zeer veel moeizamer te krijgen zijn. Hopelijk heeft iedere universiteitsbibliotheek de jaargangen van tijdschriften en één of meerdere exemplaren van belangrijke studieboeken. Maar als je cursus honderd mensen bevat, zoals de mijne momenteel in Keulen, dan ziet u de zwarigheid al aankomen. Het aantal exemplaren is niet voldoende, het boek wordt gestolen of door iemand in de tram vergeten, kortom: de toegang tot wetenschappelijke lectuur wordt ongelofelijk bemoeilijkt. Tientallen mensen gaan apart fotokopieën maken, net als vroeger—als ze het überhaupt nog doen.

Hebben auteurs dan geen recht op royalties? Romanschrijvers en auteurs van reisverhalen, kookboeken enz. inderdaad wel; zij leven daarvan. Maar de meeste wetenschappers hebben hun werk in de baas zijn tijd geschreven; zij hebben dus gewoon salaris gekregen voor hun werk. Voor zover zij toch royalties krijgen zijn die zeer gering; meestal moeten zij of hun subsidiegevers zelfs nog bijbetalen om hun werk gedrukt te krijgen. Veel geld, heel veel geld wordt er echter door wetenschappelijke uitgeverijen verdiend. Ik vermoed dat deze schurken het ook zijn die achter deze Ilias-vernietiging zitten.

De vreemde paradox is dat wetenschappelijke publicaties tegenwoordig óf peperduur óf geheel gratis zijn, en dat hoeft met de kwaliteit niets te maken te hebben. Wetenschappelijke auteurs willen meestal dat hun werk door zo veel mogelijk mensen wordt gelezen; uitgevers proberen het aantal klein te houden.

2 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni

Oude geleerde

In Marburg werd er deze week een gastlezing gegeven door een bekende hoogleraar, die belangrijk onderzoek heeft gedaan over de biografie van Mohammed. Daar wilde ik natuurlijk heen, maar het viel tegen. De man zei niets wat ik niet al in zijn boek van 1995 had gelezen en herlezen. Verder deelde hij sneren uit naar twee jonge wilden, die in de jaren tachtig(!) het vakgebied hadden opgeschrikt met wonderlijke theorieën. Eén van hen is inmiddels overleden; de andere is nu veel rustiger geworden, dus wat zou het allemaal nog? Is hij al die jaren geschrokken gebleven?

Zo iemand is oud en hoort eigenlijk achter geraniums. Ik wil nog niet oud zijn, al kost het up to date blijven veel energie. Deze winter geef ik in Keulen een reeks inleidende colleges over de vroege islamitische wereld. Daarbij gebruik ik natuurlijk de stof van mijn laatste colleges in Marburg, nu vijf jaar oud, maar ik zet alle zeilen bij om het nieuwste onderzoek er doorheen te roeren. En dat moet gebeuren, het is een kwestie van universitair fatsoen, de studenten in contact te brengen met actueel onderzoek. Ik heb al dadelijk gezegd dat ik geen college zou geven over islamitisch recht; dat was altijd mijn slechtste vak en daar hebben ze in Keulen wel iemand anders voor. Een inleiding in de koran zal ik wel geven, maar in dat geval zal ik er eerlijk bij vertellen dat ik het nieuwste onderzoek niet heb verwerkt. Dat is namelijk heel veel en ook dat heb ik bewust niet bijgehouden. De rest lukt me nog wel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, De mens, Pensioen

Onweten 2: het geval Mohammed

Mohammed was een belangrijke figuur uit het verleden die de loop van de geschiedenis veranderd heeft. Daarom wil men sinds een eeuw of twee graag een biografie of tenminste een encyclopedie-artikel over hem lezen. Maar er is niet veel over hem bekend. Hij moet in het eerste derde van de zevende eeuw geleefd hebben. Als geboorte- en sterfjaar staan meestal 570–632 genoteerd, maar over beide jaartallen bestond al in de vroegste islamitische bronnen geen eenstemmigheid, en bij moderne geleerden al helemaal niet. Zeker is wel dat hij in Arabië woonde, en de kernfiguur was in wat wel genoemd is de koranische beweging, die tot vereniging van de Arabische stammen en tot een nieuwe variant van het monotheïsme heeft geleid. Die verenigde stammen wisten kort daarop het hele Perzische en het halve Romeinse Rijk te onderwerpen, maar toen was Mohammed al dood. In de koran wordt Mohammed drie keer, of was het vier keer? bij name genoemd, maar veel informatie bevatten die teksten niet. In vroege niet-islamitische teksten wordt hij af en toe ook vermeld, maar ook daarvan worden we niet veel wijzer.

Ik overdrijf hierboven misschien een tikje, maar niet veel. Terwijl we van Jezus nog enkele splinters, nee niet van het kruis maar van aan hem toegeschreven uitspraken bezitten (de bron Q), is Mohammed vrijwel geheel onzichtbaar in de mist van de geschiedenis. Ook geleerden met een uitgesproken heimwee naar een gezellige biografie van de profeet moeten toegeven dat er maar heel weinig materiaal is.

Er zijn echter mensen die menen toch heel veel over Mohammed te weten. In de eerste plaats zijn dat moslims, die dank zij koranuitleg heel veel over hun profeet in de koran kunnen lezen. Bovendien hebben zij een groot corpus aan Hadithteksten ter beschikking, berichten over uitspraken en handelingen van de profeet, die zij als historische bron beschouwen. En daarbovenop komt dan nog de biografische literatuur, de Sira, waaruit zij de niet-aanstootgevende delen gebruiken.

Andere veelweters over Mohammed waren of zijn de niet-islamitische geleerden in het Westen (oudere of ouderwetse ‘oriëntalisten’) en vooral hun populairwetenschappelijke navolgers. Zij hechten meestal weinig waarde aan Hadith als historische bron en zijn veel terughoudender dan moslims in het gebruik van koranuitleg om in de koran iets historisch te ontdekken; vaak willen zij van dat laatste helemaal niet weten. Daarentegen putten zij maximaal uit de Sira-bronnen, en allang niet meer alleen uit de bekende Sira van Ibn Ishaq (gest. 767) in de editie van Ibn Hisham (gest. ± 828). Bovendien wisten of weten zij grote hoeveelheden andere historische bronnen voor hun biografieën te exploiteren.

De activiteiten van beide groepen hebben grote hoeveelheden boeken en boekjes over Mohammed voortgebracht, die elkaar meer beïnvloed hebben dan men misschien zou verwachten. Al die werken en werkjes behandelt Kecia Ali in een boek met de smakelijke titel: The Lives of Muhammad (Harvard University Press 2014).

Bezitters en verkondigers van ongefundeerde anti-islamgezinde meningen plukken meestal wat flarden uit zowel islamitische bronnen als oudere oriëntalistische werken.

U vermoedt het al: hier broeit weer iets voor mijn vakbloek.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Geschiedschrijving, Godsdienst, Islam, Nabije Oosten

Studiekoran

Kunnen intellectuelen het ooit winnen van drammerige zulthoofden? In één geval lijkt het nu aardig te lukken. In de VS is er een nieuwe en naar verluidt betere, koranvertaling  met  commentaar verschenen, die als een gevoelige slag in het gezicht van salafisten beschouwd mag worden. Veel effectiever dan verbieden of opsluiten in een kamp, zoals soms in Nederland wordt geopperd, is het tonen van teksten. Sla ze met hun eigen boek om de oren; dat was ook altijd mijn principe toen ik nog les gaf.
Het betreft: The Study Quran: A New Translation and Commentary, uitg door Seyyed Hossein Nasr, verschenen bij HarperOne, 2015. Prijs in de VS $ 31,27, in Engeland £ 20,99. (Een boek als dit kunt U beter niet als e-book kopen.)

Ik heb hem nog niet gezien, maar op grond van de beschrijving en de namen der medewerkers begrijp ik dat het iets baanbrekends is. De commentaren zijn van juridische, theologische en mystieke aard, zowel sunnitisch als shiïtisch. (Ja!) Het is een bloemlezing uit oude commentaren, de meeste nog niet eerder vertaald. Waarom geen moderne? Eerlijkgezegd omdat die vaak maar heel weinig te melden hebben.

Misschien was U het zich niet zo bewust, maar niet alleen de koranexemplaren waarmee de wereld de laatste veertig jaar overspoeld werd stamden steevast van door een oliekoninkrijk in Zuidwest-Azië gefinancierde salafisten, zeg maar Wahhabieten. Ook hun reactionaire, eenzijdige interpretatie kreeg de wereld opgedrongen, terwijl andere opvattingen bij voorbeeld niet langer herdrukt of in het internet verbreid werden. Zowel moslims, die vaak niet ontwikkeld of welgesteld genoeg waren om zich toegang te verschaffen tot andere werken, als vele westerse deelnemers aan het zog. ‘islamdebat’ waren maar al te vaak afhankelijk van het monopolie van die salafisten. Dat lijkt nu doorbroken.

Hier kunt U er nog iets over lezen; verder verwijs ik naar de recensies bij amazon.com en amazon.de

3 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Godsdienst, Islam

Historisch 2: Abd al-Malik

Enkele dagen geleden deed ik mijn voornemen kond, een nieuw lees- en allicht ook schrijfproject aan te snijden, over de oude Arabische kalief ‘Abd al-Malik. Ik ben me enthousiast aan het inlezen, maar ik vind het nu al moeilijk. De keus was, dacht ik, tussen een historische roman en een populairwetenschappelijk geschiedwerkje. Van die roman is het zeer onzeker of ik zoiets zou kunnen schrijven; dat andere krijg ik eerder voor elkaar, omdat het lijkt op de schetsen die ik aflever in mijn vakbloek. Maar bij het lezen en voorbereiden krijg ik tegenwind uit een onverwachte hoek: de wetenschap! Steeds weer dreig ik af te glijden in de wetenschap. Dat zou fataal zijn: ik houd niet van wetenschap, ik ben er niet goed in, zij is erg tijdrovend en zou zelfs mijn laatste levensfase geheel kunnen bederven.

Hou het luchtig! Het mooiste is toch altijd als je iets belangrijks zegt vanuit de losse pols.

4 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Geschiedschrijving, Nabije Oosten, Persoonlijk