Eindelijk racist

Racisten hadden het heel lang moeilijk in Nederland. Zij konden hun overtuiging niet vrijelijk uitdragen, omdat die door de vervolging van joden en zigeuners gedurende de Nazi-periode in een kwade reuk was komen te staan. Na enkele zwakke pogingen om de tot racisme neigende bevolkingsgroep een tehuis te geven (Glimmerveen, Janmaat) leek vanaf 2004 Geert Wilders uitkomst te bieden. Maar ideaal was zijn eenmanspartij niet. Omdat de Wereldoorlog nog nawerkte, en ook omdat Wilders zelf niet rasecht is, zoals te zien is aan zijn huid en zijn fophaar, kon hij het niet over ras hebben, maar fixeerde hij zich vooral op de islam, een onderwerp waar hij niets van wist en dat zijn volgelingen ook maar zijdelings interesseerde. De tijd dat godsdienst Nederlanders werkelijk bezighield ligt al ver terug. Maar het gezwatel over de islam kon nog enige tijd dienen om de heimelijke racisten mee op te vangen. ‘Islamkritiek’, diepe begaanheid met islamitische vrouwen (not!), en allerlei gruwelverhalen over sharia, tsunami, kalifaat en islamisering hielden het voor racisme vatbare segment van de bevolking bij de les, zonder het r-woord ooit te noemen.
.
Momenteel verbleekt de ster van de Grote Lijder en slijt ook het taboe op racisme. De Messias voor wie deze Johannes de Doper het voorwerk heeft verricht is Thierry Baudet, die een redelijk succes heeft met gewoon racisme en fascisme. Eerst nog voorzichtig en omzwachteld, maar nu hij merkt dat zulke overtuigingen op weinig tegenstand meer stuiten gaat hij vol op het orgel. Een reeks publicaties hebben al iets van zijn geloofsovertuigingen laten zien. Een bijzonder doorwrocht artikel van Marijn Kruk toonde dezer dagen hoe zeer Baudet geworteld is in het Franse fascisme en hoe verwant hij zich voelt met de oude Le Pen.
.
Er zijn mensen die menen dat Baudets aanhangers, nu hun voorman wordt ‘ontmaskerd’, zich wel spoedig van hem zullen afwenden. Het tegendeel lijkt me het geval: voor zover zij dit soort artikelen willen en kunnen lezen zal het hen eerder vervullen met trots dat hij in zo’n illustere traditie van racisme en fascisme staat, en dat daar niet meer omheen gedraaid wordt.
.
Degenen die Baudet niet blieven vinden in die artikelen bevestigd wat zij meteen al zagen of schoorvoetend vermoedden: hij deugt van geen kant. Geen kranten meer over volschrijven, geen coalitie mee doen dus.
.
Natuurlijk is het niet zo dat moslims nu opgelucht kunnen zijn. De haat jegens moslims van buitenlandse herkomst is voortaan ingekapseld in een algemener racisme. Moslims van oorspronkelijk Nederlandse afkomst kunnen eveneens haat verwachten; in hun geval loopt het onder het hoofdje ‘links’ of ‘volksverrader’.

1 reactie

Opgeslagen onder Nederland, Politiek

Hoge toppen

‘Lekker dooiweertje,’ dacht ik nog toen ik naar buiten stapte, en de volgende seconde lag ik op mijn rugzak: regen had de nog koude bodem spiegelglad gemaakt. Dank zij dat ding is er niks gebeurd, behalve een geplet twaalfuurtje. Het was zaterdagochtend, ik moest naar het kasteel voor weer acht uur koorrepetitie: de generale repetitie voor het concert van gisteren. Op de rijbaan was gestrooid, ik kon de bus bereiken; die reed, en pas bij het kasteel kwam het volgende probleem: de laatste meters van de halte naar de ingang, schuin omhoog. Enkele anderen waren daar ook al aan het schuifelen, alleen op het allerlaatste stuk was gestrooid. Heel voorzichtige stapjes, het is gelukt. Voor de carnavalsvierders op de markt is zulk weer veel erger.
.
Het werd een zware dag: er was geen koffie en ditmaal moesten we vele uren staan, waar ik ’s avonds helemaal kapot van was. Lag dat aan mijn knie? Nee eigenlijk niet: die kunstknie is op het ogenblik het sterkste lichaamsdeel dat ik heb. Titanium, made in Switzerland.
.
Gisteren hoefde ik pas om twee uur te verschijnen. Op zondag rijdt er geen bus, dus dat werd alpinisme door verse sneeuw, knerp knerp, met spikes onder de schoenen, en op de terugweg die eindeloze glibberige trappen af door weer smeltende sneeuw, trede voor trede en vasthouden aan de leuning. Anderhalf uur lichte repetitie nog, en daarna omkleden in de pseudo-renaissance kostuums. Ik houd daar niet zo van, maar het had een voordeel: het nam de ernst uit het werk weg, iedereen stond elkaar lachend te bekijken en te helpen met het dichtrijgen van korsetveters en dergelijke. De stemming werd feestelijk, en zo was ook de uitvoering, waarin er maar heel weinig misging.
.
Hebben we mooi gezongen? Ik kan dat zelf nooit beoordelen als ik er midden in zit, maar iedereen zei van wel en het verliep allemaal vlot. De dirigente was ook tevreden. De leegte na het concert werd gevuld met de resterende schuimwijn en daarna een etentje in een restaurant. Zo is het goed. Nu kan de volgende era aanbreken: de periode na het concert. Donderdag beginnen we meteen aan het volgende. In februari is er altijd een werelds concert (carnaval!), in november een geestelijk. Het eerste stapeltje nieuwe noten dat is uitgedeeld is een zesstemmige mis van Palestrina. Ziet er wat makkelijker uit dan Monteverdi. We gaan wel aan de grenzen van wat er met een amateurkoor mogelijk is, of zelfs iets erover heen, maar iets anders zou ik niet willen.
.

Foto Heidi Marek

De zaal was helemaal vol, wat plezierig was en goed uitkwam voor de kas. Zaterdag oefenden we ook al in de vorstenzaal, maar die bleef toegankelijk voor toeristen die het kasteel kwamen bezichtigen. Zo kwamen er af en toe mensen langs die even gingen zitten om naar ons te luisteren, en dat vond ik eigenlijk leuker dan het publiek van gisteren. Dat was een toevalspubliek, dat voor een deel zichtbaar verbijsterd was: zoiets hadden ze van hun levensdagen niet gehoord. Vooral die twee gehoofddoekte dames met dochtertje, en een hele groep toeristen uit een ver land. Ze hielden allemaal respectvol hun mond en bleven lang zitten. Ontroerend.

Recensie uit het sufferdje

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Marburg, Muziek

Groko

Als alles goed gaat krijgt Duitsland weer een grote coalitie (=Groko). Er is lang over onderhandeld en iedereen is min of meer opgelucht. Zelfs de Beierse opperbaas Seehofer kan tevreden zijn: hij krijgt een eigen, lacht U niet: Heimatministerium. Dat biedt hem de gelegenheid in het verre Berlijn zijn heimwee naar leren broeken en dirndl-jurkjes uit te leven. Het is bespottelijk, maar het is beter dat deze dolende ziel wordt ingekapseld in Berlijn dan dat hij aansluiting zoekt bij Oostenrijk-Hongarije of erger nog.
.
De Groko kan echter nog getorpedeerd worden. Zij moet goedgekeurd worden door de partijleden van de deelnemers en bij de SPD is er een duidelijke anti-Groko beweging onder leiding van de jong-socialist Kevin Kühnert, geb. 1989. Deze wil niet dat het koek en ei is tussen de grote volkspartijen, maar benadrukt juist het contrast, zoekt deining. Hoofdargument: met compromissen en slap gedoe bevorder je alleen de AfD. Misschien heeft hij gelijk, maar dat is lang niet zeker. Zouden er nieuwe verkiezingen komen, zou de AfD net zo goed kunnen groeien. Wie garandeert dat er dan ineens heel veel mensen SPD zouden stemmen?
Voor het hogere belang heeft Kühnert geen oog: dat Duitsland stabiel en welvarend moet blijven en dat het land zich internationaal tussen Trump en Poetin moet handhaven interesseert hem niet.
Kühnert is retorisch begaafd en kan mensen achter zich krijgen. Hij is geen racist of fascist, integendeel, en ik denk ook niet dat hij door Poetin wordt betaald. Maar hij is het levende bewijs dat de hedendaagse neiging, de tak  waar je op zit af te willen zagen, niet alleen aan dom- of extreem-rechts voorbehouden is. Het is een algemeen Europees fenomeen.

1 reactie

Opgeslagen onder Duitsland, Politiek

Nee, dank u

Star Wars, Wagner, Olympische Spelen, popmuziek, disco, Harry Potter, motorfietsen, gedoe met dinosauriërs, Tolkien, electronische muziek, fascisme, Disneyland, science fiction.
.
Wat hebben al deze cultuuruitingen met elkaar gemeen? Dat ik er niets van moet hebben. Gelukkig blijft er nog heel veel over.

6 reacties

Opgeslagen onder Kunst, Literatur, Muziek

Prent van de dag

DVLJ-SkVAAEPisl

De maker is mij helaas onbekend.

1 reactie

Opgeslagen onder Iran, Islam

Ondergoed in Cairo

Neemt U mij niet kwalijk. Een berichtje over het Egyptische zangeresje Shyma, dat werd gearresteerd omdat zij in een video-clip in haar ondergoed aan een appel likte, in een banaan hapte en melk over die banaan uitgoot, bracht bij mij weer zo’n mini-herinnering aan Cairo teweeg. Het regime van Sisi is een stuk repressiever dan het vorige, maar de preutsheid zat er altijd al diep in—dat wil zeggen bij het merendeel van de bevolking. Als vanouds mag je in Egypte alles zeggen en doen, als het maar niet over religie, politiek of seks gaat. Het land is een raar mengsel van ongelooflijke preutsheid en geobsedeerdheid met seks. Terwijl wij in Europa ook wel eens iets anders doen lijkt het wel of ze daar de hele dag aan van dattem denken—misschien juist omdat er zo weinig mogelijkheden zijn.
.
Een aantal jaren drongen vrome lieden erop aan, de televisietoren van Cairo van een dakje of opbouw te voorzien, omdat hij teveel deed denken aan. Op een recente foto zie ik dat dat inmiddels is gebeurd. Vroeger eindigde hij meer eikelvormig. Zonder twijfel was er ook behoefte aan meer ruimte daarboven voor een restaurant en een hogere zendmast, maar in vrome kring was er vooral bezwaar tegen de vorm van die toren. Bij minaretten hoorde je daar nooit over.
.
En ik herinner mij een bediende (het was 1970) die de vuile was kwam ophalen en samen met mij een waslijst opstelde: zoveel hemden, zoveel handdoeken en zoveel … onderbroeken. Ja, hij zei dit onzegbare woord, maar voegde er dadelijk aan toe: la mu’achza, ‘neemt U mij niet kwalijk’. Bij dit soort onderwerpen, zo leerde ik weldra, was dat een gebruikelijke formule.
.
En die keer dat ik ondergoed ging kopen. Er waren niet zoveel begeerlijke Egyptische producten, maar de overhemden van Georges waren uitstekend, en het ondergoed van JIL eveneens. Dat merk werd mij aanbevolen door de schrijver Yusuf al-Sharuni, en inderdaad, het was goed. JIL Paris stond erin. Later heb ik begrepen dat het in Egypte werd gefabriceerd voor de buitenlandse markt.
.
Maar waar kocht je dat? De eerste keer gewoon in de Muski-soek. Daar zei de handelaar na de aankoop: komt u even mee, ik heb iets bijzonders voor u. Achterin een portiek toonde hij mij heel geheimzinnig zijn waar: een nep-antiek beeldje. Bah! kunnen ze het dan nooit laten? Een volgende keer ging ik liever naar een textielpaleis met vaste prijzen. Nadat ik mijn wens kenbaar had gemaakt begon de hele batterij verkoopsters (verborgen werkloosheid!) te giechelen: het idee dat Europeanen ook ondergoed droegen was blijkbaar goed voor langdurige hilariteit. Of zouden daar de vrouwen soms ondergoed kopen voor hun man? Ze hadden wel wat ik zocht. Later ging ik maar naar het warenhuis Umar Effendi, waar mannelijk personeel was en waar je zelf iets uit een rek kon pakken.
.
En nu draag ik Duits ondergoed, kom nooit meer in Egypte en heb af en toe een mini-herinnering.

4 reacties

Opgeslagen onder Cairo, Niks

Uitblijvende vreugde

Had ik niet heel blij moeten zijn? Daar was nu toch alle reden voor. Maar misschien zinkt het nog langzaam in.
.
Er was gisteren namelijk een doorbraak. Al enige tijd kon ik af en toe hoge tonen zingen, maar niet als er veel achter elkaar kwamen en later in het stuk nog meer. Dan zong ik één regel goed en klapte daarna dicht. Dat was gisteren niet het geval: een beangstigend hoog gelegen koorpartij kwam er vlot, zuiver, mooi en niet bang uit. Dat betekent dat ik toch echt een tenor ben, waaraan ik de laatste tijd wel eens twijfelde, ook omdat ik een stuk lager kom dan vele andere tenoren. Er is dus ook geen reden om bang te zijn voor het lied Ventz hardis, dat ons koor volgende week in het kasteel zal zingen. Daarvan had ik tot nu toe de helft stiekem niet meegezongen, maar dat kan nu veranderen. Als de ervaring herhaalbaar is tenminste.
.
Misschien komt deze doorbraak me zo weinig opzienbarend voor omdat zij voor mijn gevoel een natuurverschijnsel was, dat aan mij geschiedde en waartoe ik niets heb bijgedragen. En omdat het lied verder niet zo moeilijk was, was er dus geen prestatie. Dat is niet helemaal waar: ik heb mijn oefeningen gedaan, en zangleraar Daniel had me kundig ingezongen (ja, dat werkwoord wordt overgankelijk gebruikt). Maar deze hoge tonen kwamen er moeiteloos en geheel vanzelf uit. Zij zongen zichzelf, en zo moet het ook zijn. Al het andere leidt tot lelijke klanken en slijtage aan de stem.
.
Dat ik nu niet jubel betekent niet dat deze ervaring niet bijdraagt tot mijn alledaagse levensgeluk. Dat bestaat echt en wordt samengesteld uit een reeks van positieve ervaringen: een artikel dat afkomt, een arts die zegt dat alles goed is (dat is overigens gelogen!), een aardige dame met wie ik ga eten.
Maar een uitbundig type ben ik niet. Met verbazing sla ik altijd gaande hoe bijvoorbeeld sportmensen, als ze iets gewonnen hebben, elkaar in de handen of op de schouders slaan of de vreugdetranen laten stromen op het erepodium. Ik ben ook wel eens geprezen om een succes, maar denk dan: hè, wat een ophef, zo is het wel goed—en vervolgens constateer ik andermaal dat champagne toch echt niet mijn drank is.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Muziek, Persoonlijk

Droom van gelukzaligheid

Ik droomde dat ik voor het tuinhek stond van Rue Bliss nr. 11 in Cairo. Een majesteitelijk tuinhek in deze prachtige brede straat, een van de beste locaties in Cairo. In de beide posten van het hek waren Chinese karakters uitgehouwen. Een ambassade? Nee, toch niet, want eronder stond een tekst in het Armeens. Volgens een wat kleinere tekst was hier ook een Dr. … (naam intussen vergeten) gevestigd. Een eindje verderop was een ruim aangelegd park, waarachter een hotel verrees.

Maar waar was die straat dan precies in Cairo? Waar is zo veel ruimte, zo veel groen? En hoezo werd hij op zijn Frans benoemd?

Allemaal onzin natuurlijk: de Rue Bliss is niet in Cairo, maar in Beiroet, en helemaal niet grandioos. Mijn slapende oriëntalistenziel had alles door elkaar gehaald.

2 reacties

Opgeslagen onder Cairo, Nabije Oosten

Doorzingen

Een kennis van me is uit haar koor gegooid, omdat ze te oud is of zou zijn. Maar ze is twintig jaar jonger dan ik! Mij zal dat niet overkomen, want onze koorleidster is zelf zeventig. Bovendien groeit mijn stem nog.
.
De enige reden om iemand uit een koor te gooien is dat anders jonge mensen nooit een kans krijgen om mee te zingen. De stem veroudert pas op zeer hoge leeftijd, tachtig of zo, bij vrouwen vaak wat eerder dan bij mannen. Wel zijn er veel mensen die hun stem kapot gezongen hebben. Dat geldt ook voor professionals en zelfs beroemdheden, die roofbouw op hun stem gepleegd hebben en dan op hun vijftigste of nog eerder moeten ophouden (Maria Callas!). En onlangs ontmoette ik een echte operadiva, die had moeten stoppen nadat haar stembanden door een virusinfectie waren aangetast.
.
Aan den lijve merk ik wel dat er andere redenen kunnen zijn om te stoppen met zingen.
– Toenemende doofheid. Ik hoor vaak niet wat de dirigent zegt. Maar daar zijn apparaten voor.
– Geheugenzwakte. Een lied dat ik vorige week nog bijna uit het hoofd kende lijkt vandaag weer als nieuw.
– Verzwakking bewegingsapparaat. Dat gaat nu weer bij mij, maar er was een tijd dat ik moeite had op een trapje of podium te stappen. Zou je in zo’n toestand wel de trap in de Scala op kunnen komen? Of bescheidener: zou je dan in een operakoor kunnen optreden, waar je als boer of matroos verkleed over het toneel heen en weer moet rennen of ergens op klimmen?
– Algemene vermoeidheid. Op een zaterdag acht uur repeteren en de volgende dag weer, dat is zwaar werk.
.
Maar ik stop nog niet hoor; nee, nog lang niet. Op 11 februari uitvoering van o.a. twee onbeschrijflijk prachtige werken van Monteverdi: de Lamento di Arianna en de Sestina. Er komen nog veel repetities. Ik hoef dan geen matrozenpakje aan, maar wel een renaissancekostuum en een muts met een veer. Had ik veel eerder op moeten zetten.

5 reacties

Opgeslagen onder Muziek

Brug

Deze brug in Jemen was al eeuwen heel handig om van de ene berg op de andere te komen. Is hij al kapotgeschoten of zou hij nog bestaan?

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Nabije Oosten