Categorie archief: Nabije Oosten

Ibn Khaldun en Timur Lenk

Leeswerk Arabisch en islam: Ibn Khaldun en Timur Lenk

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Geschiedschrijving, Nabije Oosten

Is no more?

Wil Trump echt het kwakkelende IS gaan versterken door Raqqa binnen te vallen? De laatste tijd was IS al aardig aan het afbrokkelen, terwijl al-Qaeda juist weer opkrabbelt. Een vernietigingspoging met hulp van miljarden dollars en heel veel herrie zal IS versterken; het zal zich uitgebreider gaan vestigen in de Sahara, Libië, de Filippijnen en ook in Europa meer onheil aanrichten. Dat wordt onder andere mogelijk doordat Trump met veel bravoure zijn stap heeft aangekondigd. Het duurt dan altijd nog even voordat de eerste bommen vallen zodat die jongens ervan tussen kunnen.
.
En hoe zullen de VS eruit zien, als ze met nog meer kanonnen op een mug gaan jagen? De wereld zal ze uitlachen. Behalve de slachtoffers natuurlijk. Nabestaanden en overlevenden zullen meer dan ooit geneigd zijn zich bij een terroristische organisatie aan te sluiten.

1 reactie

Opgeslagen onder Nabije Oosten, Politiek

Sluiers in Egypte: lachen om het idee

Uit een toespraak van Gamāl ‘Abd al-Nāṣir, president van Egypte, ± 1960:

Nasser±1960

‘In 1953 wilden wij werkelijk samenwerken met de Moslim Broeders als het een echte, fatsoenlijke partij zou worden. Ik had een ontmoeting met het hoofd van de Moslim Broeders. Hij ging zitten en stelde eisen. Wat wilde hij? Het eerste wat hij verlangde was de invoering van de versluiering (ḥidjāb) van de vrouw in Egypte. En dat iedere vrouw die op straat loopt een sluier (ṭarḥa) draagt. (luid gelach van het publiek) Iedere vrouw op straat! (stem uit het publiek: “Laat hij er zelf een aantrekken!” Gelach en langdurig applaus.) Ik zei tegen hem: “Als we dit zouden invoeren zouden we terugkeren naar de tijd van al-Ḥākim bi-Amr Allāh [969–1021], die de mensen verbood overdag … en ’s avonds rond te lopen. (gelach) Naar mijn mening moet iedereen in zijn eigen huis in deze zijn eigen regels vastleggen.” Maar hij zei: “Nee, u als regeerder bent verantwoordelijk.” Ik zei tegen hem: “Mijnheer, u hebt een dochter die studeert aan de Medische Faculteit, en die draagt geen sluier. (luid gelach) Waarom laat u haar geen sluier dragen? Als u niet in staat bent één meisje een sluier te laten dragen, hoe wilt u dan dat ik er tien miljoen een sluier laat dragen?”’(gelach en applaus)

1 reactie

Opgeslagen onder Islam, Nabije Oosten

Ottomaanse vogelzorg

Niet alleen honden en katten was men in het oude Ottomaanse rijk goed gezind, ook voor vogels werd gezorgd.

Wist U dat de eerste kliniek voor ooievaars in de Turkse stad Boersa stond?

En de fraai ontworpen en degelijk gebouwde vogelhuisjes of liever paleisjes doen vermoeden dat ook de zorg voor andere vogels op hoog niveau stond. Click vooral to enlarge:

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Nabije Oosten

Een dagje uit …

… te Constantinopel (Kağıthane), ± 1900.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Nabije Oosten

Enkele correcties over de islam

In de hetze die nu al vijftien jaar aan de gang is tegen de islam worden massa’s desinformatie verbreid. Rare pruiken en varkensmutsen zijn niet toegankelijk  voor informatie van buiten, maar aan de vooravond van de fascistische machtsovername kan het misschien geen kwaad, wel denkende mensen wat correcties mee te geven voor de donkere jaren.

DE ISLAM: ‘De islam zegt ….’
‘De islam’ is geen persoon en geen rechtspersoon. Hij kan niet praten, hij kan niet doen. Zinnen als: De islam is oorlogszuchtig, de islam is vrede, de islam onderdrukt vrouwen, de islam is heel goed voor vrouwen, de islam zegt … zijn onzin.
De islam wil/kan/verbiedt/beveelt niets, is geen vrede en geen oorlog; het zijn altijd moslims die iets doen of laten, en daarvan zijn er meer dan een miljard, die niet allemaal hetzelfde willen of doen.

GODSDIENST: ‘De islam is geen godsdienst, maar een ideologie’
Als je de islam tot ideologie verklaart, zou hij misschien in sommige landen verboden kunnen worden. Een godsdienst verbieden gaat meestal moeilijker; in de meeste grondwetten staat wel iets over vrijheid van godsdienst.
Maar in de islam is er een hoofrol weggelegd voor een God, die de wereld heeft geschapen en haar in stand houdt, die van eeuwigheid een heilige schrift bij zich had, deze aan profeten heeft geopenbaard en aan het einde der tijden de mensheid zal richten. Zo’n stelsel noemen wij godsdienst, per definitie. Als de islam geen godsdienst is, bestaat er helemaal geen.

DE KORAN: ‘Maar de koran zegt toch …?’
Wat staat er in de koran? Zoals alle heilige schriften ‘zegt’ de koran ongeveer alles, maar ook zijn tegendeel. Boodschappen van liefde en haat; meedogenloosheid en ontferming. Het heeft dus geen zin in de stijl van Jehova-getuigen allerlei discussies te voeren op basis van enkele eenzijdig gekozen koranverzen.
Bovendien staat ook heel veel niet in de koran. Het boek is slechts goed voor een deel van de geloofsopvattingen van moslims en van het islamitisch recht (sharia). Niet in de koran staan, om maar ergens te beginnen: sharia, kalifaat, de bestraffing in het graf, martelaren direct naar het paradijs, 72 maagden, honden en katten, het verbod op afbeeldingen van levende wezens, vijf maal per dag bidden, steniging. Een kwestie van interpretatie zijn: de sluiering van vrouwen, verbod op alcohol e.v.a.
Let wel: als iets niet in de koran staat, is het daarom niet onislamitisch.

MOHAMMED: ‘Mohammed was …’
Duizenden pagina’s tekst berichten over het handelen van Mohammed, maar die hebben geen waarde  als bron voor wetenschappelijke geschiedschrijving. Met behulp van die teksten kan iedereen de profeet knutselen die hem/haar aanstaat: een strenge rechter, een milde rechter, oorlogszuchtig, een vredestichter, vrouwvriendelijk of juist niet, een vaderlijke figuur, meedogenloos, zedelijk hoogstaand of veeleer bedacht op zijn eigen belang, een held, een kinderschender, menselijk-zwak, altijd bereid tot een compromis of juist onbuigzaam, kiest u maar!
Over de historische Mohammed is heel weinig bekend. Enkele vroege teksten over hem dateren van zestig(!) jaar na zijn dood, de meeste zijn aanzienlijk jonger. We weten dus bij voorbeeld in geen velden of wegen of hij getrouwd was met een klein meisje. Daarover bestaat slechts één oud tekstje, dat niet zo heilig is dat moslims het beslist voor waar moeten houden, en niet-moslims hoeven dat zeker niet. Een ander voorbeeld: de verhalen over de uitroeiing van joodse stammen door Mohammed, zijn al in 2008 ontmaskerd als fictie.

MIDDELEEUWEN: ‘De islam is in de Middeleeuwen blijven hangen’
Het Nabije Oosten heeft nooit Middeleeuwen gekend. Toen in Europa de vroege, ook wel ‘donkere’ Middeleeuwen aanbraken, ging daarginds de Oudheid gewoon door. Daarna brak er een uitgesproken bloeitijd aan, waarin het Europa verre vooruit was: in industrie, handel en economie, in het bankwezen, de wetenschap, de inrichting van de maatschappij en zelfs in de theologie. Wel raakte het Nabije Oosten de islamitische wereld omstreeks 1800 geleidelijk in verval, doordat handelsroutes veranderd waren (Amerika!), door achterblijvende bewapening en door koloniale machtsuitoefening vanuit Europa. Maar het zou onjuist zijn om de tijd daarvóór middeleeuws te noemen, een begrip dat met de Europese geschiedenis te maken heeft en daar misschien ook misplaatst is.

WOESTIJN: ‘De islam is een woestijngeloof.’
Het ontstaansgebied en de westhelft van het verspreidingsgebied van de islam is een aride en semi-aride gordel waar inderdaad veel woestijnen zijn. Maar daar woont niemand permanent; men vestigt zich wijselijk in de vruchtbare gebieden die er ook zijn, in de rivierdalen en -delta’s, en in steden. De nomadische woestijnbewoners, de bedoeïenen, zijn vanouds meestal weinig tot religie geneigd; daarover wordt in de koran al geklaagd.
De islam is voor een deel ontstaan in de stad Mekka en de oase Medina, heeft omstreeks 700 pas goed vorm gekregen in Syrië en is een eeuw later nog weer eens grondig omgewerkt in Irak. In de latere tijd kreeg iedere tijd en iedere streek zijn eigen vormgeving van de islam.

Een FATWA is een doodvonnis
Nee. Een fatwa is een niet bindend geleerd advies op het gebied der Sharia. Een fatwa wordt gegeven door een mufti op aanvraag van rechters, particulieren en soms van overheden. Sharia is islamitisch recht, maar ook méér dan recht: het gevraagde advies kan daarom ook op het gebied van ethiek, goede manieren en geloof liggen.
Wie zich niet persoonlijk tot een mufti wil wenden kan ook fatwa-verzamelingen lezen van bekende shariageleerden uit vroegere of latere tijd, of via het internet ergens een fatwa zoeken; zie bij voorbeeld hier.
Sinds de Rushdie-Affaire (1989) is het woord fatwa ook in West-Europa verbreid geraakt, maar het wordt vaak verkeerd begrepen. In de frase: ‘Een fatwa over iemand uitspreken’ klinkt het haast als een doodvonnis. Maar een fatwa is geen vonnis, laat staan een doodvonnis.

‘MARTELAREN krijgen in het paradijs tweeënzeventig maagden.’
Werkelijk? Er is welgeteld één wat obscure hadith waarin dat terloops wordt vermeld. Steviger verankerd in de islamitische traditie is deze:
‘De grond is nog niet droog van het bloed van een martelaar of daar komen zijn beide echtgenotes al aangesneld; het lijken wel kamelinnen die hun jong in een kale vlakte waren kwijtgeraakt… .’
Hier is slechts sprake van twee vrouwen, wier verlangen naar de martelaren wordt vergeleken met het moederinstinct(!) van kamelinnen. Nog vaker vind je teksten als deze:
‘Toen jullie broeders in Uhud gesneuveld waren deed God hun zielen in de buiken van groene vogels, die drinken uit de rivieren van het paradijs, eten van de vruchten daarvan en nestelen in gouden lampen die zijn opgehangen in de schaduw van Gods troon… .’
Hun woonplaats is dus heel dicht bij God, maar maagden vinden ze daar niet. In hun toestand zouden ze daar ook niets mee kunenn beginnen.

STENIGEN is een middeleeuwse straf
Nee, stenigen op basis van een vonnis van een bevoegde rechtbank wordt pas sinds de twintigste eeuw, vooral na 1979, in enkele landen gedaan en is alweer op zijn retour, waarschijnlijk omdat het een erg onpraktische manier van terechtstelling bleek. Vóór de twintigste eeuw werd er niet op grond van een vonnis gestenigd. Weliswaar wordt steniging in geval van overspel in enkele oude rechtsbronnen duidelijk voorgeschreven, maar de juristen wisten zich daar met behulp van andere rechtsbronnen en redeneertrucs handig onderuit te draaien: leven en laten leven was altijd het devies. Bij onderzoek is er slechts één geval van steniging in het Ottomaanse Rijk gevonden: omstreeks 1670. De rechter die dat vonnis wees werd onmiddellijk ontslagen; tijdgenoten waren verontwaardigd over het geval.

VERLICHTING: ‘De Islam heeft een Verlichting nodig.’
Je hoort soms dat het met ‘de islam’ zonder een proces van Verlichting nooit meer goed komt. Maar in de negentiende eeuw waren het de rechtlijnigheid van de Verlichting met zijn ondubbelzinnigheid, zijn klare taal en zijn gecodificeerde wetten (Code Napoléon) en de invloed van Europa (dat men in het Nabije Oosten toen nog graag nabootste) die moslims ertoe hebben gebracht hun soepele omgang met oude teksten overboord te gooien en ze voortaan allemaal letterlijk te willen nemen, zonder oog voor alternatieve interpretaties. De ambiguïteitstolerantie, die vanouds een kenmerk van de islamitische beschaving was, is in de negentiende en twintigste eeuw door de Verlichting grotendeels verloren gegaan. Het Nabije Oosten werd een platte en tweederangs imitatie van Europa.
Moslims hebben de Verlichting dus wel degelijk leren kennen, maar die is hun slecht bekomen.

Wordt hier vervolgd

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Islam, Nabije Oosten, Politiek

Ottomaans racefietsen

Ottomaans racefietsenBursa, 1907

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Nabije Oosten

Met Kerst naar Aleppo?

Ooit kreeg ik een Baedeker reisgids van het Generalgouvernement Polen in handen. Ik wist toen nog niet wat een Generalgouvernement was, maar al spoedig bleek dat zo het door de Nazi’s bezette Polen genoemd werd. De gids dateerde namelijk uit 1943. Ik sloeg Krakau op en vond daar de uitstekende beschrijvingen van deze historische stad, die we kenden van die vroeger zo beroemde reisgidsen. Maar één zinnetje maakte het boek toch zeer gedateerd. Er stond dat Krakau nu volledig judenfrei was. Een huiver liep over mijn rug.
Waren er werkelijk Duitsers die in 1943 op vakantie gingen naar Polen en een reisgids behoefden? En waren ze blij, daar geen joden aan te treffen?

In 2006 schreef ik al eens over een reisgids voor de Italiaanse kolonie Somalia uit 1938. Die verscheen in de ongelofelijke oplage van bijna een half miljoen, terwijl toch ook daar maar heel weinig toeristen heen gegaan zullen zijn.

Tegenwoordig kunt U naar Syrië — tenminste volgens de regering Asad. Waarom niet eens met Kerst naar Aleppo? Een reisgids heb ik niet gezien; die zijn misschien ook niet meer van deze tijd. Maar op deze website vindt U tussen het gebruikelijke gruwelnieuws drie videoclips van het Syrische ministerie van Toerisme. U ziet één wijk van Aleppo, ja eentje maar, de andere waren allicht minder fotogeniek. Verder is er iets over het bloeiende nachtleven en de fraaie kust.
U zou in Aleppo bij voorbeeld in het ‘geweldig gezellige’ Park Hotel kunnen logeren.

2 reacties

Opgeslagen onder Nabije Oosten

Vreemd Arabisch geld

Vreemd eigenlijk dat zoveel Arabische benamingen voor geld van oorsprong Europees zijn, terwijl het toch de Arabieren waren die het bankwezen hebben uitgevonden:
Bariza < Frans: Paris (10 Eg. Piaster, munt geslagen in Parijs)
Dinar < Latijn: denarius
Dirham mv. darahima < Grieks: drachme
Ginéh < Engels: guinea (21 shilling, maar in Egypte opgevat als Pond, dus 20/)
Lira < Latijn: Libra, Frans: livre
Milliem < Frans: millième
Piaster < Spaans: piastra
(Q)urūsh, enkelvoud: (Q)irsh, Turks: kuruş < Duits: Groschen, Frans: gros
Riyāl < Spaans: real
al-Riyāl al-nimsāwi: De Oostenrijkse Maria Theresia Taler was betaalmiddel in West-Arabië, Jemen en Ethiopië, deels nog tot diep in de 20e eeuw. Hoewel de keizerin in 1780 overleed werden er nog miljoenen daalders van haar met dat jaartal geslagen in verschillende Europese steden en ook in Bombay.
Shilin < Engels: shilling (5 PT in Egypte)

In het Nabije Oosten betaalde men vaak met Spaans geld, in Jemen met Oostenrijks. De Engelse en Franse benamingen dateren uit de koloniale tijd, de andere zijn ouder. Dirham en dinar dateren uit de zevende eeuw.

En waar is deze observatie goed voor? Nergens voor.

2 reacties

Opgeslagen onder Nabije Oosten

Prettige feestdagen

eidmubarakOver een paar uur begint het islamistische offerfeest. Hiernaast ziet U een wenskaart die ± 1900 in Konstantinopel werd verstuurd — ter gelegenheid van dat feest naar men zegt. Ik kan dat niet eens controleren.
Zo’n kaart stemt mij wat weemoedig: hij is geschreven in een zeer duidelijk ruq‘a (Turks: rika), een schriftsoort waarmee ik vertrouwd ben omdat ook het Arabisch erin wordt geschreven. Op enkele losse woorden na kan ik van deze kaart echter niets begrijpen, want hij is gesteld in het Osmaans, het Turks van vóór de taal- en schriftvernieuwing van Atatürk in de jaren twintig. Wat erger is: moderne Turken kunnen dit ook niet lezen. Op enkele specialisten na kennen zij geen Osmaans meer, want dat is afgeschaft, en dit schrift beheersen ze al helemaal niet. Dat moet een akelig gevoel zijn, zo beroofd te zijn van je verleden.
Hoe dan ook: ieder die het aangaat wens ik prettige feestdagen.

1 reactie

Opgeslagen onder Nabije Oosten