Categorie archief: Universiteit

Grieks

‘Ach, kendet gij allen Grieks!’ galmde de predikant met stemverheffing de kerk in, mij aldus wekkend uit de halfslaap waaraan ik mij tijdens de preek meestal overgaf. Welk moeilijk woord hij vervolgens uitlegde weet ik niet meer. Misschien was het weer eens agape, wat ‘liefde’ betekent, een bij dominees zeer geliefd woord, dat volgens hen volstrekt geen betrekking had op de lichamelijke liefde. Later, tijdens mijn verblijf in Griekenland, bleek dit tenminste voor het Nieuwgrieks onjuist te zijn—gelukkig maar.

Zoudt gij inderdaad allen Grieks moeten kennen? Nee hoor, laat maar. Maar ik krijg tegenwoordig bij mijn onderzoeksproject te maken met Oudgriekse teksten, soms ook minder gangbare, waarvan geen vertaling bij de hand is, en moet dus wel wat Grieks kennen. En ziedaar het wonder: met een beetje porren in het geheugen en wat bladeren in een grammatica blijkt het nog, of weer, redelijk leesbaar te zijn. Dat heeft de volgende redenen: 1. Het móet nu, het is niet vrijblijvend meer. 2. Op het gymnasium (1958–64) heb ik grondig onderwijs in die taal gehad. 3. Door het oud worden is het geheugen veranderd: wat tientallen jaren vergeten was, komt nu vanzelf weer boven drijven. 4. De jaren dat ik probeerde Nieuwgrieks te leren (1991–95) hebben geholpen, ook het Oudgrieks weer toegankelijker te maken. Tsjonge, wat heb ik daar toen mijn best op gedaan, zonder dat het ooit tot werkelijke beheersing leidde. Een lastige taal, dat Nieuwgrieks; maar Oudgrieks is nog veel ingewikkelder, en dat zou ik als scholier wel beheerst hebben? 

Dat Grieks op school was een rare fictie: we kúnnen het bijna niet gekend hebben, maar toch … Op het eindexamen moesten we een willekeurig stuk Homerus lezen en vertalen, zonder een woordenboek te mogen gebruiken. Dat betekende dat we de hele woordenschat van Homerus moesten kennen, en die week nogal af van het ‘gewone’ Attische Grieks. In de praktijk was er een goed hulpmiddel: een frequentielijst van Homerus’ woordenschat. Als je daaruit de eerste paar honderd meest voorkomende woorden kende, kon je de rest misschien raden, of je wist ze helemaal niet, maar een paar missers mocht je hebben. Enorm veel werk, maar in die tijd was er nog tijd. Het is gelukt, hoewel ik nogal een hekel had aan Homerus, er niets aan vond. Dat kwam omdat we toen ook onderwijs in het Hebreeuws kregen en ik vond de Psalmen veel betere poëzie: mooi leed, drama en introspectie. Plato en vooral de gezellige babbelkous Herodotus bevielen mij wél. Ik stelde mij Herodotus altijd als pijproker voor—historisch onmogelijk, maar wat zou het.

Hoe dan ook, voor mijn huidige project, en in het algemeen om de cultuuroverdracht in de oude tijd te begrijpen (van Grieks naar Arabisch, van Arabisch naar Latijn) komt het Grieks nu goed van pas. Een geschenk uit het verleden.

4 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Griekenland, Taal, Universiteit

Salarisverhoging

Vannacht ben ik weer eens ontslagen, in de droom, maar ditmaal werd ‘alleen maar’ mijn functie opgeheven. Ik kon gewoon in dienst blijven, maar zou dan een bestuurlijke functie krijgen, die zelfs nog wat beter verdiende.
.
Kunnen en willen lesgeven, maar het niet mogen: daaraan gaat het onderwijs te gronde. Ach, was het alleen maar een droom.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Dromen, Universiteit

Het Oog van Mosul

Tijdens de bezetting van de Iraakse stad Mosul door de ‘Islamitische Staat’ en de daarop volgende verwoestingen was er een blogger die zich het ‘Oog van Mosul’ noemde en met gevaar voor eigen leven de wereld op de hoogte hield van wat daar gebeurde. Nu de bezetting over is zet hij zich actief in voor het herstel van de universiteit en de bibliotheek aldaar. Hij houdt nu o.a. een tweetalig Twitter-account bij, waarin hij verslag doet van de wederopbouw van de stad en van zijn eigen huidige activiteiten. Inmiddels heeft hij al verschillende Europese landen en de USA bezocht om daarvoor aandacht te vragen en fondsen te werven. In juni komt hij ook naar Duitsland. Onlangs kwam ik op het idee, mijn vakboeken aan de bibliotheek van Mosul te schenken. Een betere bestemming kan ik er niet voor bedenken. Probleem is nog, hoe ze daarheen te krijgen. Ook daarom is het goed dat er op Duits of zelfs Europees niveau iets wordt opgezet.
Aan de universiteit alhier, waar ik tot 2012 heb gewerkt, heb ik nog contacten en die heb ik voorgesteld het Oog van Mosul ook naar Marburg uit te nodigen. Dat is voor elkaar gekomen en hij komt hierheen. Dat doet me buitengewoon veel plezier!
.
21.6.2018: zie nu het vervolg hier.

3 reacties

Opgeslagen onder Marburg, Nabije Oosten, Universiteit

Wat te doen – vervolg

Vervolg op Wat te doen?

De zieken zullen wel weer beter worden, zodat er nog verder gezongen kan worden tot mijn stem het begeeft. En zelfs bij een totale instorting van WordPress of het Internet zijn er alternatieven te vinden voor mijn geschrijf, desnoods met een kroontjespen. Maar zo’n moment van stagnatie en twijfel geeft aanleiding tot even wat inhouden en bezinnen.
.
Zingen tot het niet meer gaat, dat is nogal eenvoudig, maar je niet laten verrassen als het ineens ophoudt.
.
Met het bloek doorgaan totdat dat niet meer kan, maar op een zacht pitje misschien. Ooit was ik ermee begonnen om mijn arme landgenoten wat tegeninformatie te bieden tegen het gezwatel over de islam van Wilders en de media, die inmiddels al vijftien jaar dezelfde onzin verkondigen, waar niemand ooit genoeg van lijkt te krijgen. In mijn onschuld meende ik toen nog dat kennis zou helpen en dat mensen graag iets meer zouden weten.
.
Eerder dan allerlei wetenswaardigheden over de oude Arabieren en moslims aan te bieden zou ik misschien moeten werken over wat Europa dwars zit: het onverwerkte verleden, in het geval van Nederland vooral Indië, de VOC en de WIC en de negentiende eeuw, en de omgang met het Buiteneuropese in het algemeen: oriëntalisme en oriëntalistiek. Rassenleer en migratiekunde zijn natuurlijk ook belangrijk, maar daar kan ik slecht over meepraten.
.
Er lijkt ook schot te komen in het opruimen van mijn boeken. Ik zou zo graag een lege woning hebben, maar zolang ik nog een beetje werk kan ik die vakliteratuur niet missen. Bovendien wil niemand die boeken hebben, voor geld niet en voor nop niet, en weggooien is ook zonde. Boeken weggooien kun je tegenwoordig beter aan bibliotheken overlaten. Maar nu was ik in contact gekomen met iemand van de Universiteitsbibliotheek in Mosul, Irak. Daar is de bibliotheek door de ‘Islamitische Staat’ volledig verwoest, en een aantal geëngageerde jonge onderzoekers spannen zich in om de restanten te redden en weer iets op te bouwen. Welnu, dát lijkt me nu de ideale bestemming voor mijn boeken. Er moet alleen nog een weg gevonden worden om het spul daarheen te krijgen, maar daar wordt aan gewerkt. Mocht het U interesseren kunt U eens hier kijken.
.
Het aardige is dat de persoon met wie ik in Mosul correspondeer, vroeger werkte aan de afdeling Oriëntalistiek van de universiteit. In Irak en Saoedi-Arabië waren/zijn er leerstoelen die de oriëntalistiek bestuderen, die gesticht zijn uit haat tegen mijn soort mensen. Maar dat is langzamerhand wel verleden tijd geloof ik. We kunnen elkaar gezellig een beetje pesten, bantering.

Naschrift 4 mei 2018: Die persoon komt nu naar Marburg! Zie hier.

1 reactie

Opgeslagen onder Literatur, Nabije Oosten, Persoonlijk, Universiteit

Tent gesloten

Mijn artikel over de hidjra van de profeet is verschenen. Het staat in de Enc. of Islam, 3e uitgave: Art. Hidjra in EI 3. Een licht opruiend artikel, maar dat zien denk ik alleen mensen van het vak.

Het is mijn laatste wetenschappelijke artikel, ik zal er geen meer schrijven. Met het Leeswerk Arabisch en islam wil ik nog wel een tijdje doorgaan, en Emigrant blijf ik sowieso.

1 reactie

Opgeslagen onder Arabisch, Islam, Schrijven, Universiteit

Inspector Lewis en de kleur

Mijn nieuwe televisie heeft veel meer zenders dan de vorige, en zo kon ik in drie weken drie afleveringen van de Engelse serie Inspector Lewis zien. Die speelt in Oxford, en ik geniet van het weerzien met die prachtstad, waaraan ik zulke goede herinneringen heb.
.
Nu valt mij daarbij op dat er in die serie veel mensen met een Afrikaanse of Caraïbische achtergrond rondlopen, die dus een donkere huidskleur hebben, en bovendien wat onbestemde mensen ‘met een tintje’. En dat tot in de hoogste kringen. Toen ik nog in Oxford kwam, voor het laatst was het in 2009, liepen daar natuurlijk ook migranten en buitenlandse studenten en onderzoekers rond, maar niet zo heel veel. Zouden het er in die paar jaar zo veel meer geworden zijn?
.
Of heeft de maker van de serie gewoon besloten dat dit Engelse bolwerk voortaan multiculti moest zijn? Dat kan ik best waarderen, zoals ook de zwarte zangers onlangs in La clemenza di Tito. Maar in deze serie is het een beetje overdreven, geforceerd, de proporties zijn uit het oog verloren. En nog vreemder: je ziet er helemaal geen Indiërs of Arabieren, zelfs niet als figuranten. Terwijl ik weet dat er daar wel degelijk heel wat Arabieren zijn; hele leerstoelen worden gefinancierd met geld uit het Midden-Oosten; en Indiërs zijn in Engeland toch overal? De poging van die serie om in te spelen op de realiteit van het huidige Engeland, hoe goed bedoeld ook, is dus helaas mislukt.

4 reacties

Opgeslagen onder Europa, Ostwestliches, Universiteit

Technisch inzicht

De wasmachine deed het niet meer. Hij is al erg oud, dus het was wel te verwachten. Ik zat al in het internet te kijken naar aanbiedingen voor een nieuwe, toen ik ineens aan mijn studietijd in Egypte dacht. Daar wist men wel raad met weerspannige apparaten. Even krachtig heen en weer schudden, zo ging dat daar. En ja hoor, hij is nu weer vrolijk aan het brommen. Maar wie krijgt er tegenwoordig nog zo’n degelijke opleiding?

6 reacties

Opgeslagen onder Cairo, Universiteit

Weigering

Het verhaal over Uwe K.: Een nu vijfenzestigjarige man, verflodderd, nooit een behoorlijke baan gehad, bijstandstrekker. Dat had volgens een vroegere studiegenoot van hem, die mij het verhaal vertelde, niet zo hoeven te zijn. Uwe had rechten gestudeerd, had de studie voltooid, had al zijn tentamenbriefjes bij elkaar, de scriptie was ingeleverd en goedgekeurd. Het enige wat hij nog moest doen was zich aanmelden en bepaalde documenten naar het bureau van de universiteit brengen. Dat deed hij niet, heeft hij nooit gedaan, zodat hij ook niet kon afstuderen. Vervolgens werd hij postbode, kelner en nog zo wat dingen, maar nooit voor lang.
.
Zulke verhalen grijpen mij aan, omdat ze me herinneren aan me zelf — hoewel ik wel afgestudeerd ben, een baan had en nooit zo’n extreem geval ben geweest. Maar elementen van zelfsabotage waren er bij mij zeker ook.
Van de week zocht ik bepaalde belangrijke papieren, die nergens te vinden waren. Daarom besloot ik nu eindelijk die enorme hoop ongesorteerde papieren eens door te lopen, die al sinds mijn verhuizing uit Frankfort onaangeraakt in een hoek van de kast ligt. De papieren heb ik niet gevonden, maar wel een boek en een artikel van mijn hand, beide onvoltooid, beide bijna af en zo te zien helemaal niet slecht. Bij het boek was opvallend dat ik er twee of drie keer opnieuw aan was begonnen, wat telkens tot vrijwel hetzelfde resultaat had geleid.
Gauw weer weggeborgen die troep. De nabestaanden mogen het weggooien, t.z.t.

7 reacties

Opgeslagen onder Persoonlijk, Schrijven, Universiteit

Weer lesgeven

Omdat er een docent ziek was geworden ben ik gevraagd tot het eind van het semester enkele colleges te geven. Vier weken, twee colleges Klassiek Arabisch à twee uur, tweede- en vierdejaars. Docenten die dat nog kennen zijn intussen met een lantarentje te zoeken, vandaar.

Natuurlijk moest ik constateren dat de studenten weer minder kunnen dan vroeger. De neergang van de universiteiten gaat ononderbroken door. Arme kinders; sommige willen best wat leren, maar dan moeten ze naar Engeland ofzo. Twee gaan er inderdaad naar het SOAS in Londen; als ze slagen voor het toelatingsexamen tenminste. Bij ons krijgt iedereen natuurlijk wel een diploma.

Ik val in een programma dat die andere docent heeft opgesteld. Hij leest met de tweedejaars meteen klassieke poëzie. Dat vind ik mooi; zelf had ik dat nooit gedurfd, maar het heeft zin. Als ze de gedichten ook horen voordragen en eventueel uit hun hoofd leren bouwen ze een bezit op. En poëzie was altijd al het hoofddeel van de Arabische letterkunde.

Sommige van die studenten heb ik nog gehad toen ik nog vast werkte. Er zijn zeer goede bij, die indertijd met glans voor hun tentamens zijn geslaagd, en ik weet precies over welke stof. Maar opvallend is, dat nu die stof van toen af en toe ter sprake komt of zelfs toegepast moet worden ze zich die niet herinneren. Dat vind ik merkwaardig. Ik ben al oud en mijn geheugen loopt duidelijk achteruit; toch weet ik het meeste van vroeger nog, en zeker de vakkennis is nog paraat. Maar wat zíj alles in korte tijd al vergeten zijn, dat is ongelooflijk! En ik heb het nu over de beste studenten; de slechte komen sowieso geen Klassiek-Arabisch doen. Zou het komen door het lawaaiige, elektronische, gefragmenteerde leven dat zij leiden, waarin helemaal geen plaats meer is voor concentratie? À bas les portables!

En hoe gaat het met mij, nu ik als een hond ben die terugkeert naar zijn eigen braaksel? 1 Moe ja, duidelijk vermoeider dan vroeger na zo’n les. Ik ben ook merkbaar ouder geworden. En het heeft ook te maken met de betrekkelijke zinloosheid van het geheel, met het feit dat je steeds weer bij nul moet beginnen, omdat de basiskennis is weggezakt. Maar anderzijds ben ik ineens ook fitter. Ik voel me actief, voel de hartslag, de adrenaline en een zekere opwinding, en dat bevalt me wel. Alleen een schrijftafelleven leiden is toch wat weinig vitaal. Eigenlijk ben ik nu wel genoeg uitgerust.

NOOT
1. ‘Een hond keert terug naar zijn eigen braaksel’: 2 Petrus 2:22; ook verkrijgbaar als hadith van de profeet, ككلب يعود الى قيئه.

1 reactie

Opgeslagen onder Persoonlijk, Universiteit

Tot tnut van talgemeen

Toen ik nog werkte heb ik nooit getwijfeld aan de zin van mijn bezigheden voor de maatschappij. Nu is dat minder geworden, maar af en toe zijn er toch nog dingen die ergens goed voor zijn. Deze week stond/staat op het program:
.
– Een opschrift op een Perzische zegelring uit 1680 ontcijferen, die in het Koninklijk Paleis te Stockholm ligt. Kon blijkbaar niemand in Zweden.
.
– Een soort fatwa uit koranverzen samenstellen voor een psychologe, die een Turks meisje in behandeling heeft dat van haar ouders te horen had gekregen dat ze naar de hel zou gaan als ze haar ouders niet gehoorzaamde. Die gehoorzaamheid hield ook seksueel geweld en incest in. Gelukkig blijkt God een stuk barmhartiger te zijn dan zijn aanhangers. Het ziet er eerder naar uit dat die ouders met een lang verblijf in de hel moeten rekenen. De eerder geraadpleegde moslims waren blijkbaar niet in staat die teksten bij elkaar te lezen.
.
– Een docent vervangen die in het ziekenhuis is opgenomen.
.
Zo is er altijd wel wat. Een constante vormen de kleine stukjes die ik in het internet en in een tijdschrift schrijf over oude Arabische en islamitische onderwerpen. Ik weet niet door wie en waar die dingen worden gelezen, maar ze bieden info die anders bljkbaar nergens te krijgen is. En in een kalm tempo vors ik nog wat.
.
Natuurlijk ga ik ook wel eens op vakantie. Vorige week nog; misschien schrijf ik daar nog wat over.

4 reacties

Opgeslagen onder Schrijven, Universiteit