Categorie archief: De mens

Hij is er weer

Hij is er weer, althans in sommige Nederlandse koppen, die uiteraard ruime aandacht van de media krijgen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Duitsland, Geschiedschrijving, Gezondheid, Nederland

Mini-herinnering: Slechte mensen

Er zijn schurken, dieven, moordenaars, politici, dictatoren en CEO‘s, maar het Kwaad manifesteert zich ook heel bescheiden en in nette middelbare echtparen. Dat heb ik eens kunnen waarnemen in de tuin bij kasteel Schwetzingen. Dat is een heel bijzondere tuin, waar vele niet-alledaagse planten en bloemen groeien. Bedoeld echtpaar, keurig in de kleren gestoken, hadden een plastic zak bij zich en een schepje. Zij hield de zak open, hij hanteerde het schepje en schepte voorzichtig een bepaald plantje uit de aarde om het mee naar huis te nemen. Rücksichtslos, schaamteloos.
Nee, ik heb ze er niet op aangesproken. Had ik natuurlijk moeten doen, maar ik was op dat moment te verbijsterd.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens

Mini-herinnering: damesverband

We waren in Engeland, het zal in 1968 geweest zijn. Mijn zuster had behoefte aan damesverband, maar ze was een beetje ziek en vroeg of ik het voor haar wilde gaan kopen. Sanitary towels. Geen prettig klusje, maar vooruit, het moest gebeuren.
De vrouw in de drogisterij/apotheek kreeg een rood hoofd, dook onder de toonbank en kwam weer boven met een onduidelijk pakketje, in bruin papier gewikkeld, zonder enige aanduiding van de inhoud.
.
In Cairo, zo hoorde ik van een vriendin, kwam er vroeger op de adressen waar Europeanen verbleven regelmatig een vrouw langs met dergelijke bruine pakketjes.

3 reacties

Opgeslagen onder Cairo, De mens, Gezondheid

Corona – 3

Enige gevolgen van Corona, voor zover nu zichtbaar voor een leek:
.
Allerlei grote bijeenkomsten worden voorlopig afgelast, jaarbeurzen, voetbalwedstrijden e.d. Dat is een klap voor de economie. Op kleinere schaal: musici zijn bang dat er een concert wordt afgelast, waardoor zij inkomsten verliezen. Tournees in het buitenland gaan misschien niet door. Onze uitvoering van Die Schöpfung, in september, in een zaal voor duizend personen? En kunnen we wel met Hemelvaart in Parijs gaan zingen ?
.
De wereldhandel neemt af. Misschien is er een moment van bezinning: hebben we al die troep wel nodig? Anderzijds zijn er nu mensen die een bepaald onderdeel van een computer niet kunnen krijgen, omdat het uit China moet komen. Medicijnen dito.
.
Het milieu: Lufthansa heeft de helft van zijn vluchten geannuleerd. In China zijn er een hoop vieze stinkfabrieken stilgelegd. Het zal slechts tijdelijk zijn; toch biedt dit gelegenheid eens te ervaren hoe fris het in Noordoost-China kan zijn, en hoe relatief rustig op en om vliegvelden. Misschien wil de mensheid daarvan later meer? Zou pakweg drie maanden verminderde CO2-uitstoot meetbare gevolgen hebben voor de temperatuur? Minder sterfgevallen?
Of duurt het niet eens drie maanden? Weldra komt er immers weer zo’n hete zomer, waarin het virus misschien nog eerder het loodje legt dan onze bejaarden. Hoewel ettelijke virologen daar pessimistisch over zijn: immers ook in warme landen (Australië, Zuid-Afrika, Senegal) is het virus aan te treffen.
.
Gaan mensen ophouden met roken, nu duidelijk is dat reeds verzwakte longen ontvankelijker zijn voor Corona dan fitte?
.
Corona bevordert het online-onderwijs. In China maakt men daar al enorme vorderingen mee. Musea en bibliotheken zijn gesloten en publiceren meer dan ooit foto’s van hun schatten. Het gezinsleven verandert in quarantaine. Vaders bemoeien zich meer met de kinderen. Huwelijken staan onder spanning als de man altijd thuis is. Wordt het leven überhaupt meer in-huizig en online?
.
Het is aardig te zien welke levensmiddelen niet gehamsterd worden. De vegane hoek in onze supermarkt is nog altijd welvoorzien. Bij de pasta is het merk De Cecco nog wel te krijgen, hoewel dat toch een goede soort is. Té goed misschien, voor de bange kleinburger? In Italië werd in een supermarkt de volkoren pasta niet gehamsterd. Een grapjas had erbij geschreven: Liever dood dan pasta integrale!
.
Dat gehamster van WC-papier is onbegrijpelijk; daar moeten sociaal-psychologen hun licht maar eens over laten schijnen. Er was een aardig filmpje uit Australië van drie huisvrouwen die in een supermarkt in gevecht geraakten over de laatste pakken. Ook hier wordt het gehamsterd, maar niet zo heftig. De Britten maken het helemaal bont. Willen ze er porridge van trekken? Dat lukt alleen met die grauwe soort.
In woningen zullen verhongerde quarantaine-lijken worden aangetroffen omringd door closetrollen. Op Marktplaats zullen, als alles eenmaal voorbij is, loodsen vol ongebruikt WC-papier worden aangeboden.
.
Werkelijk interessant zal later zijn, terugblikkend te zien welke staten met welke politieke systemen het efficiëntst met dat virus zijn omgegaan. Het draconische China, het strenge Singapore of het flodderige Amerika? Het bange Duitsland of het ‘nuchtere’ Nederland?
De verbreiding van de ziekte in te dammen zal zeer moeilijk zijn in landen als de VS, waar de maatschappelijke solidariteit is afgeschaft, de zorg geheel geprivatiseerd is en miljoenen mensen niet verzekerd zijn (tendens stijgend).
Dat de armen in de VS geen Corona-test of -behandeling kunnen betalen en zich geen quarantaine thuis kunnen veroorloven is ook voor de rijken potentieel gevaarlijk. Misschien zouden ze het helemaal niet erg vinden als er een paar miljoen arme sloebers zouden sterven, maar als hun tuinman, poolboy of binnenmeisje ze in het gezicht hoest worden zij zelf ook ziek. Het crisisbeleid van het onbenul Pence maakt de situatie nog gevaarlijker. En wat gebeurt er als het virus op Lesbos aankomt, of in de vele andere, grotere vluchtelingenkampen? Of in Gaza? Ook dan zullen er mensen zijn die blij zijn dat die mensen verrekken, maar zij lopen daardoor zelf ook meer gevaar. En hun economie ook.

6 reacties

Opgeslagen onder De mens, Gezondheid, Politiek

Ontferming

In 1964 hadden alleen echt rijke mensen nog inwonend huispersoneel. Twee ‘gewone’ gezinnen kende ik echter die nog een dienstmeisje hadden. Eén was in Amsterdam. Bij een klasgenoot hadden ze een Indonesisch meisje voor dag en nacht, een christin, die ze blijkbaar van familie uit Indië hadden doorgekregen. Ik had enigszins met haar te doen, want behalve haar werkgevers had ze niemand in Nederland. ‘Ze heeft verder niemand, wij hebben ons maar over haar ontfermd.’ Zou ze op haar vrije avond landgenoten zijn gaan opzoeken? Ik betwijfel het.
Op zekere avond zaten we met enkele klasgenoten bij elkaar en ik zou de betreffende jongen, met wie ik bevriend was, even opbellen. Hij was niet thuis en ik zei: dag juffrouw. De anderen moesten erom lachen: wie zei er nu juffrouw? Tegen zijn moeder of een eventuele zuster zou dat inderdaad niet gepast zijn geweest. Maar toen bleek dat ik met het dienstmeisje had gesproken vonden ze het wel in orde. Wat had je anders tegen haar moeten zeggen? Een mevrouw was toen nog iets heel anders.
.
Het andere gezin woonde in Duitsland; ik logeerde er regelmatig. Daar was Anna uit Oost-Pruisen: een aardige, hardwerkende, zeer bedeesde vrouw. Pas heel veel later heb ik begrepen hoe dat zat met die vluchtelingen uit het Oosten van Duitsland. Ook zij had niemand meer en mocht dankbaar zijn dat ze ergens terecht had gekund. Dat was ze ook naar behoren, en dat ze zich uit de naad moest werken en waarschijnlijk onderbetaald werd vond niemand gek.
Anna poetste ook de schoenen, die iedereen bij het slapengaan buiten de kamer op de gang zette. ’s Morgens stonden ze dan alweer glanzend te wachten, terwijl Anna het ontbijt bereidde. Later was zij er niet meer; toen werden haar functies in het gezin overgenomen door een keukenmachine en de beide dochters des huizes—die voortaan ook de schoenen poetsten.
.
Wij hadden thuis geen dienstmeisje, maar één maand per jaar toch wel een beetje. Toen ik nog klein was gingen we ’s zomers namelijk in juli naar Wijk aan Zee. In de buurt woonde een meisje van misschien zestien(?) wiens vader was overleden, zodat het gezin weinig inkomsten had. Met ons mocht ze een of twee keer mee op vakantie; dan had ze ook eens wat, het arme ding. Later heb ik begrepen, dat zij op deze manier wel een erg goedkoop kindermeisje annex dienstmeisje was voor mijn moeder.

5 reacties

Opgeslagen onder De mens, Duitsland, Nederland, Vroeger

Langharig tuig

Als u serieus genomen wilt worden, dames, draagt dan uw haar middellang of kort! Lang loshangend haar kan echt niet meer, sinds politiek ‘rechts’ in zijn propaganda gebruik maakt van langharige, liefst blonde meiden. De Republikeinen in de VS zijn erop betrapt, de slagorden van de Nederlandse PVV en FvD kent U zelf wel, en nu is ook Saoedi-Arabië ermee begonnen.
Dat wordt nog wat, als al dat haar er in 1945 weer af moet.

 

De Eva’s en de Elsjes van Nederland.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Politiek

Mini-herinnering: misdaad loont

Slechte mensen ken ik meer dan genoeg, mijzelf niet uitgezonderd, maar een echte crimineel, louche en met foute schoenen en hemd, heb ik maar éénmaal ontmoet. Het was iemand met een wat vormeloos karakter, de broer van iemand die ik kende; kort na onze ontmoeting nam hij deel aan de grote Van Gogh-diefstal in 1991.
Hij belandde in de gevangenis, ben vergeten hoe lang. Daar kreeg hij de gelegenheid, een studie Rechten te volbrengen. Naar verluidt werd hij er ook nog min of meer volwassen. Zou hij advocaat van kwade zaken geworden zijn?
Nu de studiebeurzen zijn afgeschaft en de boze wereld voor nog onvolgroeide mensen meer verlokkingen dan ooit gereedhoudt is zo’n misdaad misschien een alternatief?
Van kunst word je een beter mens, zo veel is zeker.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, De mens, Kunst

Disciplineren

Een nieuwsbericht zette mij aan het denken. In Hamburg heeft een natuurkundeleraar zijn leerlingen rustig gekregen door tonen met een zeer hoge frequentie op ze los te laten. Zulke tonen kunnen alleen door jonge mensen worden gehoord; zelf had hij er dus geen last van. Ouders klaagden, de schooldirectie heeft het verboden en het contract van die leraar is niet verlengd. De leraar moest zijn excuses aanbieden; een rechtszaak is er niet van gekomen. En nu komt de zin die mij deed opschrikken: ‘De school gaat ervan uit dat hij een fout gemaakt heeft, maar niet de bedoeling had te disciplineren.’
.
Nee, als hij dat had gewild, dát was pas erg geweest! Maar moet een leraar niet altijd (ook) de bedoeling hebben te disciplineren? Niet met zo’n akelig middel natuurlijk, maar naast het overbrengen van de stof moet zo’n leraar er wel degelijk voor zorgen dat er orde heerst, dat er geordend wordt nagedacht over de oplossing van een vraagstuk en dat het doen van proeven gedisciplineerd geschiedt—al was het alleen al om ontploffingen te voorkomen. Een andere leraar brengt de kinderen bij welke woorden ze moeten gebruiken en hoe ze die moeten schrijven, en dat iedere zin begint met een hoofdletter en eindigt met een punt. Hopelijk nog veel meer natuurlijk; ik licht er alleen enige puntjes van discipline uit. Een rijleraar brengt je bij, volgens bepaalde regels te schakelen en volgens bepaalde regels voorrang te geven, dat je niet te hard mag rijden en bij links- of rechts afslaan de richtingaanwijzer moet gebruiken. Enzovoort enzovoort.
.
Maar men heeft er steeds minder zin in. Een soort disciplinering die nog algemeen wordt aanvaard is het zindelijk maken van kleine kinderen—of is dat dressuur? In de allermeeste gevallen lukt dat goed en tot ieders tevredenheid. Hoewel men in vroeger tijden naar verluidt wat nonchalant was met de behoeften: in het paleis te Versailles schijnen de hovelingen ze overal gedaan te hebben, en in Hessen kon je honderd jaar geleden vrouwen zien die gewoon neerhurkten op straat, aan het zicht onttrokken door de talloze rokken die hun onderlijf omgaven. Maar ze lieten het niet zomaar lopen als dieren; ze hadden wel degelijk de controle over hun lichaam geleerd, alleen toiletcabines waren er nog niet. Ook in de sport worden er nog regels toegepast.
.
Voor het overige is disciplinering blijkbaar niet meer gewenst, hoewel zij toch vele voordelen heeft. Zou het bij voorbeeld niet fijn zijn als alle automobilisten hun richting aangaven met behulp van die aanwijzer? Het scheelt andere automobilisten onzekerheid en tijd. Kunnen spellen vergroot de kans een baan te krijgen en iets te vinden in een zoekmachine. Enzovoort enzovoort.
.
Ik heb makkelijk praten, want ik behoor tot een generatie die nog vanzelfsprekend werd gedisciplineerd. Misschien waren er af en toe momenten van irritatie; ik herinner me ze niet en over het algemeen kan ik zeggen: het heeft geen pijn gedaan; nee, helemaal niet. Ik steek altijd mijn hand uit op de fiets en gebruik de richtingaanwijzer in de auto. Dat kost niet alleen geen enkele moeite, het is zo verinnerlijkt dat ik het niet eens zou kúnnen nalaten. En zo is er nog heel veel meer. Zonder twijfel heeft disciplinering mijn leven vergemakkelijkt.

6 reacties

Opgeslagen onder De mens, Duitsland

Mini-herinnering: onrecht op school

Het was in de zesde klas van de lagere school. We moesten een som maken. Dat deed ik met inkt op het tafeltje waaraan ik zat, en toen ik de uitkomst had schreef ik die op en wiste de bewerking uit met spuug.
De meester bleek echter niet alleen geïnteresseerd in de uitkomst, maar ook in de bewerking, en die was er dus niet meer. Ik wilde niet toegeven dat ik die op het tafelblad had geschreven, in de aanname dat zoiets streng verboden was, en stond met de mond vol tanden.
Daarop meende de meester dat ik het antwoord van mijn bankgenoot Bob had overgeschreven, wat beslist niet waar was!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Nederland, Persoonlijk, Vroeger

Terug in de fles

Er zijn ontwikkelingen aan de gang die de overheden niet meer in de hand hebben. Steeds grotere groepen ontevredenen op straat, discriminatie, haat die zich uitbreidt als een besmettelijke ziekte, geweld dat onbestraft blijft, ontzegging van nationaliteit, concentratiekampen, politieke moorden. Kortom, het wordt een zooitje, in het ene land meer dan het andere. Is dit nog te stoppen?
.
Ik zou niet weten hoe, maar put hoop uit de jaren 1950 en volgende. Neem nu eens Duitsland: verschijnselen als hierboven beschreven sinds de Eerste Wereldoorlog. Vanaf 1933 een regime dat systematisch loog, bedroog en roofde, genadeloosheid bevorderde en uitoefende; deportaties, kampen, moorden, enfin, het is bekend. Na 1945 volgenden nog enkele jaren van discrimineren en uitbuiten van (Duitse) vluchtelingen, grootschalige corruptie, sjacheren, diefstal, zwarte handel. En ziedaar: in de vijftiger jaren werd datzelfde Duitsland een steeds netter land. Nee, het Nazi-gedachten‘goed’ was niet meteen weg en er werkten nog veel Nazi’s die deden alsof ze het niet waren, maar toch was het een samenleving die zich steeds meer aan de regels hield, die naar recht en gerechtigheid streefde en waarin ethiek een plaats had. Saai maar fatsoenlijk. Ik wil maar zeggen: de geest kan wel degelijk terug in de fles. Nu nog uitvinden hoe dat moet. Zijn er altijd oorlogen of ingrijpende revoluties voor nodig?

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Duitsland