Categorie archief: Duitsland

Lekker kagum

‘Ik heb lekker kagum,’ zei men op het schoolplein van de lagere school, ‘en jij niet,’ werd er vaak bij gezegd, of anders bij gedacht.
.
Kauwgum bestond in twee vormen: als kauwgumbal, te trekken uit de automaat, of in pakjes, waarvan ik mij vooral het minderwaardige, stinkerige merk Bazooka herinner. Smerig spul was dat, maar het ging vooral om de bijgesloten plaatjes: een stripverhaaltje in miniatuur. Mijn vroegste herinnering aan de kauwgumbal was dat ik van mevrouw Wenzel, een vriendin van mijn moeder, een cent kreeg om een kauwgumbal te gaan trekken. Het moet omstreeks 1952 zijn geweest. Gauw naar de Hogeweg, waar een automaat hing, maar wat een teleurstelling: de cent paste er niet in! Bedrukt naar huis, en wat bleek? De cent die ik had gekregen was nog van koningin Wilhelmina, en die waren iets groter dan die van Juliana. De cent geruild en zo werd alles toch nog goed.
.
Dit herinnerde ik mij toen ik van de week aan het begin van mijn huidige woonstraat een opengebroken kauwgumballenautomaat zag. Ja, die bestaan hier nog; in Nederland misschien niet meer? Deze was strategisch opgesteld bij de ingang van een basisschool. Het was de boef blijkbaar niet om het snoepgoed te doen geweest, want dat zat er nog in. Maar het bakje waar het geld in zat was er met aanzienlijk geweld uitgesloopt. Bij een balprijs van 10 cent zal daar misschien wel vijf Euro te roven zijn geweest!
.
Heel verbaasd was ik toen daar al na drie(!) dagen een bestelwagentje stond en er twee mensen bezig waren een geheel nieuwe automaat aan te brengen. Nou ja, geheel nieuw: bij nader inzien bleken bepaalde onderdelen van een ouder exemplaar te stammen, maar toch: het ding glanst verlokkender dan ooit. Niet alleen kauwgumballen, ook ander snoep wordt er nu aangeboden, en voor huiveringwekkende prijzen: 10, 20 en 50 cent! Het openbreken is lonender dan ooit.

4 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Eten, Vroeger

Buiten de paden

Gisteren had ik iets te doen in Fulda, dus heb ik het buurtwandelen naar daar verplaatst. Dat viel niet zo mee: veel van de stad is in WO II verwoest en ook veel daarna. Wel zijn er nog mooie brokstukken over: kerken, een kasteel, enkele goede huizen uit de oude tijd. De barokke kathedraal is groot en weelderig, iets té misschien. Hier ligt Bonifatius, de martelaar van Dokkum, in een riante crypte. Geen muffe lucht of optrekkend vocht daar beneden, maar veel marmer en luxe. Als U met geen stok een kerk in te krijgen bent kunt U binnenkort op het voorplein de musical over hem zien. Indrukwekkend is ook de kleine St. Michelskerk uit de negende(!) eeuw.
Voor de avond had ik een vrijkaartje voor Bachs Johannespassion in Frankfurt. Sir Simon Rattle en het Choir and Orchestra of the Age of Enlightenment en solisten. Dus van Fulda met de trein naar Frankfurt, door de streek die vroeger een fietsgebied van me was, en veel later met de 23.24 terug naar Marburg. Dat is wel een bezwaar van het leven in de provincie: die late thuisreizen. Maar het loonde de moeite.
Die Johannespassion werd een bijzondere ervaring, want het betrof een halbszenische Darstellung, onder regie van Peter Sellars. Muzikaal gezien was het fantastisch. Sir Simon haalde dingen uit dat bekende stuk naar boven die me nog nooit waren opgevallen. Zijn dirigeren was soms merkwaardig: hij liep wat heen en weer over het podium, zette wat solisten neer, dirigeerde hier een daar een groepje mensen en stond ook wel eens achter het koor te dirigeren, zodat hij niet te zien was. Soms zong hij lekker mee. Nieuw voor mij was het toneelspel dat daar werd opgevoerd. Natuurlijk niet met een echt kruis: het waren meer aanzetten tot spel, tot leven gekomen tableaux vivants. En zie aan: dat gaf een geweldige meerwaarde. Van begin af aan was je als publiek zeer betrokken bij de handeling. Misschien dat het koor het meest profiteerde. Partituren met noten of ẓwarte pakken waren natuurlijk nergens te bekennen, de verschillende stemgroepen waren door elkaar gehusseld, de zangers lagen soms op de grond, sprongen dan weer op, stormden dreigend naar voren, weeklaagden enzovoort. Niet alleen met hun stem, ook met hun gezicht en hun hele lijf drukten zij uit wat zij zongen, nog wat meer zelfs dan in het doorsnee operakoor. Malchus’ oor werd bedrieglijk echt afgehouwen. Een haatdragende volksmassa zag er vervaarlijk uit, de valse joden sisten hun Wir haben ein GeSETZ, ein Gesetz, -setzz, -SETZZ, en bij het loten om Jezus’ kleding aan de voet van het kruis werd het zelfs een beetje jolig; die soldaten amuseerden zich prima.
Mij overtuigde het en ik zal dit niet licht vergeten. Straks eens kijken hoe het in de bourgeoise pers gerecenseerd wordt.

 

2 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Kunst, Muziek

Zingende moslim

De komst van een nieuwe zanger in ons koor werd aangekondigd. Een Iraniër genaamd Said. Er waren verschillende koorleden die zich serieus afvroegen of deze man, kennelijk een moslim, de muziek van Schein en Franck op Psalm 116 wel zou willen meezingen.
Intussen was Said op de repetitie, hij zingt goed en zong uiteraard genoemde muziek van harte mee. De Psalmen Davids zijn in het Midden-Oosten bekender en worden meer gerespecteerd dan de koran bij ons.
Wat een vreemde voorstellingen hebben mensen soms van moslims. Er zijn er wel van de heel strenge soort, die tegen muziek zijn, maar dat zijn er niet veel. Die zingen niet en zouden nooit bij een koor als het onze willen. Net zo min als heel strenge christenen.
Tientallen jaren islamgeleuter heeft zelfs in tolerante kringen zijn sporen nagelaten. Moslims worden blijkbaar geacht heel rare mensen te zijn, die niet zulke dingen doen of willen als ‘wij’.
Een Iraniër die geïnteresseerd is in Europese cultuur is niets bijzonders. Een paar Arabieren zou ik er nog wel graag bij zien in onze muziekpraktijk; die zijn wat ondervertegenwoordigd. In Frankrijk is dat beter.

2 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Iran, Islam, Muziek, Niks

Slapend rijk worden

Je ligt in bed, wordt gewekt door de vroege nieuwsberichten en verneemt dat overheidsdienaren acht procent salarisverhoging krijgen.
Uitgesmeerd over drie jaar weliswaar, maar toch, in welk land komt zoiets voor? Het geldt ook voor gepensioneerden, want pensioen geldt als salaris.
Alleen niet in mijn bondsstaat Hessen, want dat wil altijd iets aparts. Maar in de praktijk gebeurt in Hessen met enige vertraging in grote lijnen toch hetzelfde. Slapend rijk word je hier.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Duitsland, Economie/Wirtschaft

Privilege

De zomer bracht ik als kind vaak bij mijn grootouders door. Op het dorp trad men mij met veel genegenheid, vleierij en zelfs onverdiend respect tegemoet, niet omdat ik zo’n bijzonder ventje was of ze mij zo hoog hadden zitten, maar omdat ik de kleinzoon van mijn grootvader was. De enige nog wel, die later bij hem in de zaak zou komen; dat bazuinde opa tenminste graag rond. Opa had een bedrijf, had een stel werknemers en was rijk, al was daar ten gevolge van het Gereformeerde geloof niet veel van te merken.
(Andere kinderen van mijn leeftijd om mee te spelen waren daar niet in de buurt; anders had die bevoorrechte positie zich vanzelf wel afgevlakt.)
Eén geval van privilege, dat staat voor alle andere, zit nog op onaangename wijze in mijn geheugen. Oma stuurde mij wel eens om boodschappen. Op een keer — ik zal een jaar of tien, elf geweest zijn — kwam ik bij de kruidenier in de Hoofdstraat. Daar stonden wel zes klanten en ik zou dus moeten wachten. Maar ziedaar: ik werd het eerst geholpen! Dat is de kleinzoon van S., werd er om mij heen gemurmeld. Ik vond het onterecht, maar … liet het me welgevallen, zodat de boodschap snel gedaan was.
.
Mijn huisarts in Marburg is erg goed. Ze neemt de tijd voor iedere patiënt, stelt goede diagnoses, heeft goede contacten met de juiste specialisten, die zij maar hoeft op te bellen en je krijgt al een afspraak voor morgen. Daarom heeft zij ook veel patiënten en waren de wachttijden in haar wachtkamer absurd lang. Sinds kort is er ontspanning ingetreden, omdat er inmiddels nog twee andere artsen in de praktijk werken. Maar vroeger zaten de mensen soms wel twee, drie uur te wachten. Er werd onder de wachtenden flink over gejammerd; het wachten was soms erger dan de kwaal waaraan men leed. De meeste mensen namen het toch voor lief, omdat zij prijs stelden op een goede arts, en wie er niet tegen kon zocht zich een andere geneesheer of -dame.
Maar ik hoefde bijna nooit te wachten, want ik was Professor R. Nauwelijks zat ik in de wachtkamer met het nieuwe nummer van de Stern of de assistente kwam mij al oproepen, met naam en titel.
Ik ben geen professor en heb daar herhaaldelijk op gewezen. Eén maal heb ik er persoonlijk op toegezien dat die titel op mijn kaart werd doorgestreept, maar het heeft niet geholpen: ik ben nog steeds professor. Vermoedelijk is het een Duitse techniek om mij stiekem voor te trekken. Waarom ze dat doen weet ik niet; het is onrechtvaardig, maar … ik laat het me graag welgevallen, zodat niets meer een spoedige genezing in de weg staat.
.
Als student in Egypte (1971–72) genoot ik een Egyptische studiebeurs van £E 40,– in de maand, dat was £E 36,50 after tax. Het Pond, dat nu € 0,05 waard is, was toen officieel ƒ 8,20, op de zwarte markt ƒ 5,50. Dat was heel veel meer dan Egyptische studenten kregen. Ik had als buitenlandse student nog meer privileges. Door bemiddeling werd mij bij voorbeeld op het Ministerie van Binnenlandse Zaken een pasje uitgereikt waarop stond, dat ik doctor in de archeologie was en vrij toegang had tot alle monumenten in Egypte; zelfs die eigenlijk gesloten waren. Dit liet ik mij graag welgevallen. Dat ik een beetje jong was voor een doctorstitel hinderde blijkbaar niemand. Ook kreeg ik gratis een kortingkaart voor de stadsbussen, zodat ik in plaats van één piaster nog maar een halve hoefde te betalen voor een ritje in de tweede klas. Soms had ik geen zin in zo veel volk en nam ik de eerste; dat kostte dan wel meteen twee piaster.
De beurs moest maandelijks worden geïnd op het kantoor voor buitenlandse studenten in de straat bij het graf van Sa‘d Zaghlul, waar nu het metrostation is. Daartoe moest ik naar de tweede verdieping, en bij binnenkomst stond er al een portier gereed om de deur van de lift voor me open te houden. Op een keer merkte ik dat Soedanese studenten, die ook hun beurs kwamen afhalen, niet in de lift mochten. Dat vond ik akelig; voortaan nam ik ook de trap. Toch even een moment van solidariteit met de zwoegende en zuchtende mensheid; nou ja, kunst hoor: twee trappen oplopen.
.
N.B.: Een collega vertelde onlangs, dat die Soedanese studenten slechts £E 10,- in de maand kregen.

2 reacties

Opgeslagen onder Cairo, De mens, Duitsland, Persoonlijk, Vroeger

Bronchitis, of: Europese onenigheid

Mijn bronchitis werd te lijf gegaan met een middel om te inhaleren en een antibioticum. Het hardnekkige na-hoestje dat ik nog steeds heb wordt nog bestreden met weer een ander middeltje om te inhaleren. Iedereen die ik hier in Duitsland ken en die ook wel eens bronchitis heeft gehad is het erover eens: ja, zo gaat dat, zo moet dat.
.
Hoe heel anders is dat in Nederland, waar ik iemand ken die een minstens zo erge bronchitis heeft als ik had. Die wordt helemaal niet behandeld, onder het motto: het zal vanzelf wel overgaan. Op de achtergrond loert waarschijnlijk het argument van het geprivatiseerde zorgstelsel: niet behandelen is veel goedkoper. Zoals de mensen na een knie-operatie daar ook meteen de straat op worden gestuurd.
.
Maar als een beroemde televisiepersoonlijkheid nu eens bronchitis heeft, of de koning, of Rutte zelf, worden die dan ook niet behandeld?

5 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Europa, Nederland

Waterstanden

Het waterpeil van de Rijn in Keulen is vandaag maar liefst 89 cm. Maandag en vele dagen daarvoor was het nog maar 69–75 cm. Dat zou ook best drie of vier meter mogen zijn of nog meer. De Zwitsers en Zuidduitsers hebben wat water gestuurd, waarvoor dank.
Hier in Marburg en omgeving heeft het gisteren lekker geregend. Het was eigenlijk een normale herfstdag. Nochtans bevat het nabije stuwmeer, de Edersee, nog steeds niet meer dan 10% van het water dat het meer kan bevatten.

Regent, gij wolken, plenst!

Naschrift 4.11: Rijn in Keulen 104 cm., Edersee 10%
Naschrift 7.11: Rijn in Keulen 94 cm., Edersee 11%
Naschrift 10.11: Rijn in Keulen 86 cm., Edersee 10%
Naschrift 18.11: Rijn in Keulen 90 cm., Edersee 11%
Naschrift 28.11: Rijn in Keulen 79 cm., Edersee 11%
Naschrift 5.12: Rijn in Keulen 225 cm., Edersee 12%, zo gaat ie goed!
Naschrift 9.12: Rijn in Keulen 230 cm., Edersee 13%.
Naschrift 15.12: Rijn in Keulen 263 cm., Edersee 25%.
Naschrift 1.1: Rijn in Keulen 318 cm., Edersee 43%.
Daarmee kunnen we voort.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Duitsland, Klimaat, Marburg

Loreley

De Loreley mag dan oud geworden zijn, haar vak verstaat ze nog: ze heeft een tankschip met salpeterzuur aan de grond laten lopen. De autoriteiten verklaren dat de oorzaak van dit malheur nog onduidelijk is. Het zal dus zeker niet liggen aan het feit dat er haast geen water in de Rijn staat. En natuurlijk bestaat er geen gevaar voor de volksgezondheid.

3 reacties

Opgeslagen onder Duitsland

Droogtevrees

De zomer was erg droog in Duitsland. Dat heeft tot verliezen in de landbouw en veeteelt geleid, waardoor binnenkort de brood- en vleesprijzen zullen stijgen, maar verder viel het mee. Het werd nergens verboden de tuin te besproeien of de WC na een kleine boodschap door te trekken, zoals ik ooit in Griekenland heb meegemaakt. Als het binnenkort weer gaat regenen, zoals altijd in de herfst, gaat het leven gewoon door. Maar misschien gaat het helemaal niet regenen, of valt er alleen hier en daar een bui. Te weinig om de bodem goed nat te krijgen.
.
Van mij bent U gewend dat ik af en toe somber in de toekomst kijk en het zal U dus niet verbazen dat ik de mogelijkheid van een langere periode van droogte niet uitsluit. Tot de herfst van 2019 bij voorbeeld, of nog langer. Maar ook bij verscheidene andere mensen heb ik gemerkt dat zij heimelijk bang zijn dat het hier langer droog zal blijven. Tot de verbeelding spreekt dat de Rijn bijna droog staat, waardoor er maar weinig scheepvaartverkeer mogelijk is. Het nabij gelegen stuwmeer de Edersee bevat slechts 12% van de hoeveelheid water die er normaal in zit. Dat komt allemaal weer goed als het in de herfst en winter flink gaat regenen. Maar als het dat niet doet? Er is nog geen wolk in zicht.
.
Er zijn altijd al tijden van grote droogte geweest.
In Egypte bleef de Nijlvloed uit in 1199 en 1202, wat tot hongersnood leidde.
In Centraal-Azië was er een droogteperiode van 783–850. De Oeigoeren moesten hun economie veranderen:  van veehouders werden zij handelaars.
Geen moesson in Brits-Indië 1876–77: 36 miljoen doden.
De Dust Bowl was een tijd van grote droogte in de VS en Canada, 1930, 1935, 1937. De effecten van de droogte werden daar verergerd door menselijk ingrijpen.
In Duitsland waren er dorre jaren in 2003, 2011 en 2018. In de tussenliggende jaren werd alles weer gewoon. Maar er is geen peil op te trekken.

4 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Klimaat

Heilige grond

Ooit ben ik in de Eifel de Karmelenberg op gelopen. Het was een dicht begroeid klein heuveltje, eerder een bult in het landschap, met een Marienkapelle er bovenop. Een voetpad leidde naar boven; daarlangs stonden zeer oude bomen, afgewisseld met kruiswegstaties. Het was dus eigenlijk een soort Kalvarienberg: door daarheen op te klimmen kan de gelovige zich concentreren op het lijden van Christus en het ten dele navoelen.
Dat lukte mij niet, maar wel werd het mij eigenaardig te moede, al bij het opklimmen door dat vreemde microlandschap en zeker boven bij de kapel. Ineens voelde ik het bijzondere van die plek en begreep dat daar al vele eeuwen geleden, toen de kerk nog niet eens bestond, aanbeden en misschien geofferd was. De plek verlangde dat gewoon, het kon niet anders dan een cultusplaats geweest zijn. Ik dacht niet aan het lijden van Christus, maar voelde mij wel op merkwaardige wijze verbonden met de mensheid uit de voortijd.
.

1280px-Elisabethbrunnen_Schröck_2Hier bij Marburg is de Elisabethbrunnen. Niet kerkelijk, laat staan katholiek. Op de foto ziet U de huidige toestand, de ombouw uit de zestiende eeuw in een kale omgeving, maar ten dele is nog te zien dat daar vroeger grote eiken omheen hebben gestaan. Zo heb ik het nog gekend. Je voelde het meteen: dit is een plek, die ook in de prehistorie al bijzonder was. Heilig is die bron min of meer nog altijd. Hoewel de gemeente, ja dezelfde die de bomen heeft laten omhakken, heeft gewaarschuwd dat het water niet zuiver is om te drinken, komen er nog altijd mensen met plastic jerrycans om wat van het water af te tappen en mee te nemen. Heilwasser. Misschien dat na opkoken de heilzaamheid bewaard blijft?
.
Op een fietstochtje kwam ik langs Fronhausen en ziedaar, ook daar was zo’n heilige plek. Ik was er al voorbijgereden, maar moest noodzakelijk even terug. Geboomte, resten van een gebouwtje. Hoewel de gemeente al het mogelijke had gedaan de plek te banaliseren met picnicktafels en prullenbakken, was de oude cultusplaats er nog duidelijk te voelen. Die foto’s had ik net zo goed niet kunnen maken; daar is niets op te zien. Je moet er zijn om het te voelen.

1 reactie

Opgeslagen onder Duitsland, Godsdienst, Marburg