Categorie archief: Godsdienst

Carnaval 2022

In Marburg gaan de feestelijkheden op carnavalsmaandag niet door. Daartoe was al eerder besloten, nog wegens corona.
Veel belangrijkere carnavalssteden zijn natuurlijk Keulen en Mainz. Daar zijn nu pas, op zeer korte termijn, de feestelijkheden afgelast, uitdrukkelijk met het oog op de oorlog. Men is domweg niet in feeststemming.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Duitsland, Godsdienst, Marburg, Oorlog

Eindtijden

Wordt het niet weer eens tijd voor de Eindtijd? Of zitten we daar al midden in? Wanneer de Jongste Dag precies aanbreekt kunnen we niet weten: ‘gij weet den dag niet, noch de ure’. Maar grote gebeurtenissen werpen hun schaduw voor­uit en in de tijd kort ervoor zijn er duidelijke tekenen: hongersnoden, pestilentiën en aardbevingen, bloed en vuur en rookpilaren. Misschien komt er weer een reusachtige vulkaanuitbarsting in Oost-Indonesië? Als de aswolk heel hoog opgestoten wordt zal de hemel overal gelig zijn, zoals in 1816; dan is er weer een jaar geen zomer, en ziedaar uw hongersnood. Een pestilentie hebben we ook al, en natuurlijk ‘oorlogen, en geruchten van oorlogen’, evenals onderdrukking en vervolging. Aan valse profeten en verleidende geesten mangelt het evenmin; sommige komen in engelgedaante. Dit alles is pas het begin der weeën: er zijn nog meer  voortekenen, waaronder het optreden van de Antichrist, die duidelijk te herkennen is in Trump, Putin of Erdoğan, of als u van een andere politieke overtuiging bent: Biden, Merkel of Kaag. 

En als het dan werkelijk zo ver is klinkt het van den hemel: ‘Het is geschied’, er wordt op de bazuin geblazen en wij worden samengedreven voor den rechterstoel Gods.

De islamitische traditie heeft ook een Jongste Dag en een Eindtijd, al lijkt die laatste wat korter te duren. De voortekenen zijn in grote lijnen hetzelfde, inclusief een antichrist. Een paar opvallende tekenen licht ik er even uit: een slavin zal haar meester baren; er zal een Ethiopiër op de troon zitten; rivieren en zeeën vallen droog, de bergen vliegen weg als kluwens wol, de zon is verduisterd. Klopt allemaal.

Door de eeuwen heen hebben mensen die tekenen herkend en hun eigen eindtijd en ondergang beleefd. Oorlogen zijn er zolang er mensen zijn, pestilentiën en natuurrampen ook. De antichrist te herkennen in een of andere kwalijke heerser was nooit moeilijk: Nero, de paus, Philips II, Napoleon, Hitler of Stalin, keus genoeg. In de beschavingen van het Westen is de ondergang van de wereld sinds ruim tweeduizend jaar voorgeprogrammeerd. Dat de wereld eeuwig is, zoals de oude Grieken dachten, kunnen christenen noch moslims geloven. 

Maar de ondergang die wij nu meemaken is toch wereldwijd, en veel definitiever dan die in het verleden, zegt u? Dat is zeker waar, maar dat konden de mensen van vroeger niet weten. Zij zullen hun ondergang als net zo globaal en definitief hebben ervaren als wij nu de onze.

Als het goed gaat hoor je niet over de Eindtijd. Als het slecht gaat worden de verhalen daarover weer opgediept. Wat gaan we zingen als onze Titanic zinkt? Nearer to thee nog een keer? Misschien wordt het tijd voor een godverlatener lied. Non, je ne regrette rien, is dat wat?

4 reacties

Opgeslagen onder Eindtijd, Godsdienst, Oorlog, Vroeger

Mini-herinneringen: tentamens buitenlanders

Toen ik nog les gaf moest ik natuurlijk ook tentamens afnemen en scripties beoordelen, en er waren enkele gevallen met buitenlanders waarbij mijn beoordeling voor de betrokkenen ernstige gevolgen kon krijgen. Dat kwam door een omstandigheid buiten mij om: de overheid gaf buitenlanders soms een tijdelijk visum, dat verlengd zou worden bij succesvolle studie, en anders niet. Zo werd ik soms ongewild de autoriteit die over het verblijf in Duitsland besliste, en daarmee over iemands hele levensloop. Maar wat moest ik doen? Een slecht tentamen is een slecht tentamen; natuurlijk mochten ze het overdoen, maar als het dan niet beter werd ging ik toch niet zeggen dat het allemaal in orde was?

Nog in Frankfort: Een Koerdische student uit Iran, die een tekst had ingeleverd die werkelijk volledig waardeloos was heb ik dus afgewezen. Woede en teleurstelling bij hem, maar ik voelde mij er zelf natuurlijk ook niet lekker bij. Deze jongen wist zich echter te redden: hij ging naar de theologische faculteit en daar werd zijn scriptie met open armen ontvangen. Hij gered, ik verbaasd en een beetje kwaad. Hij heeft me nog jaren vuil aangekeken als ik hem in de stad tegenkwam.

Van een Georgische studente, die zeer sympathiek was en bij iedereen geliefd, werd ik nog treuriger. Ik had haar graag laten slagen, maar dat ging niet, tot twee keer toe was het echt onvoldoende. Tranen, een moeilijk parket, want haar zieke moeder was ook in Duitsland, en dan zou zíj terug moeten naar Georgië? Maar zij werd door haar studiegenoten gered. Die hebben haar ondersteund, bijlessen gegeven en keihard met haar gewerkt, zodat zij de stof toch nog onder de knie kreeg en bij de derde keer zelfs een zeven behaalde. Dat was een opluchting, ook voor mij. Weer tranen, maar nu van vreugde. En de overvloedige dankbetuigingen van een smekeling die wordt verhoord. Nee, nee, die moest ik streng afwijzen: ze dankte haar slagen niet aan mij, maar aan haar harde werk en eventueel aan haar studiegenoten die haar geholpen hadden. Maar ik wilde nu best een glas Georgische wijn meedrinken.

Lastig was ook de beoordeling van scripties die door buitenlanders werden geschreven. Ik beoordeelde dan de inhoud, en niet het Duits waarin zij geschreven waren. Tenzij het Duits zo slecht was, dat er geen inhoud uit te distilleren viel. Als niet-Duitser die zelf geen perfect Duits schreef kon ik moeilijk anders. Maar wanneer iemand slecht Duits schreef en er dan ineens enkele perfecte zinnen opdoken, was even googelen meestal voldoende om te weten waaruit hij die had gecopieerd. Bij Duitse moedertaalsprekers beoordeelde ik overigens wél het Duits waarin ze geschreven waren, en dat schrijnde.

Ook moedertaalsprekers pleegden soms natuurlijk plagiaat met behulp van het internet, maar dan was het niet zo makkelijk ze daarbij te betrappen. Ongeveer twee jaar voor mijn pensionering werd ik mij bewust van de omvang van de plagiaat-problematiek. Als je het goed deed zou het nakijken van een scriptie voortaan veel tijdrovender worden, want dan moest je het geschrift helemaal op plagiaat gaan uitvlooien. Daar bestond wel behulpzame software voor, maar ik had er geen zin in en dacht: dat moet een volgende generatie docenten maar opknappen. Ik ben er vrijwel zeker van dat ze dat niet gedaan hebben.

Het allertreurigste geval met een buitenlandse studente was in Marburg: een Afghaanse, die er ook niets van terecht bracht, maar ook nog op merkwaardige wijze bedrog pleegde. Bij een schriftelijk tentamen had ze enige zinnen opgeschreven die uit mijn eigen syllabus stamden, compleet met mijn kleine eigenaardigheden in stijl en de taalfoutjes die ik in het Duits nog altijd maakte. Letterlijk overgeschreven dus. Zelfs al zou ze heel goed geweest zijn in memoriseren—wat ze niet was—die kleine details had ze dan toch niet mee onthouden? Gezakt, baksteen, verwijt van bedrog, verweer. De afdeling juridische zaken erbij. Deze gaf te kennen dat ze heel goed begreep hoe het zat, maar dat er vooral geen schandaal van moest komen en of ik haar maar wilde laten slagen. De directeur van ons instituut dacht er net zo over, en dat was wat mij treurig stemde. Die vrouw was namelijk een vrome muslima, van top tot teen in doeken gehuld waarin natuurlijk makkelijk spiekbriefjes te verstoppen waren of zelfs hele syllabi, en wie zou haar gaan fouilleren? Het instituut was toen nog nieuw en streefde ernaar, een van de centra in Duitsland te worden waar moslims islamitische theologie konden studeren. Dan zou het erg ongelegen komen, meteen een vrome muslima af te wijzen, temeer daar de dame zeer luid klaagde en dreigde met haar broer, een brutale jongen die bij een radioprogramma voor buitenlanders werkte.

Met die studente liep het nog min of meer goed af. Ik heb haar toen voor dat tentamen natuurlijk een tien gegeven, die lol liet ik mij niet afnemen. Maar korte tijd later stond zij weer op de stoep: ze wilde het tentamen nog eens doen. Ze had zich tot God gewend, veel gebeden en begrepen dat ze fout geweest was, en nu had zij hard gewerkt en of ze het nog een keer mocht proberen. Dat mocht, en nu was het resultaat bevredigend. Daarna was ze ineens verdwenen; nooit meer iets van gehoord, wat ik helemaal niet erg vond.

De houding van onze directeur in deze affaire was mij zwaar tegengevallen. Gelukkig werd het om andere redenen niets met die islamitische theologie. Die belandde namelijk in Frankfurt, waar al een kern zat van twee door Turkije gefinancierde hoogleraren. Geen slechte lui, maar het gaat natuurlijk niet aan, zo’n studierichting vanuit het buitenland te laten financieren. Dat vond de minister aanvankelijk ook; maar op een dag, toen ze nog eens in haar portemonnee had gekeken, draaide ze om en liet de Turken in Frankfurt hun gang gaan. Ze doen het goed, op hun manier, maar ik wilde daar niets mee te maken hebben en was ook blij dat Marburg ervan verschoond bleef.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Afghanistan, Arabisch, Duitsland, Godsdienst, Islam, Onderwijs, Studenten, Taal

Sinterklaas

Een vreemde droom vannacht: ik werd niet in Saoedi-Arabië binnengelaten, omdat mijn papieren niet in orde waren. Het visum was wel goed; het ging om een extra formulier waarin ik had verklaard, niet in Sinterklaas te geloven. Mensen die in Sinterklaas geloven motten ze daar niet. Ik had wel zo’n verklaring, maar die was niet meer actueel; er was nu een veel langer formulier.

Voor de goede orde: Zelf ben ik nooit in Saoedi-Arabië geweest en ik heb er ook nooit heen gewild. Maar wie in of aan Sinterklaas gelooft mag er best naar toe.

Grappig: terwijl we in Europa geen salafisten blieven, zo wil men in het Arabië van mijn droom geen Sinterklaasgelovers. Beide op grond van willekeur en totale onwetendheid.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Arabisch, Dromen, Godsdienst

Missie

Gemaakt ± 1600 in Perzië, in opdracht van de Jezuïetenmissie in Goa.
The Cleveland Museum of Art, Cleveland, Ohio

2 reacties

Opgeslagen onder Christen Christelijk Christendom, Godsdienst, Iran, Kunst

Mini-herinnering: opa’s kerk

Mocht u drie kwartier over hebben zou u (of liever: zoudt gij) een kerkdienst in Kinderdijk Alblasserdam kunnen bijwonen. Dan weet u meteen ook wat SGP-stemmers bezighoudt. Als u nog een uur de tijd hebt kunt u deel twee er nog aan vastknopen, maar daar had ik zelf het geduld niet voor.

Ofschoon christelijk opgevoed heb ik het zó nooit meegemaakt. Ik denk dat dit de gemeente is waar mijn grootvader zich iedere zondag heen begaf. In ons dorp was ook een kerk, maar die was hem te ‘licht’. Hij ging met de auto, ja hoe ook anders, het was een heel eind weg. Ik denk niet dat hij op zondag auto mocht rijden, maar voor de kerkgang gold er natuurlijk een uitzondering. Toch viel mijn opa best mee hoor. Door de week was hij blijkbaar een ander mens. En het voordeel van zware christenen is, dat zij hun eigen zonden terdege beseffen; dat is bij lichtere christenen of ongelovigen lang niet altijd het geval.

Deze mensen houden niet van muziek, dat is duidelijk, en het zijn verder ook geen vrolijke gasten. De predikant probeert de oude naamvalsuitgangen in het Nederlands aan te brengen, maar dat lukt niet overal. Stembuigingen tijdens het spreken of voorlezen van prozateksten zijn blijkbaar niet gewenst, het mocht eens te lollig worden, maar stemverheffingen, ontboezemingen en bijna huilbuien op dramatische momenten (32:00vv.!) wel degelijk.

YouTube biedt aldus een waardevolle mogelijkheid tot volkenkunde. Je zou anders veel moeite moeten doen om zo’n inkijkje te krijgen. De opname is uit onze tijd; delen van Nederland zijn blijkbaar helemaal niet veranderd. Zo’n kerkdienst is bizar, maar een stuk boeiender dan een talkshow op TV of een debat van lijsttrekkers.

1 reactie

Opgeslagen onder Godsdienst, Nederland

Onislamitische republiek

Blijkbaar bevordert niets de secularisering zo zeer als een regering die wordt overheerst door geestelijken. In Iran beschouwt zich blijkens recent onderzoek nog maar 32.2% van de bevolking als sjiïetische moslim; 5% als soenniet en 3.2% als sufi.

In Saoedi-Arabië en Turkije zijn vergelijkbare ontwikkelingen waar te nemen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Godsdienst, Iran

Mini-herinnering: dubbele paasdagen

Begin april 1972, toen er weinig toerisme was in Egypte, liep ik in Cairo steeds aan tegen een opvallende Nederlandse man, die reisde met een zeer oude tante. Een beetje een Agatha Christie-achtig stel, die twee. Waarom waren ze naar Egypte gekomen? Wat haar beweegreden was weet ik niet, maar bij hem was het duidelijk: hij wilde genieten van wat hij noemde de ‘dubbele paasdagen’. Op 2 april was het katholieke en protestantse paasfeest, maar het Griekse en Koptische was een week later. Door zijn vakantie handig te plannen kon hij dus twéé zondagen naar diverse paasmissen, en dat was zijn lust en zijn leven.
.
We zijn niet bevriend geraakt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Godsdienst, Kairo, Nabije Oosten

Geloofsverval?

De kerken zijn leeg, zelfs de Sint-Pieter in Rome. Ook de moskeeën zijn leeg. Het grote plein rond de Kaaba in Mekka is leeg. Pasen, Pinksteren en Ramadan zullen allemaal niet gevierd worden met feestelijke of plechtige samenkomsten van de gelovigen. Steun en troost in de noodsituatie kan niet gezocht worden in speciale gebedsdiensten, hoewel die toch sinds eeuwen en eeuwen in alle godsdiensten vanzelfsprekend waren. Verstandige religieuze autoriteiten hebben begrepen dat er een pandemie woedt en samenkomsten verboden, net als de wereldse autoriteiten.
Dit moet haast wel een blijvend effect hebben op de godsbeleving ná de pandemie. De godsdiensten waren al op de terugtocht, maar dat zal nu nog sneller gaan. Twee maanden of nog langer niet samenkomen gaat aan een gemeente niet ongemerkt voorbij.
.
Anders ligt het bij de, hoe zal ik ze noemen: de extreme gelovigen? De zwarte kousen-kerk? Dat dekt het niet, want salafisten, evangelicals en pinkstergemeenten vallen er ook onder, en die zijn niet somber en dragen geen zwarte kousen. Hoe dan ook: ik bedoel die heel erg gelovige gelovigen. Die willen nog steeds naar de kerk, resp. de moskee; juist nu. God zal immers wel voor zijn schaapjes zorgen; bovendien moet er in de nood met de hele gemeente gebeden worden. Domrechtse types als Bolsonaro moedigen de kerkgang zelfs uitdrukkelijk aan. Zal dit tot gevolg hebben dat die hypergelovige groepen zichzelf uitroeien? Misschien, maar dat soort virusnesten is ook voor de wijdere omgeving fataal. Er kwamen foto’s langs van massa-bijeenkomsten in Irak, Bangla Desh en van die rare secte in Zuid-Korea, waar alles in dat land begonnen schijnt te zijn. Honderden, duizenden besmettelingen, en ze gaan gewoon door. God wil het.

3 reacties

Opgeslagen onder Godsdienst

Corona – 2

Bildschirmfoto 2020-03-05 um 21.46.53

Als een bad in Lourdes niet alleen niet helpt tegen dat virus, maar zelfs gevaarlijk kan zijn, is dat hele Lourdes dan misschien …..? Als een eenvoudig virusje al te moeilijk is, kunnen ze de tent wel sluiten daar.
.
Toch heb ik iemand gekend die baat heeft gehad bij Lourdes. Hij had een serieus lichamelijk probleem en nam daarom deel aan een georganiseerde reis naar Lourdes. Maar halverwege Frankrijk verloor hij zijn geloof. Bij een wegrestaurant stapte hij uit de bus en aanvaardde alleen de terugreis. Sindsdien ging het hem aanzienlijk beter.

2 reacties

Opgeslagen onder Godsdienst