Categorie archief: Pensioen

Doppelkopf

John Elliot Gardiner wordt overmorgen vierenzeventig. Terwijl ik nog ik bed lag en mijn knie-oefeningen deed vertelde de radio over hem. Hij blijkt niet alleen de wereldberoemde dirigent te zijn, maar is tevens eco-boer. En niet maar zo’n beetje, als iemand met een buitenhuisje en wat hobby-dieren. Nee, niet alleen ecologisch, maar ook economisch verantwoord runt hij een flinke boerderij met meer dan honderd koeien en nog wat schapen. Als je net in Londen een symfonie van Schumann gedirigeerd hebt, zo zei hij, is het heel ontspannend bij Kimberley, Clara en de andere lievelingskoeien te zijn.
.
Gardiner zou dus in aanmerking komen voor het radioprogramma Doppelkopf van de Hessische Rundfunk. Iedere middag, jaar in jaar uit, wordt daarin iemand geïnterviewd en in het zonnetje gezet die twee dingen goed kan. Een rechter die tevens muziek maakt, een schilder die tevens een sportheld is, dat soort mensen.
.
Dit programma heb ik in de loop der jaren dikwijls beluisterd. Soms gefascineerd, soms verveeld als het activiteiten betrof die ik niet waardeer, of als de muziekkeuze van de geïnterviewde ongenietbaar was, maar vaak ook gewoon jaloers. Potverdorie: terwijl ik zelf nauwelijks één ding goed kan heb je daar mensen die er twee beheersen. En iedere dag weer een ander! Er is blijkbaar een onuitputtelijk reservoir van energieke, capabele, multi-getalenteerde mensen.
.
Zelf ben ik de laatste tijd ook een beetje tweehoofdig. Nog altijd ben ik arabist; daarnaast leer ik zingen. Maar in geen van beide activiteiten ben ik op een niveau dat deelname aan zo’n radioprogramma zou rechtvaardigen, om van de wereldklasse van Gardiner nog maar te zwijgen. Dat steekt soms, dat maakt me jaloers. U hoeft het me niet uit te leggen: je moet nooit vergelijken, iedereen heeft zijn eigen waarde en jij bent toch ook goed? Maar toch, soms.
.
Een ander pijnlijk punt is de leeftijd. Vierenzeventig wordt Gardiner, en hij dirigeert en melkt nog dat het een aard heeft. Ik ben pas zeventig, —word éénenzeventig — en ben vaak moe en kan dingen duidelijk minder goed dan vroeger: Arabisch, koken, lopen, fietsen, klusjes in huis. Dat is blijkbaar normaal en hoort bij het ouder worden. Aan de pannenlappen die mijn tante Jo altijd haakte, en waarmee zij ook het Koninklijk Huis verblijdde, was duidelijk de neergang te volgen. Haar laatste pannenlap, die nog lang in mijn bezit was, droeg de dood al in het gezicht. En hebt U dat wel eens gezien in zo’n bejaardenhuis: de schilderstukjes, die de bewoners op hun zoveelentachtigste nog hebben gemaakt en trots in de conversatiezaal hebben laten ophangen? Niet om aan te zien. Maar zo’n Gardiner gaat maar door, geen vermoeidheid of afstomping te merken; integendeel. En er zijn er meer zoals hij. Terwijl normale mensen gewoon oud worden is er een minderheid van topfitte genieën.
.
Ben, of was, ik dan geen uitstekende arabist? Ja en nee. Gemeten aan de huidige desolate staat van de alfa-opleidingen ben ik natuurlijk knettergoed, juist omdat ik zo oud ben. Ik heb een opleiding gehad die jonge studenten zich niet eens meer kunnen voorstellen, en wat een algemene ontwikkeling! Maar binnen mijn eigen generatie was ik nooit bijzonder geniaal: in schoolcijfers uitgedrukt een zeveneneenhalf, soms een acht. Ik heb dan ook maar weinig wetenschappelijke publicaties. Wetenschappelijk onderzoek was voor mij altijd een keurslijf, wat ik pas na mijn pensionering onder ogen durfde te zien. In onderwijs, daarin was ik wel goed. Dat komt niet voor de radio, maar er lopen nog minstens honderd personen rond die wat aan mijn onderwijs hebben gehad. En dat was het dan. Een lievelingskoe heb ik niet.

 

3 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Wat te doen?

De griep heeft hier toegeslagen: niet zomaar het gebruikelijke wintergesnotter en gehoest, maar de echte griep, die wel twee of drie weken kan duren. Ik ben ingeënt en heb niets, maar mijn zangleraar is ziek en de koorleidster van mijn lievelingskoor eveneens. Dat betekent dat dezer dagen vele uren gemeenschappelijk of doelgericht zingen wegvallen. Natuurlijk kan ik in de badkamer doorgaan voor mezelf, maar dat is niet zo fascinerend.
.
Ook mijn bloek, Leeswerk resp. Lesewerk Arabisch geeft mij te stellen. Het wordt mij steeds duidelijker dat de techniek waarmee dat is opgezet verouderd is. Er ontstaan nieuwe … ik weet niet eens hoe dat heet. HTML kan ik begrijpen, maar CSS niet. Daarover had ik wel een cursusje willen volgen, maar dat wordt hier niet aangeboden. Een jonge nerd kent zoiets blijkbaar van nature. En nu wordt er weer gesproken van Calypso en Jetpack, allemaal weer totaal anders. Die begrippen naslaan in het internet is af te raden, want dan word je verpletterd onder onbegrijpelijke vaktaal.
Daar komt nog bij, dat het bijhouden van Leeswerk een hoop werk met zich meebrengt dat niets met schrijven te maken heeft. De inhoudsopgave moet gesaneerd worden, de kruisverwijzingen (links) moeten kloppen en af en toe worden bijgewerkt. Het is nu een beetje een zootje. Nu ik vandaag toch weinig zal zingen, nu het belastingbiljet de deur uit is en er nog andere dingen zijn voltooid, zou ik aan dat karwei kunnen beginnen, maar daar heb ik een uitgesproken weerzin tegen. Nog liever ga ik mijn boekenkast uitmesten of mijn sokkenpark uitdunnen dan zo’n rotklus uitvoeren.
Kortom, dat Leeswerk zou wel eens niet zoveel toekomst meer kunnen hebben.
.
Ik dacht dat ik me aardig met activiteiten had ingedekt, maar er is geen staat op te maken. Dan moeten er dus reservebezigheden worden gevonden. Over een paar dagen begint waarschijnlijk het fietsseizoen weer, maar dat is alleen ’s zomers. Weer nieuw denkwerk vereist.

Zie nu het vervolg.

2 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Ontslagen

Ik werd ontslagen, een half jaar voor mijn pensionering. Wegens overtolligheid.

Inderdaad zijn er weinig dingen zo overbodig als kennis van het Arabisch of — de hemel beware! — van de islam, een onderwerp dat zich, zoals vrijwel dagelijks blijkt, ook zonder kennis uitstekend laat be-debatteren..

Gelukkig was mijn ontslag maar een droom, vannacht. In werkelijkheid heb ik de vijfenzestig als arabist in functie gehaald en geniet ik nu een welverdiend pensioen. Was ik in Nederland gebleven, dan was het misschien anders geweest. Het is wel opvallend dat de arabistische opleidingen daar vrijwel alle zijn opgeheven, ingekrompen of omgedoopt. Maar gelukkig werkte ik de laatste jaren in Duitsland, een land dat in dit soort dingen vaak een jaar of tien, twintig achterloopt op de trend.

Over de nutteloosheid van arabistisch werk maak ik me geen zorgen. Anders dan bij natuur- en scheikunde zijn arabistische studies vaak vijftig of honderd jaar geldig. Stel dat er in Europa de komende dertig jaar helemaal geen belangstelling voor zou bestaan, daarna kunnen ze de boel gewoon weer uit de kast halen. En in die tussentijd bloeit het vak elders: in Brazilië misschien, in Korea of Canada.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Arabisch, Bildung und Uni, Dromen, Pensioen, Persoonlijk

Oude geleerde

In Marburg werd er deze week een gastlezing gegeven door een bekende hoogleraar, die belangrijk onderzoek heeft gedaan over de biografie van Mohammed. Daar wilde ik natuurlijk heen, maar het viel tegen. De man zei niets wat ik niet al in zijn boek van 1995 had gelezen en herlezen. Verder deelde hij sneren uit naar twee jonge wilden, die in de jaren tachtig(!) het vakgebied hadden opgeschrikt met wonderlijke theorieën. Eén van hen is inmiddels overleden; de andere is nu veel rustiger geworden, dus wat zou het allemaal nog? Is hij al die jaren geschrokken gebleven?

Zo iemand is oud en hoort eigenlijk achter geraniums. Ik wil nog niet oud zijn, al kost het up to date blijven veel energie. Deze winter geef ik in Keulen een reeks inleidende colleges over de vroege islamitische wereld. Daarbij gebruik ik natuurlijk de stof van mijn laatste colleges in Marburg, nu vijf jaar oud, maar ik zet alle zeilen bij om het nieuwste onderzoek er doorheen te roeren. En dat moet gebeuren, het is een kwestie van universitair fatsoen, de studenten in contact te brengen met actueel onderzoek. Ik heb al dadelijk gezegd dat ik geen college zou geven over islamitisch recht; dat was altijd mijn slechtste vak en daar hebben ze in Keulen wel iemand anders voor. Een inleiding in de koran zal ik wel geven, maar in dat geval zal ik er eerlijk bij vertellen dat ik het nieuwste onderzoek niet heb verwerkt. Dat is namelijk heel veel en ook dat heb ik bewust niet bijgehouden. De rest lukt me nog wel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, De mens, Pensioen

Onverenigd Europa

Af en toe zegt een hooggeplaatst persoon dat we in Europa nodig één belastingstelsel moeten hebben; was het onlangs niet weer Schäuble die zoiets beweerde? Ik ben het er van harte mee eens, maar constateer ook dat de stemming er in het huidige Europa niet naar is; integendeel.

Hoe onverenigd Europa is blijkt telkens weer wanneer ik mijn (Duitse) belasting biljet moet invullen. Ik heb een half pensioen uit Nederland en een half uit Duitsland. Daarenboven krijg ik nog een halve Nederlandse AOW, die echter geheel afgetrokken wordt van het Duitse pensioen. Dat laatste gebeurt echter ondeskundig; ze begrijpen bij het pensioenbureau niet wat ze doen, zoals blijkt uit de maandelijkse en jaarlijkse afrekeningen die ik van ze krijg. Om mij niet schuldig te maken aan bedrog deel ik het telkens mee als de AOW gewijzigd wordt, zodat ze het bedrag kunnen aanpassen. Maar daarmee kunnen ze niets aanvangen; de ambtenaar heeft geen idee waar en hoe hij dat zou moeten boeken en schreef mij timide dat het niet nodig is dat het gehele bedrag zo precies afgetrokken wordt.

En dan de belastingen. Twee inkomens uit twee landen: mijn belastingconsulent heeft er twee dagen op gezeten. Ik heb hem al mijn Nederlandse papieren en jaaroverzichten gegeven, waarvan de meeste gelukkig te samen met een Duitse vertaling worden aangeleverd. Van mijn Duitse pensioenpapier begreep hij ook niets, althans niet van het gedeelte over die AOW. En is mijn Nederlandse pensioen nu inkomen uit arbeid, of is het veeleer de opbrengst van een kapitaal? Hij meende het laatste. Ik begrijp er niets van, maar zijn voorstel werd door de inspecteur van de belastingen overgenomen, waarschijnlijk, zoals hij zei, omdat ook die panisch wordt van dit soort onderwerpen en het zelfs bij beste wil niet zou kunnen narekenen. Of daar die twee dagen niet voor wil nemen.

En dit zijn nog maar twee Europese landen, beide redelijk georganiseerd. Hoe zou het zijn als de onroerendgoedbelasting van mijn (denkbeeldige) zomerhuis op Cyprus nog verrekend moest worden, of de vermogensbelasting op mijn (dito) beleggingen in Litouwen?

Van de ziektekostenverzekering zou ik eenzelfde lied kunnen zingen.

10 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Pensioen

Pensioen 10

Al drie dagen ben ik zwaar verkouden; vandaag voelde ik me bepaald ziekjes. Niets bijzonders; iedereen heeft wel eens zoiets en zondag is het weer over. Het zou niet vermeldenswaardig zijn als het geen opstapje was naar een schrikmoment. Want vanmorgen had het me zo te pakken dat ik besloot vandaag ‘maar eens helemaal niets te doen.’ Vervolgens gaf ik me daar met plezier aan over. Muziek luisteren, boek lezen, tijdschrift kijken, rondhangen, vrucht uitpersen enzovoort.

Maar, maar … dat is raar, want als gepensioneerde medemens hoef ik toch nooit iets te doen? Ik bedacht met schrik dat ik in onverkouden toestand alweer aardig afgegleden was in richting werkezel. Dat moet voorkomen worden, verbied het jezelf! Die verkoudheid is een waarschuwing.

 

1 reactie

Opgeslagen onder Pensioen

Weggooien

Nee, dat gaat niet goed. Weliswaar heb ik deze week drie meter Arabische boeken weggegeven, maar van die meter mappen van vroegere colleges is pas een armzalige 6 cm in de papierbak gegaan. Integendeel, als ik zo’n map opensla schiet me dadelijk een onderwerpje te binnen om een stukje over te schrijven. Zoals nu weer over Jam en kaas voor moslims, en Egyptische prozaschrijvers van de negentiende eeuw. Hoe kan ik zo ooit een Ander Mens, een gepensioneerde, worden? De tijd is blijkbaar nog niet rijp.

3 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Sterfgeval

De beroemde arabiste XY is gestorven, zeventig jaar oud, en ik ben er nogal kapot van. Dat verbaast me zeer, want ik had niet een erg persoonlijke band met haar. In de jaren tachtig, negentig zagen we elkaar regelmatig op congressen; nadat ze naar Amerika was vertrokken heb ik haar maar twee keer kort gezien. We wisselden af en toe wat e-mails, maar dat was ook op vakgebied; niet privé. Ik ben van haar dood wel neerslachtig, maar niet in de rouw.

Maar dat is het juist: zij was een coryfee, zij droeg het vak, en met haar dood is mijn vak de arabistiek ook een beetje gestorven. Mijn wereld brokkelt af. En dat deed zij toch al: sinds ik zangles heb genomen interesseert dat vak me steeds minder. Ik heb nog wat verplichtingen, moet nog wat beloften inlossen, maar eigenlijk kan het langzamerhand weg, en al die boeken erbij. Dit heb nog aan niemand toevertrouwd; U weet het nog eerder dan ikzelf.

Het gekke is dat ik het heb voorzien toen ik met pensioen ging. Twee, drie jaar zal ik het nog doen, dacht ik toen; daarna moet er iets anders komen. Europa bij voorbeeld, het continentje dat ik zo lang heb verwaarloosd. En nu het bijna zover is sta ik ineens wat wankel op de benen. Nee, ik ben niet in de rouw; ik moet mezelf opnieuw uitvinden.

2 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Oude en nieuwe bezigheden

Bij de pensionering was de vraag: ga je nu iets heel anders doen of toch maar weer hetzelfde? Het werd dat laatste, omdat mij niets nieuws te binnen schoot en er nog veel lag dat ik wilde afmaken. Nu tekenen zich echter twee nieuwe, maar toch oude bezigheden af:

Latijn opfrissen en bijleren. Op school had ik daar, niet geheel vrijwillig, veel tijd in gestoken. Daarna had ik het vijftig jaar vergeten. Grieks had ik nog wel bijgehouden door mijn werk en langere verblijven in Griekenland. Maar nu wil ik ook mijn Latijnse eigendom terug. Ik heb mij dus aangemeld voor een slim opgezette cursus praktisch Latijn, in augustus (nee, niet de keizer), in Ankeveen of all places. Uit mijn ervaring met Hoogarabisch, dat een schrijftaal is, weet ik dat je niet-gesproken talen het best leert door ze wél te horen en te spreken. Dus gesproken Latijn moet het worden. Dat zal ook later van pas komen, want in de hemel wordt naast Hoogarabisch veel Latijn gesproken, zeker in het katholieke deel.

Muziek. In Nederland had ik vijfendertig jaar dwarsfluit gespeeld, op een behoorlijk amateur-niveau. De negentien jaar in Duitsland echter helemaal niet. In het begin had ik het heel druk met het nieuwe land, de nieuwe baan en de andere taal. In het begin was ik zo moe dat ik om negen uur al naar bed ging. De fluit bleef liggen; er was ook geen muzikale omgeving waarin ik hem had kunnen gebruiken. Nu ligt hij als een pijnlijk voorwerp in de kast. De stapel bladmuziek die er nog lag maakte me treurig: zelfs als ik nu opnieuw mee zou beginnen zou ik die stukken nooit meer kunnen spelen. De fluit moet verkocht (kassa!) en de bladmuziek (vroeger ooit kassa!) moet maar bij een gemotiveerde fluitstudent(e) terecht komen. Vervolgens had ik gedacht: maar als je nu eens traverso ging spelen, de voorloper van de dwarsfluit uit de zeventiende/achttiende eeuw? Naarmate ik zelf ouder word neig ik toch meer naar oude muziek. Maar nergens traversospelers hier, zelfs niet in Frankfort. Op dat punt is Nederland misschien wat verder. Nu was ik met Pasen in Bad Waldsee op die studieweek oude muziek. Daar heb ik in het koor gezongen, maar er waren veel mensen die oude muziekinstrumenten speelden, nog veel ouder dan de traverso. Door gesprekken met hen en het luisteren naar die oude blaasroeren heb ik veel geleerd, en ik ben tot de conclusie gekomen dat ik dat niet wil. Nee, ik wil meer zingen, verbeeld ik mij. In Marburg zing ik in een gezellig faculteitskoortje, waarin slechts drie of vier van de twintig stemmen geschoold zijn. In Waldsee heb ik genoten van de geschoolde zang, zo vlak om mij heen. Ook was ik verrast te horen dat een van de beste sopranen al 74 jaar oud was. En zij was pas op haar 65e begonnen, naar zij zei. In de keel is blijkbaar geen verstijving van gewrichten, dat werd mij door kenners bevestigd. Je kunt nog zingen tot je doodgaat, en dat is maar het beste ook.

Ik heb inmiddels mijn eerste zangles gehad; mijn stem wordt uit de mottenballen gehaald en weldra kan ik aan allerlei liederen beginnen (voorlopig alleen in bad natuurlijk).

Maar dat Arabisch dan, dat een groot deel van mijn leven gevuld heeft? Het Midden-Oosten heb ik eigenlijk afgeschreven, en daar heeft het zelf niet weinig toe bijgedragen. Naast mijn bed ligt nu al twee jaar(!) een niet eens zo dikke Arabische roman, die ik domweg niet lees, hoewel hij interessant zou kunnen zijn. Als ik geen modern Arabisch lees vergeet ik die taal en dat zou jammer zijn. Mijn Egyptisch is al goeddeels weg. Wel wordt ik nog regelmatig met ouder Arabisch geconfronteerd, dat ik nodig heb voor mijn Arabisch-en-islam-bloek. Daarmee wil ik nog wel een tijdje doorgaan; het is mijn bijdrage aan de Wilders-bestrijding en de redding van Europa. Verder liggen er nog twee wetenschappelijke en enige essayistische projecten op het gebied van Arabisch. Die moeten ook blijven.

Kortom, het ziet ernaar uit dat er niet veel oude bezigheden worden opgegeven, maar er gewoon twee bijkomen. Tijd en energie zat. Nu is het alleen nog de vraag of de nieuwe beklijven. Bij beide sta ik immers pas heel aan het begin. We zullen zien.

1 reactie

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Pensioen 9: weekend

Ruim een jaar ben ik nu gepensioneerd en het went, al heb ik terugvallen, die maar onbesproken moeten blijven. Merkwaardig is nog mijn tijdsindeling.

Ik heb verplichtingen van allerlei aard. Geen werk, maar afspraken of dingen die ik op een bepaald tijdstip wil of moet doen. Die liggen meestal op een van de vijf werkdagen van de week. Als ik een of twee zulke dingen per dag gedaan heb ben ik tevreden, dan kan ik de rest van de dag uitrusten, waar ik tenslotte voor word betaald.

Maar als het weekend nadert voel ik mij nog net zo vrij en opgelucht als vroeger, al doemt er al spoedig weer een maandag op aan de horizon. In het weekend hoef ik niets en wil niemand iets van mij, dus … dan kan ik lekker ongestoord werken!

Het is pas vrijdag, maar vandaag neem ik gewoon een vrije dag. Er ligt nog een artikel dat af moet.

1 reactie

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk