Categorie archief: Pensioen

Oude geleerde

In Marburg werd er deze week een gastlezing gegeven door een bekende hoogleraar, die belangrijk onderzoek heeft gedaan over de biografie van Mohammed. Daar wilde ik natuurlijk heen, maar het viel tegen. De man zei niets wat ik niet al in zijn boek van 1995 had gelezen en herlezen. Verder deelde hij sneren uit naar twee jonge wilden, die in de jaren tachtig(!) het vakgebied hadden opgeschrikt met wonderlijke theorieën. Eén van hen is inmiddels overleden; de andere is nu veel rustiger geworden, dus wat zou het allemaal nog? Is hij al die jaren geschrokken gebleven?

Zo iemand is oud en hoort eigenlijk achter geraniums. Ik wil nog niet oud zijn, al kost het up to date blijven veel energie. Deze winter geef ik in Keulen een reeks inleidende colleges over de vroege islamitische wereld. Daarbij gebruik ik natuurlijk de stof van mijn laatste colleges in Marburg, nu vijf jaar oud, maar ik zet alle zeilen bij om het nieuwste onderzoek er doorheen te roeren. En dat moet gebeuren, het is een kwestie van universitair fatsoen, de studenten in contact te brengen met actueel onderzoek. Ik heb al dadelijk gezegd dat ik geen college zou geven over islamitisch recht; dat was altijd mijn slechtste vak en daar hebben ze in Keulen wel iemand anders voor. Een inleiding in de koran zal ik wel geven, maar in dat geval zal ik er eerlijk bij vertellen dat ik het nieuwste onderzoek niet heb verwerkt. Dat is namelijk heel veel en ook dat heb ik bewust niet bijgehouden. De rest lukt me nog wel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Bildung und Uni, De mens, Pensioen

Onverenigd Europa

Af en toe zegt een hooggeplaatst persoon dat we in Europa nodig één belastingstelsel moeten hebben; was het onlangs niet weer Schäuble die zoiets beweerde? Ik ben het er van harte mee eens, maar constateer ook dat de stemming er in het huidige Europa niet naar is; integendeel.

Hoe onverenigd Europa is blijkt telkens weer wanneer ik mijn (Duitse) belasting biljet moet invullen. Ik heb een half pensioen uit Nederland en een half uit Duitsland. Daarenboven krijg ik nog een halve Nederlandse AOW, die echter geheel afgetrokken wordt van het Duitse pensioen. Dat laatste gebeurt echter ondeskundig; ze begrijpen bij het pensioenbureau niet wat ze doen, zoals blijkt uit de maandelijkse en jaarlijkse afrekeningen die ik van ze krijg. Om mij niet schuldig te maken aan bedrog deel ik het telkens mee als de AOW gewijzigd wordt, zodat ze het bedrag kunnen aanpassen. Maar daarmee kunnen ze niets aanvangen; de ambtenaar heeft geen idee waar en hoe hij dat zou moeten boeken en schreef mij timide dat het niet nodig is dat het gehele bedrag zo precies afgetrokken wordt.

En dan de belastingen. Twee inkomens uit twee landen: mijn belastingconsulent heeft er twee dagen op gezeten. Ik heb hem al mijn Nederlandse papieren en jaaroverzichten gegeven, waarvan de meeste gelukkig te samen met een Duitse vertaling worden aangeleverd. Van mijn Duitse pensioenpapier begreep hij ook niets, althans niet van het gedeelte over die AOW. En is mijn Nederlandse pensioen nu inkomen uit arbeid, of is het veeleer de opbrengst van een kapitaal? Hij meende het laatste. Ik begrijp er niets van, maar zijn voorstel werd door de inspecteur van de belastingen overgenomen, waarschijnlijk, zoals hij zei, omdat ook die panisch wordt van dit soort onderwerpen en het zelfs bij beste wil niet zou kunnen narekenen. Of daar die twee dagen niet voor wil nemen.

En dit zijn nog maar twee Europese landen, beide redelijk georganiseerd. Hoe zou het zijn als de onroerendgoedbelasting van mijn (denkbeeldige) zomerhuis op Cyprus nog verrekend moest worden, of de vermogensbelasting op mijn (dito) beleggingen in Litouwen?

Van de ziektekostenverzekering zou ik eenzelfde lied kunnen zingen.

10 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Pensioen

Pensioen 10

Al drie dagen ben ik zwaar verkouden; vandaag voelde ik me bepaald ziekjes. Niets bijzonders; iedereen heeft wel eens zoiets en zondag is het weer over. Het zou niet vermeldenswaardig zijn als het geen opstapje was naar een schrikmoment. Want vanmorgen had het me zo te pakken dat ik besloot vandaag ‘maar eens helemaal niets te doen.’ Vervolgens gaf ik me daar met plezier aan over. Muziek luisteren, boek lezen, tijdschrift kijken, rondhangen, vrucht uitpersen enzovoort.

Maar, maar … dat is raar, want als gepensioneerde medemens hoef ik toch nooit iets te doen? Ik bedacht met schrik dat ik in onverkouden toestand alweer aardig afgegleden was in richting werkezel. Dat moet voorkomen worden, verbied het jezelf! Die verkoudheid is een waarschuwing.

 

1 reactie

Opgeslagen onder Pensioen

Weggooien

Nee, dat gaat niet goed. Weliswaar heb ik deze week drie meter Arabische boeken weggegeven, maar van die meter mappen van vroegere colleges is pas een armzalige 6 cm in de papierbak gegaan. Integendeel, als ik zo’n map opensla schiet me dadelijk een onderwerpje te binnen om een stukje over te schrijven. Zoals nu weer over Jam en kaas voor moslims, en Egyptische prozaschrijvers van de negentiende eeuw. Hoe kan ik zo ooit een Ander Mens, een gepensioneerde, worden? De tijd is blijkbaar nog niet rijp.

3 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Sterfgeval

De beroemde arabiste XY is gestorven, zeventig jaar oud, en ik ben er nogal kapot van. Dat verbaast me zeer, want ik had niet een erg persoonlijke band met haar. In de jaren tachtig, negentig zagen we elkaar regelmatig op congressen; nadat ze naar Amerika was vertrokken heb ik haar maar twee keer kort gezien. We wisselden af en toe wat e-mails, maar dat was ook op vakgebied; niet privé. Ik ben van haar dood wel neerslachtig, maar niet in de rouw.

Maar dat is het juist: zij was een coryfee, zij droeg het vak, en met haar dood is mijn vak de arabistiek ook een beetje gestorven. Mijn wereld brokkelt af. En dat deed zij toch al: sinds ik zangles heb genomen interesseert dat vak me steeds minder. Ik heb nog wat verplichtingen, moet nog wat beloften inlossen, maar eigenlijk kan het langzamerhand weg, en al die boeken erbij. Dit heb nog aan niemand toevertrouwd; U weet het nog eerder dan ikzelf.

Het gekke is dat ik het heb voorzien toen ik met pensioen ging. Twee, drie jaar zal ik het nog doen, dacht ik toen; daarna moet er iets anders komen. Europa bij voorbeeld, het continentje dat ik zo lang heb verwaarloosd. En nu het bijna zover is sta ik ineens wat wankel op de benen. Nee, ik ben niet in de rouw; ik moet mezelf opnieuw uitvinden.

2 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Oude en nieuwe bezigheden

Bij de pensionering was de vraag: ga je nu iets heel anders doen of toch maar weer hetzelfde? Het werd dat laatste, omdat mij niets nieuws te binnen schoot en er nog veel lag dat ik wilde afmaken. Nu tekenen zich echter twee nieuwe, maar toch oude bezigheden af:

Latijn opfrissen en bijleren. Op school had ik daar, niet geheel vrijwillig, veel tijd in gestoken. Daarna had ik het vijftig jaar vergeten. Grieks had ik nog wel bijgehouden door mijn werk en langere verblijven in Griekenland. Maar nu wil ik ook mijn Latijnse eigendom terug. Ik heb mij dus aangemeld voor een slim opgezette cursus praktisch Latijn, in augustus (nee, niet de keizer), in Ankeveen of all places. Uit mijn ervaring met Hoogarabisch, dat een schrijftaal is, weet ik dat je niet-gesproken talen het best leert door ze wél te horen en te spreken. Dus gesproken Latijn moet het worden. Dat zal ook later van pas komen, want in de hemel wordt naast Hoogarabisch veel Latijn gesproken, zeker in het katholieke deel.

Muziek. In Nederland had ik vijfendertig jaar dwarsfluit gespeeld, op een behoorlijk amateur-niveau. De negentien jaar in Duitsland echter helemaal niet. In het begin had ik het heel druk met het nieuwe land, de nieuwe baan en de andere taal. In het begin was ik zo moe dat ik om negen uur al naar bed ging. De fluit bleef liggen; er was ook geen muzikale omgeving waarin ik hem had kunnen gebruiken. Nu ligt hij als een pijnlijk voorwerp in de kast. De stapel bladmuziek die er nog lag maakte me treurig: zelfs als ik nu opnieuw mee zou beginnen zou ik die stukken nooit meer kunnen spelen. De fluit moet verkocht (kassa!) en de bladmuziek (vroeger ooit kassa!) moet maar bij een gemotiveerde fluitstudent(e) terecht komen. Vervolgens had ik gedacht: maar als je nu eens traverso ging spelen, de voorloper van de dwarsfluit uit de zeventiende/achttiende eeuw? Naarmate ik zelf ouder word neig ik toch meer naar oude muziek. Maar nergens traversospelers hier, zelfs niet in Frankfort. Op dat punt is Nederland misschien wat verder. Nu was ik met Pasen in Bad Waldsee op die studieweek oude muziek. Daar heb ik in het koor gezongen, maar er waren veel mensen die oude muziekinstrumenten speelden, nog veel ouder dan de traverso. Door gesprekken met hen en het luisteren naar die oude blaasroeren heb ik veel geleerd, en ik ben tot de conclusie gekomen dat ik dat niet wil. Nee, ik wil meer zingen, verbeeld ik mij. In Marburg zing ik in een gezellig faculteitskoortje, waarin slechts drie of vier van de twintig stemmen geschoold zijn. In Waldsee heb ik genoten van de geschoolde zang, zo vlak om mij heen. Ook was ik verrast te horen dat een van de beste sopranen al 74 jaar oud was. En zij was pas op haar 65e begonnen, naar zij zei. In de keel is blijkbaar geen verstijving van gewrichten, dat werd mij door kenners bevestigd. Je kunt nog zingen tot je doodgaat, en dat is maar het beste ook.

Ik heb inmiddels mijn eerste zangles gehad; mijn stem wordt uit de mottenballen gehaald en weldra kan ik aan allerlei liederen beginnen (voorlopig alleen in bad natuurlijk).

Maar dat Arabisch dan, dat een groot deel van mijn leven gevuld heeft? Het Midden-Oosten heb ik eigenlijk afgeschreven, en daar heeft het zelf niet weinig toe bijgedragen. Naast mijn bed ligt nu al twee jaar(!) een niet eens zo dikke Arabische roman, die ik domweg niet lees, hoewel hij interessant zou kunnen zijn. Als ik geen modern Arabisch lees vergeet ik die taal en dat zou jammer zijn. Mijn Egyptisch is al goeddeels weg. Wel wordt ik nog regelmatig met ouder Arabisch geconfronteerd, dat ik nodig heb voor mijn Arabisch-en-islam-bloek. Daarmee wil ik nog wel een tijdje doorgaan; het is mijn bijdrage aan de Wilders-bestrijding en de redding van Europa. Verder liggen er nog twee wetenschappelijke en enige essayistische projecten op het gebied van Arabisch. Die moeten ook blijven.

Kortom, het ziet ernaar uit dat er niet veel oude bezigheden worden opgegeven, maar er gewoon twee bijkomen. Tijd en energie zat. Nu is het alleen nog de vraag of de nieuwe beklijven. Bij beide sta ik immers pas heel aan het begin. We zullen zien.

1 reactie

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Pensioen 9: weekend

Ruim een jaar ben ik nu gepensioneerd en het went, al heb ik terugvallen, die maar onbesproken moeten blijven. Merkwaardig is nog mijn tijdsindeling.

Ik heb verplichtingen van allerlei aard. Geen werk, maar afspraken of dingen die ik op een bepaald tijdstip wil of moet doen. Die liggen meestal op een van de vijf werkdagen van de week. Als ik een of twee zulke dingen per dag gedaan heb ben ik tevreden, dan kan ik de rest van de dag uitrusten, waar ik tenslotte voor word betaald.

Maar als het weekend nadert voel ik mij nog net zo vrij en opgelucht als vroeger, al doemt er al spoedig weer een maandag op aan de horizon. In het weekend hoef ik niets en wil niemand iets van mij, dus … dan kan ik lekker ongestoord werken!

Het is pas vrijdag, maar vandaag neem ik gewoon een vrije dag. Er ligt nog een artikel dat af moet.

1 reactie

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Pensioen 6: zombiegevoelens

Zaterdag was ik toevallig in Leiden, privé, incognito. Leiden is echter een klein stadje en bovendien het middelpunt van de oosterse studies in Nederland. Er bleek een klein symposium aan de gang naar aanleiding van een boekpresentatie. Dat was mij geheel ontgaan, want ik kijk niet meer in programma’s van dat soort happenings. Toen ik langs de plek kwam waar het plaats vond keek ik toch even om de hoek. Daar zat een hoge concentratie van vakgenoten uit binnen- en buitenland aan de lunch, van wie ik sommigen regelmatig zie, andere al jaren niet had gezien. Ik werd hartelijk begroet en opgenomen en het sprak alweer vanzelf dat ik de rest van de middag daar zou doorbrengen. Gelukkig geen geleerde bijdragen meer, maar één praatje, drie feestredes en een borrel.
Het was niet heel erg maar ook niet heel fijn. Een beetje raar vooral. Wat heb ik daar nog te zoeken? Ik was toch al weg uit dat gezelschap? Dat heeft niet eens met pensionering te maken. Er zijn collega’s die nog twintig jaar na hun dood actief blijven in het vak, maar dat wilde ik juist niet. Ik heb ook nog twee boeken gekocht over onderwerpen die ik uitdrukkelijk aan de wilgen wilde hangen. Raar vlees-noch-visgedrag dus, waarvan het enige voordeel is, dat het de situatie nog eens duidelijk zichtbaar maakt.

2 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Pensioen 5: tussentijds

Wat doet de gepensioneerde nou de hele dag? De pensioneringsdatum was 1 oktober 2012. Daarna een heerlijke vakantie op IJsland, toen een weekje thuis zitten en toen begon mijn ziekte al, die me weliswaar niet helemaal bedlegerig of ellendig heeft gemaakt maar wel inactief en onbeweeglijk. Verloren tijd. Dat was begin januari voorbij; toen begon de vrije tijd, op één college na dat ik nog geef en dat mij veel voorbereidingstijd kost. Dat wil ik niet meer; nog een week en dan weg ermee.
De gedachten zijn nu vrij; waar zijn ze heen gegaan? Eerst, onverwacht, naar mijn geboortedorp en omstreken, waarmee ik mij uitvoerig bezig heb gehouden. Daar gaan wonen? Een doodlopend spoor: een dorp blijft een dorp; daar pas ik niet meer in.
De tweede impuls, die al even verrassend opkwam, was de concentratie op Indonesië, Java. Heb zelfs mijn Bahasa Indonesia weer wat opgehaald. Dat is misschien een goede training voor en verroestend brein, maar het is ook een doodlopende weg: in het Indonesisch is er immers weinig leuks te lezen (wel in het Javaans, maar dat is te moeilijk). En erheen hoef ik ook niet: dat propvolle, doorgeïslamiseerde eiland zal me naar ik vrees niet meer kunnen fascineren.
Het aardigste van mijn Indië-golf was dat ik De stille kracht heb voorgelezen aan L., die uit haar jeugd nog enig Nederlands kent, maar daar nooit meer iets mee gedaan heeft. Het waren voor ons beiden mooie zittingen. Dat Couperus een hele rare syntax schrijft viel haar natuurlijk niet op; dat hij er veel Franse woorden doorheen gooit maakte het alleen maar makkelijker. Het heeft wel iets: ontspannen je talenkennis verbeteren aan de hand van een literair meesterwerk. En dat De stille kracht er een is pikte ze snel op, hoewel veel woorden mistig voor haar bleven. Nu misschien Goena goena, van Paatje Daum? Of als ze meer iets literairs wil: nog een Couperus.
Hoofdbezwaren tegen deze bezigheden is dat zij het verleden betreffen. Het gaat er nu om een toekomst te ontwerpen. Ik ga geen herinneringen ophalen en fotoalbums bekijken, zoals M.
Waar lekker schot in zit is de uitbreiding van mijn bloek over Arabisch en islam, zowel in het Duits als het Nederlands. Ook mijn deelname aan het tijdschrift zenith loopt naar wens. Maar dat is niet genoeg; het was toch maar als overgangsbezigheid gedacht, voor een jaar of twee misschien. Het tijdschrift stuurt geloof ik op een publiciteitsrelletje aan; ik laat het maar gebeuren. Het kan voor niemand kwaad te ontdekken wat voor dynamiet er verstopt zit in de oude teksten die ik behandel.
Dank zij de kou en sneeuw (vandaag alweer; zucht!) ga ik weinig de deur uit en ontstaat nu eindelijk de leegte waarin nieuwe gedachten kunnen opkomen. Eens zien of er wat komt.

Er zijn nog enkele hindernissen op mijn pad.  Mijn rechter been is niet in orde zodat ik slecht kan lopen. Ik vraag me af of ik niet een allround restauratie van deze extremiteit moet laten verrichten, voor zover dat mogelijk is. Moeilijk, want dokters zien altijd maar één aspect tegelijk, willen fotograferen, snijden, pillen uitdelen.
Verder weet ik nog steeds niet hoeveel geld ik nu definitief per maand krijg. Het bedrag is nog altijd in beweging, vooral in Nederland. Nu was er weer een AWBZ-bijdrage ingehouden; geen idee wat het is. Moet ik nou alweer een bezwaarschrift gaan schrijven? Dat bij de CVZ is ingewilligd. Het is blijkbaar een nieuwe regeerstijl: Eerst een eind weg blunderen en de allang aangeleverde gegevens niet goed verwerken. De onderdaan laten uitzoeken en protesteren. Dan corrigeren, en als klap op de vuurpijl een evaluatieformulier laten invullen: wat ik vond van de afhandeling van het bezwaarschrift? Ze zijn gek, die Hollanders, en wat een verspilling. Goedkoop is duurkoop, net als bij die Märklintreintjes naar Brussel en de hele rest.
De enorme stapels boeken en papieren uit mijn vroegere werkkamer moeten nog verder worden opgeruimd en weggewerkt. Er is pas twee kubieke meter de deur uit, er komt nog veel meer.

4 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk

Pensioen 4

Vandaag had ik maar twee dingen te doen: mijn Ausstand (afscheidsborrel) en de  verdere ontruiming van mijn werkkamer.

De ‘borrel’ was eerder een buffet; ja, ik had het zelf zo gewild, besteld per muisklik en betaald, verder niets hoeven doen. Prima catering, alles erg lekker. Het was heel prettig met de collega’s en vrienden die ik daar heb. Het gedrag van de twee bovenbazen vond ik minder prettig. De ene heeft het gepresteerd op deez’ heuglijke dag niet meer dan drie woorden met me te wisselen; die stortte zich liever meteen op de personen die voor hem van belang zijn bij zijn strategische spelletjes, en dat zijn gepensioneerden natuurlijk nooit. (Van die spelletjes van hem komt nooit iets van terecht, maar dat schijnt hij niet te merken. Was ik maar schrijver, dan zou ik hem afmaken in een roman fleuve.) De andere hield een toespraak, die op argeloze toehoorders een hartverwarmende en charmante indruk zou maken, waarvan ik echter de gehuicheldheid zeer wel doorzag. Onverwacht kwam dat niet; ik ken die mensen langer dan vandaag. En ongelegen kwam het me ook niet: het versnelt het losmakingsproces.

Wie denkt dat zo’n Ausstand om vijf uur ’s avonds plaats vindt heeft het mis: zoiets begint bij ons hier traditioneel om half twaalf ’s ochtends, maar is daarom niet minder sekt- en wijnovergoten.

Daarna moest de werkkamer nog verder ontruimd worden, wat meer werk was dan ik dacht: twee keer heen en weer rijden met mijn kleine wagen. Dat is een vervelende klus, maar daar is overheen te komen.  Zwaarder dan verwacht bleek het psychische aspect. Ik heb hier maar vijf en en half jaar gewerkt; na vroegere banen heb ik ook werkkamers ontruimd. Maar dit was de laatste, en dat voel je! Kamer achter je afsluiten, de sleutel van het gebouw inleveren, het zijn even onaangename als nodige loskoppelingshandelingen, die me nu werkelijk even uit mijn gewone doen gebracht hebben. Koffer pakken vanavond nog; een flinke staart wijn van het buffet meegegrist, en morgen moet ik inderdaad dringend naar IJsland.

6 reacties

Opgeslagen onder Pensioen, Persoonlijk