Een koning voor Duitsland?

Bondspresident Wulff is afgetreden. Hij heeft tijdens een vorige functie een beetje geknoeid. Niet veel, maar een beetje. Voordeeltjes putten uit zijn toenmalige functie als minister-president van de deelstaat Nedersaksen, een wat gunstiger rente bij een lening voor zijn huis, een gratis vliegreisje, een vakantie in het huis van een wat bedenkelijke zakenman, dat soort dingetjes. Al met al misschien voordelen ter waarde van een ton, of twee; een schijntje vergeleken bij wat andere staatshoofden zoal bij elkaar sprokkelen. Bovendien was hij onaardig tegen de media en heeft er flink omheen gedraaid. Geen wonder; hij moest vroeger zijn broodje verdienen als advocaat.
De Duitsers denken voor een ambtelijk salaris van twee ton per jaar een heilige als staatshoofd te kunnen krijgen. Iemand die steeds voorname en ethische dingen zegt en doet; iemand zonder noemenswaard verleden. Het nette gezicht van de republiek. Dat kan natuurlijk niet, voor dat geld.
Hoeveel prettiger is het dan een koning of een koningin te hebben! Koningin Beatrix heeft nooit moeilijkheden met hypotheken op onroerend goed. Zij hoeft nooit een centje extra te verdienen. En zij hoeft nergens omheen te draaien; zij kán het waarschijnlijk niet eens. Nooit voor advocaat geleerd. En vanuit haar natuur is zij altijd voornaam. Mocht er bij haar ooit even iets mis gaan dan strijken de media dat glad, in plaats van zout in de wonden te wrijven zoals de Bildzeitung het bij Wulff deed.
Maar ja, waar halen de Duitsers een nette koning vandaan? Zij hadden nogal pech met hun monarchie.

Verandering

‘Vandaag krijgen we temperaturen van -3 tot + 1. Morgen verandert het weer nauwelijks. Temperaturen van 0 tot + 4 graden.’
Het gaat dus dooien, het wordt warmer, maar dat is voor de dames en heren in de Duitse variant op De Bilt geen verandering. Voor mij wel; ik zie er erg naar uit.

Zangeres overleden

Alweer is er een pop-idool overleden van wie en over wie ik nog nooit iets gehoord had. Wat ben ik toch wereldvreemd, en wat ben ik daar tevreden over. Dat scheelt weer uren televisie kijken.

Twee paleizen

Amsterdam vond ik als kind al klein en benauwd; je kon er je kont niet keren, fietsen stonden in de weg in halletjes of trappenhuizen, en dan die iele woninkies … . Dat was bij opa en oma in het dorp wel anders. Toen ik iets ouder was schaamde ik mij voor Amsterdam ten opzichte van Londen en zelfs Brussel. Maar er waren tenminste twee gebouwen die grandeur hadden: het Paleis op de Dam en het Tropenmuseum.

Het Paleis was groot en stevig, en mooi vond ik het ook. In de loop der jaren kreeg ik er oog voor wat een uitzonderlijk gebouw dat was. Waar hadden ze de stenen vandaan? Ieder blok steen moest natuurlijk per praam van heel ver komen. En hoe hadden ze die steenkolos in de moerasgrond kunnen verankeren? Het was en is werkelijk groots. Wel staat het daar wat eigenaardig, temidden van het kleine grut.
Natuurlijk was ik er nooit in geweest; dat kon geloof ik vroeger niet, of het kwam niet bij me op. Pas ongeveer tien jaar geleden ben ik er eens binnen gaan kijken, en ik schrok. Dikke prots overal, wat een boel marmer! Een scherp contrast met de ook peperdure, maar toch sober overkomende buitenkant van het gebouw. Een paleis van opscheppers, die een ogenblik dachten dat zij de hele wereld regeerden. Wereldkaarten op de grond; de wereld aan je voeten, of liever eronder. Daar kon je blijkbaar een nieuwe factorij plannen.
Maar je wou toch iets grandioos? Jazeker, maar met dit paleis ben ik toch niet op mijn gemak. Dit is too much; een droom van kleine mensen die ineens te veel geld hadden. Het doet een beetje denken aan de Nederlandse eetcultuur van dit ogenblik. Na eeuwenlang draadjesvlees en spruitenprak nu een orgie van sterrenrestaurants waar niets vanzelfsprekends aan is.

Het Tropenmuseum, deel van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, was niet ver van waar ik woonde en ik was er vanaf mijn twaalfde vaak op zondagmiddag te vinden. Veel beter dan de verplichte kerkgang waren daar de voordrachten of voorstellingen die met Indië te maken hadden. Iemand las spannende oude Javaanse verhalen voor of er werden dansen uitgevoerd, en van het gamelanorkest was ik helemaal niet weg te slaan. De tentoongestelde dingen interesseerden mij pas jaren later, misschien ook omdat het toen nog een museum van een museum was: alles in bruine kasten met getypte kaartjes erbij, sepia foto’s met heren in tropenkostuum, zalen vol specimina van de nuttige gewassen van Nederlandsch-Indië. Later is dat radicaal gemoderniseerd, in verschillende fases, en wel zo goed dat Duitse kennissen die ik erheen stuur zonder uitzondering verrast en enthousiast zijn.
Een paleis dat ook gebouwd was door mensen die dachten dat zij de wereld, of althans Indië regeerden. Maar toen ik er aankwam was dat al niet meer zo. Dat we Indië niet meer ‘hadden’ en dat daar nu de demonische Soekarno heerste was mij al vaak uitgelegd; toch droomde ik weg bij die muziekuitvoeringen en stelde me voor hoe ik iedere nacht de gamelan zou horen, natuurlijk in de kraton van Mangkunegara in Solo. Voor minder deed ik het niet; dáár wilde ik heen.
Ook het Tropenmuseum had de hele wereld over de vloer, maar niet meer voor de heb. Het ging nu om kennis van die wereld, en daar had ik dringend behoefte aan, want Nederland was duidelijk te klein.
Voeg daarbij nog de museumboekhandel. Waar elders kon je bladeren in Pigeaud’s Woordenboek Javaans-Nederlands? Waar lezen in de mystieke teksten van Sjamsuddin van Pasai (inderdaad, ‘paasei,’ dacht ik nog in die tijd). Waarschijnlijk is mijn besluit oriëntalist te worden daar voorbereid.
Maar ook de omvang en grootsheid van het Tropenmuseum als gebouw overtuigden me. Nergens éénsteensmuurtjes of gipsplaten, en afmetingen die voor Nederland uitzonderlijk zijn. Het is stevig! Zelfs als je even naar de WC moest kwam je in een kamertje terecht met een hoge deur van massief eikenhout.
Het is blijkbaar té groot en stevig, dat Tropenmuseum. Niet voor mij, maar voor Nederland. Het moet nu gesloten worden heb ik gehoord. Terug het moeras in, niet meer naar de wereld kijken; waarom ook? Daar is immers niets meer te halen.
Dat zal het Paleis op de Dam nog niet zo snel overkomen, want daarvan loopt het groot onderhoud via het potje Koninklijk Huis.

Roads of Arabia

Wie zich voor het oude Arabië interesseert moet wel even naar het Pergamonmuseum in Berlijn, naar de unieke tentoonstelling Roads of Arabia.

Slecht nieuws?

Slecht nieuws 1. De Deutsche Bank heeft afgelopen jaar maar liefst 4,3 miljard winst behaald, dat is 87% meer dan in het jaar daarvoor. Waarmee begint de Hessische radionieuwsdienst dus? Met het kopje: ‘Minder winst uit investment banking.’
Op zich niet onjuist; de meeste winst was verkregen uit privé rekeningen. Maar waarom zijn de media altijd meteen in mineur? De financiële wereld was ook teleurgesteld: ze hadden een dubbel zo grote winst verwacht. Stelletje chagrijnen; nooit eens ergens blij mee.

Slecht nieuws 2. Dat een bank zo veel aan ons privé personen kan verdienen is erg. Het komt geloof ik omdat niemand weet waarheen met zijn geld. Je kunt niets kopen wat waardevast is. Van bank wisselen is haast niet mogelijk, en voorzover het kan is het lood om oud ijzer. De Deutsche Bank biedt minder rente dan andere inrichtingen. Na aftrek van de kosten voor haar opdringerige reclameleugens over hoge rente houdt zij dus een hoop over. (Nee, ik ben bij een andere bank.)

Schoenen uit Berlijn

(Kan sporen van reclame bevatten!)
In de loop der jaren zijn mijn voeten breed geworden; naar ik heb begrepen is dat vooral omdat ik ze wel eens gebruikte. Voeg daarbij dat ik problematische knieën heb en een beetje moeilijk loop, wat o.a. met steunzolen wordt bestreden. Dan is de keus in een schoenenwinkel niet meer zo groot. Altijd de saaiste modellen in bruin en zwart, en nog blij zijn dat je er überhaupt op vooruitkwam. Natuurlijk bestaan er ook Bequemschuhe, ‘schoenen voor de moeilijke voet’. Die meestal vaalgrijze stappers met zolen van marshmallow worden bij voorkeur door bejaarden gedragen bij dagtochtjes met de bus, met als hoogtepunt een Brabantse koffietafel. Gesloten worden ze met klittenband; schoenveters zouden voor de afgenomen coördinatie of de reumatische vingers wellicht te moeilijk zijn.

Daar wil ik nooit aan toekomen, en daarom ben ik blij dat er een winkel bestaat waar mooie, ja zelfs spannende schoenen worden verkocht waar je ook nog op kunt lopen. De firma Trippen uit Berlijn, ik zeg het maar vast. Zelf had ik ooit toevallig een paar gekocht in hun filiaal in Keulen. En twee weken geleden hield ik het niet meer uit in mijn kleine stad en ben ik zomaar eens een dag naar Keulen gereden. Frankfort was me als uitbraakpoging even niet drastisch genoeg. Nu heb ik schoenen voor minstens tien jaar, want onverslijtbaar zijn ze ook nog. Alles eco, handgemaakt en zo nodig gerepareerd door echte mensen. En als er toch zulke schoenen bestaan, waarom zouden jongeren daar eigenlijk niet op lopen? Het gemak dient de voet, tenminste bij mannen. Vrouwen menen vaak een man te moeten behagen door hoge hakken te dragen. U kent dat type wel: ‘Welnee, dat doe ik helemaal voor mezelf en het draagt juist heel lekker!’ Met de zelfkwellerij van deze christelijke variant op de boerkadraagster hoeven we geen medelijden te hebben.

Spannende schoenen dus, kijkt U zelf maar. De meeste foto’s zijn van damesschoenen, omdat die het makkelijkst in copieerbare vorm te vinden waren.

Als het U interesseert bladert U zelf even verder op hun webpagina.
Er zijn hele wilde modellen bij, die je eerder op een toneel zou verwachten. Hoewel die vast ook lekker lopen zou ik die zelf nooit dragen. Waarom niet? Omdat ik dan ook bijpassende kleding, bril, haar en persoonlijkheid zou moeten nemen; dat is te bewerkelijk. Maar al trek ik ze niet aan, ik vind ze toch leuk om te zien. Daarnaast zijn er rustigere, bijna middeleeuws aandoende modellen voor de burgerman. Die op de laatste twee foto’s heb ik, bij voorbeeld.

Annie M.G.

Zoëven gebeurde bij het radio luisteren wat wel vaker gebeurt. Het door mij gekozen programma van de Hessische Rundfunk was afgelopen en het kinderprogramma Domino begon. Dan weet ik niet hoe snel ik de radio af moet zetten. Niet omdat ik niet meer tot de doelgroep behoor, maar omdat dat grappig bedoelde, maar stiekem toch opvoedende programma voor kindertjes uit de burgerklasse gewoon vreselijk is! Het is van een volstrekte braafheid, zit vol grappen die niet grappig zijn en speelsheid die niet speels is en het staat stijf van de gekunsteldheid.
Kind zijn in Duitsland is toch al niet makkelijk, en dan word je ook nog op zondagmorgen, terwijl je ouders in bed nog een uurtje over Heidegger liggen te filosoferen, met zo een programma je oren geslagen.
Ineens begreep ik waar het aan lag: Duitsland heeft nooit een Annie M.G. Schmidt gehad. ‘Ik ben lekker stout,’ dat kennen ze hier niet.

Molentjes

Is dat nou wat, die nieuwe windmolens? Ik kan het in geen velden of wegen beoordelen. Maar ik vind het mooi dat er steeds weer uitvinders opstaan die iets nieuws proberen. Eén op de zoveel uitvindingen zal toch wel werken?
In ieder geval zijn deze nieuwe molens een stuk stiller dan de huidige, waarvan het lawaai vaak aanleiding vormt tot klachten.

Digitale toekomst?

Is de toekomst wel zo digitaal? Of gaan de komende generaties weer met een pen systeemkaartjes volschrijven?

Een tamelijk beroerde nieuwsdienst die altijd ongevraagd langskomt op mijn computer, die van T-Online, had een alarmistisch verhaal over het grote en toenemende verlies van bestanden die electronisch worden verstuurd. Ik ben zelf niet in staat de juistheid of ergheid van zo’n bericht na te trekken. Als alle media zaaien ze natuurlijk graag paniek, en als er even niets ergs is verzinnen zij zelf wel wat.

Ook is het denkbaar dat de belangrijkste beheerder van het Internet, de USA, daar op een dag, uit geldgebrek of onder een onprettige regering, geen zin meer in heeft. Of dat de bijverschijnselen van internetgebruik (meelezen door overheden, openbaarwording van gebruikersdata, reclame enz.) op den duur zo erg worden dat de gebruikers er zelf geen zin meer in hebben.

Wikipedia is een dag zwart gebleven. Dat was niet zo erg, want het gebeurde gewild en gecontroleerd. Maar de aanleiding vond ik wel verontrustend: de USA wilde een of andere wet tegen piraterij invoeren, die de belangen van Hollywood en de muziekindustrie zou beschermen en tegelijk een comfortabel gebruik van het internet zou beëindigen. Die wet is nog niet van de baan, al is nu iedereen gealarmeerd  (click ook Learn more). Met nog dommere volksvertegenwoordigers in de USA had hij misschien nog meer kans, en in geldkringen blijft het verlangen naar zo’n wet bestaan. In China, Iran en Syrië is het mogelijk het internet de nek om te draaien of sterk te beperken, waarom dan niet ook in de USA. Democratie? tut tut: geld en macht gaan altijd voor.

De wereld van het boek is in onze ontletterde samenlevingen natuurlijk van veel kleiner belang dan die van films, plaatjes en geluid. En ziedaar: bij boeken is het afknijpen van de digitale informatie wel reeds mogelijk gebleken. Miljoenen boeken, ja hele bibliotheken zijn gedigitaliseerd, maar kunnen niet geraadpleegd worden vanwege precies zo’n auteursrechtgeschiedenis. Als de auteurs zelf niet geldzuchtig zijn, zijn het wel de uitgeverijen: een artikel uit een wetenschappelijk tijdschrift kunt u in enkele minuten op uw scherm hebben, maar dan moet u wel eerst per kredietkaart een helemaal niet laag bedrag overmaken, dat vrijwel uitsluitend de uitgever ten goede komt.

Te dien dage zal een weetgierig mens dus naar de dichtstbijzijnde, bijna kapot bezuinigde bibliotheek fietsen en daar een boek of tijdschrift zoeken. Eventueel moet hij wachten tot het uitgeleende exemplaar is teruggebracht. Of hij gaat een aanvraag voor uitleen uit een andere bibliotheek indienen: dat kost een bedragje en vooral wachttijd. Als hij het boek in handen heeft neemt de weetgierige het mee en legt het op een kopieerapparaat, net als nu of in de jaren zeventig.
Alternatieve mogelijkheid: de nieuwste publicatie niet lezen, maar bij voorbeeld een publicatie uit 1953 gebruiken, die al is vrijgegeven, of een gratis webpagina. Verouderd of tweederangs, allicht, maar toch ook nog heel knap. (Deze mogelijkheid is niet voor álle vakken mogelijk.)

U begrijpt waar het naar toe gaat: de kennismaatschappij wordt in de kiem gesmoord. De  grote kennissprong vooruit zal zo niet plaatsvinden. Wat moet een regering ook met slimme onderdanen?

Ik weet het, dit onderwerp kan niemand wat schelen.