Categorie archief: Klimaat

Fietsseizoen

Het fietsseizoen is weer begonnen; de lente valt immers tegenwoordig in februari. Het seizoen zal onderbroken worden op 19 maart, wanneer ik een kleine operatie moet ondergaan, die mij het fietsen voor minstens zes weken onmogelijk zal maken. Dan is er nog een groot deel van mei en juni over. De maanden juli en augustus zullen we wel binnenshuis voor de ventilator moeten doorbrengen. Wat er daarna komt zien we dan wel weer.
Het was van de zotte om een jack te dragen; vele andere plezierfietsers waren al in korte broek, met zo’n lycra pakje vol reclameteksten erboven. Maar ik kon eenvoudig niet geloven dat het op 27 februari zo warm was.
Er zitten natuurlijk nog geen blaadjes aan de bomen; toch zien de bomen er in het bruin en bruingroen ook niet slecht uit, en de zon scheen heel prettig. Gelukkig stond er nog niets in bloei; als dat zo vroeg komt hebben we later in het jaar weer geen fruit, want er zal echt nog wel nachtvorst komen.

Een beetje flauw tochtje was het, om er weer in te komen: 45 km. Niederweimar – Argenstein – Roth – Bellnhausen – Sinkershausen – Ebsdorf – Ronhausen – Cappel – huis

1 reactie

Opgeslagen onder Fietsen, Klimaat

Waarom ik toch geen honderd word

Waar men in de Oudheid nog voor vaststaand aannam dat de wereld van eeuwigheid bestond en eeuwig zal bestaan, hebben christendom en islam de westerse mensheid gewend aan het idee dat de wereld een einde zal nemen. Zeer binnenkort of in een onbestemde toekomst, al naar het levensgevoel van de dag—maar onder gaat ze, de wereld, met daverende aardbevingen, vloeden en andere natuurrampen.
.
Nadenken over het nabije wereldeinde is op mijn leeftijd wat hachelijk. Immers, de persoonlijke ondergang is al duidelijk te voelen en ook om mij heen zie ik overal verval, ziekte en dood. Daaruit te concluderen dat binnenkort maar liefst heel de wereld zal ondergaan zou echter een denkfout zijn.
.
Denken over het einde van de hele wereld is ook niet nodig. De planeet zal echt wel voortbestaan, alleen zal zij geen geschikte leefomgeving zijn voor mijn soort. Dat was zij toch al nooit, maar het wordt erger. Mijn wereld, in de zin van leefwereld, is aan het ondergaan; die is misschien ook de uwe? Mocht ik heel oud worden zal ik de nieuwste versie van de wereld steeds minder als de mijne herkennen, dus een verder verblijf daarin is niet zinvol.
.
Mijn oude lijf draagt de dood al in zich, maar van ongestoord aftakelen in een sfeervolle Seniorenresidenz met dagelijks drie keuzemenu’s zal allicht geen sprake meer zijn. Het is gedaan met de rust, de bedreigingen van buitenaf worden steeds talrijker.
.
Het klimaat verandert snel; de zomers worden steeds warmer. In 2018 hadden we hier vijftien dagen met 35–37˚. Die waren met enig gepuf en een ventilator wel uit te houden; de vele dagen met 30˚ daarvoor en daarna vond ik persoonlijk zelfs wel prettig. Maar hoe zal het zijn als een hittegolf 40˚ wordt, de gewone zomertemperatuur 34˚ en de droogte nog droger? Veel mensen worden dan niet lekker of sterven; anderen worden erg prikkelbaar. De voedselvoorziening komt in gevaar. Natuurlijk kunnen er andere gewassen worden verbouwd en de landbouw zoals wij die kennen kan in Zweden en Finland worden voortgezet, maar de omschakeling zal langzaam en stokkend gaan en dus sociale onrust teweeg brengen.
De met de klimaatverandering gepaard gaande stijging van de zeespiegel vormt ook een bedreiging. Hier in de buurt zijn Nederland, Engeland, Noord-Duitsland en Denemarken in gevaar, om van Bangla Desh maar te zwijgen. Het aantal slachtoffers kan in de miljoenen lopen; bovendien kan mijn pensioen nat worden.
In Nederland hebben springvloeden regelmatig voor overstromingen gezorgd. De Nederlanders kennen dat; ze nemen na(!) zo’n overstroming dan ook steevast maatregelen. Na 1916 de Zuiderzeewet en de Afsluitdijk, na 1953 de Delta-werken. Met de stijging van de zeespiegel, die tot veel hogere waterstanden kan leiden, hebben zij echter geen ervaring. Wordt het al tijd om bezorgd te worden of kan dat later? Er verschijnen geruststellende grafieken en voorspellingen: ergens in 2040 of 2070 of 2100 zal de zeespiegel 0.9 of 27 cm stijgen, dus dat valt erg mee. Niemand voorziet een plotselinge stijging van bij voorbeeld anderhalve meter in 2023, dat zou maar paniekzaaierij zijn; toch behoort ook dat tot de mogelijkheden. Er zijn inderdaad wel geleerden die over metershoge stijgingen in de toekomst spreken, maar de bevolking, en zeker de overheden, kiezen altijd de mildste voorspellingen. Ergens in Groenland blijkt de laatste jaren juist minder ijs gesmolten te zijn: nou kijk eens aan, niets aan de hand dus.
Van andere fenomenen, zoals zonne-energie, en de versnelde verschuiving van de magnetische Noordpool heb ik geen flauw benul, maar misschien spelen ze bij dit alles ook een rol.
.
Ook het geestelijke klimaat wordt anders. Dingen die voor mij altijd belangrijk waren, zoals lezen, schrijven, studie, geschiedschrijving, vreemde talen, onderwijs en universiteiten gaan eruit, die zijn niet meer van deze tijd. Het idee van een samenleving gaat er ook uit. De meeste mensen zien tegenwoordig wel in dat neo-liberalisme en vrije marktwerking een blunder waren, maar kom er maar eens van af.
Er moet een samenhang bestaan tussen digitalisering enerzijds en de opkomst van holle vaten en geboefte als politieke leiders en de terugkeer van het fascisme anderzijds: Trump, Bolsonaro, Duterte, Orbán, Erdoğan, Poetin, Salvini — maar hoe die samenhang precies is blijft nog onduidelijk.
Ook zal er wel een samenhang bestaan tussen het fysieke klimaat, de zeespiegel, de Noordpool en het veranderende geestelijke klimaat, al is er moeilijk de vinger op te leggen. Maar als de bomen en de trekvogels van een en ander al in de war zijn, hoe zouden dan de mensen niet in de war zijn? Ineens slaan ze in het wilde weg aan het haten, willen niet meer een vijand, maar zich zelf schade toebrengen, trekken gele hesjes aan, en zelfs Rutte, niet bepaald een vechtersbaasje, wil plotseling personen van lagere stand in elkaar slaan. Ook jongere mensen voelen blijkbaar aan dat de wereld niets voor hen is en willen dus dat zij kapot gaat, net als in 1914. Een land kan 20% of 25% fascisten nog behappen; de anderen regeren dan nog wat verder, hoewel het blok aan het been wel steeds zwaarder gevoeld wordt. Maar als het voedsel of de woonruimte of de zorg veel duurder wordt, of als er allerlei draconische maatregelen moeten worden getroffen, zal het percentage fascisten snel oplopen en de ondergang dus versneld verlopen.
.
Allemaal redenen waarom ik geen honderd word.

1 reactie

Opgeslagen onder De mens, Klimaat, Persoonlijk

Waterstanden

Het waterpeil van de Rijn in Keulen is vandaag maar liefst 89 cm. Maandag en vele dagen daarvoor was het nog maar 69–75 cm. Dat zou ook best drie of vier meter mogen zijn of nog meer. De Zwitsers en Zuidduitsers hebben wat water gestuurd, waarvoor dank.
Hier in Marburg en omgeving heeft het gisteren lekker geregend. Het was eigenlijk een normale herfstdag. Nochtans bevat het nabije stuwmeer, de Edersee, nog steeds niet meer dan 10% van het water dat het meer kan bevatten.

Regent, gij wolken, plenst!

Naschrift 4.11: Rijn in Keulen 104 cm., Edersee 10%
Naschrift 7.11: Rijn in Keulen 94 cm., Edersee 11%
Naschrift 10.11: Rijn in Keulen 86 cm., Edersee 10%
Naschrift 18.11: Rijn in Keulen 90 cm., Edersee 11%
Naschrift 28.11: Rijn in Keulen 79 cm., Edersee 11%
Naschrift 5.12: Rijn in Keulen 225 cm., Edersee 12%, zo gaat ie goed!
Naschrift 9.12: Rijn in Keulen 230 cm., Edersee 13%.
Naschrift 15.12: Rijn in Keulen 263 cm., Edersee 25%.
Naschrift 1.1: Rijn in Keulen 318 cm., Edersee 43%.
Daarmee kunnen we voort.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Duitsland, Klimaat, Marburg

Droogtevrees

De zomer was erg droog in Duitsland. Dat heeft tot verliezen in de landbouw en veeteelt geleid, waardoor binnenkort de brood- en vleesprijzen zullen stijgen, maar verder viel het mee. Het werd nergens verboden de tuin te besproeien of de WC na een kleine boodschap door te trekken, zoals ik ooit in Griekenland heb meegemaakt. Als het binnenkort weer gaat regenen, zoals altijd in de herfst, gaat het leven gewoon door. Maar misschien gaat het helemaal niet regenen, of valt er alleen hier en daar een bui. Te weinig om de bodem goed nat te krijgen.
.
Van mij bent U gewend dat ik af en toe somber in de toekomst kijk en het zal U dus niet verbazen dat ik de mogelijkheid van een langere periode van droogte niet uitsluit. Tot de herfst van 2019 bij voorbeeld, of nog langer. Maar ook bij verscheidene andere mensen heb ik gemerkt dat zij heimelijk bang zijn dat het hier langer droog zal blijven. Tot de verbeelding spreekt dat de Rijn bijna droog staat, waardoor er maar weinig scheepvaartverkeer mogelijk is. Het nabij gelegen stuwmeer de Edersee bevat slechts 12% van de hoeveelheid water die er normaal in zit. Dat komt allemaal weer goed als het in de herfst en winter flink gaat regenen. Maar als het dat niet doet? Er is nog geen wolk in zicht.
.
Er zijn altijd al tijden van grote droogte geweest.
In Egypte bleef de Nijlvloed uit in 1199 en 1202, wat tot hongersnood leidde.
In Centraal-Azië was er een droogteperiode van 783–850. De Oeigoeren moesten hun economie veranderen:  van veehouders werden zij handelaars.
Geen moesson in Brits-Indië 1876–77: 36 miljoen doden.
De Dust Bowl was een tijd van grote droogte in de VS en Canada, 1930, 1935, 1937. De effecten van de droogte werden daar verergerd door menselijk ingrijpen.
In Duitsland waren er dorre jaren in 2003, 2011 en 2018. In de tussenliggende jaren werd alles weer gewoon. Maar er is geen peil op te trekken.

4 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Klimaat

Regen brengt zegen

Het is koud, dus ik heb een winterjack aangetrokken, want ik wil hoe dan ook op het balkon zitten met een mooi boek. Waarom? Omdat het eindelijk regent, en goed ook. Dat wil ik ruiken en horen. Drie, vier maanden heeft het niet geregend, of alleen maar van die pesterige symbolische buitjes. Nu valt het water, soms klettert het en het houdt voorlopig niet op. De grond zal eindelijk doorweekt worden, misschien dat het gras nog kans ziet weer op te komen? De bomen laten hun blaadjes gauw vallen dit jaar, maar eerlijk is eerlijk: ze waren er in april ook heel vroeg bij.

3 reacties

Opgeslagen onder Klimaat

Zomertijd voorbij?

Ja, over een maand  komt de herfst, maar dat bedoel ik niet. Het vooruitzetten van de klokken in maart en weer terug in oktober, dat heet ook zomertijd. De EU heeft een online enquête lopen, nog tot donderdag a.s., waarbij de onderdanen kunnen stemmen of zij voor of tegen afschaffing van de zomertijd zijn. Volgens mij staat bij zoiets de uitslag van te voren al vast: mensen die ertegen zijn brengen hun stem uit, degenen die het wel best vinden zoals het is komen niet in beweging en stemmen niet. Temeer daar het stemmen vrij moeizaam ging.
.
Ik zelf heb, al lang geleden, vóór het behoud van de zomertijd gestemd: lekkere lange, lichte avonden. Maar nu de zomer erg warm is gebleken en er nog vele van dit soort zomers zullen volgen zie ik het ineens anders. We zijn meer gebaat bij een uur extra in de vroege ochtend, als het nog koel is, en bij een vroeger invallen van de duisternis, zodat wederom wat koelte kan worden genoten.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Europa, Klimaat

De islamisering van het klimaat

Van alles wat er uit het Midden Oosten tot ons is gekomen is het islamitische gebed om regen het minst werkzaam. Door al die goedbedoelde inspanningen is er hier en daar wel een buitje gevallen, maar dat tikte niet echt aan.
.
Het vroege ochtendgebed, d.w.z. bij zonsopgang, is echter een voltreffer. Als U geen moslim bent hoeft U natuurlijk niet te bidden, maar bij zonsopgang opstaan is een uitstekend idee. Op een dag als vandaag komt de zon op om zes uur. Maar binnenkort wordt de zomertijd afgeschaft—ja, het volk wil het zo—en dan valt de zonsopgang dus om vijf uur. De werkdag kan dan lopen van zes tot twaalf; daarna volgt middagrust tot vier uur en daarna wordt nog wat verder gewerkt. Omdat het voortaan vroeger donker wordt hebben we nog wat aan de koelere avond.
.
In het Midden Oosten heeft men ervaring opgedaan met gewassen en bomen die goed tegen droogte kunnen. Met name in Syrië is daarover veel know-how. In Iran wordt landbouw door middel van ondergrondse kanalen op droge gronden mogelijk gemaakt en door druppelirrigatie wordt aan tuinbouw en herbebossing gedaan. Akkers nat maken met waterwerpers is verspilling. Met een beetje geluk zijn er onder de vluchtelingen die zich in West-Europa bevinden experts op deze terreinen, en anders moeten we ze hierheen halen.
.
Kleding: In hete perioden in het Midden-Oosten heb ik ervaren dat een licht katoenen golvend gewaad, kortom: een Arabische soepjurk, de ideale dracht is. Geen riem om het middel, geen broekspijpen. Hoe het  voor dames is weet ik niet. Zware zwarte lappen zijn puur sadisme, maar ik kan me voorstellen dat een klassieke lichtblauwe boerka, natuurlijk niet van zweterig polyester maar van zijde of een mengsel van katoen en zijde, ook prettig draagt. Het is een misverstand dat het bij hitte aangenaam is om zo min mogelijk aan te hebben. Twéé dunne lagen over elkaar, dat is het beste. Voor een man dus: onderhemd en onderbroek, maar zonder elastiek in de liezen, en daaroverheen de gallabiya, of soepjurk zo U wilt. Ik weet, dat is sociaal onaanvaardbaar, maar als het zo doorgaat met het klimaat zal dat wel veranderen. Comfort boven alles.

4 reacties

Opgeslagen onder Klimaat, Nabije Oosten

Geen ramp

Opgejut door de media had ook ik stiekem op een leuke ramp gehoopt. Door de koudegolf bij voorbeeld. Zoiets als wat een Zweedse kennis ooit was overkomen: twintig uur vastgezeten in een ingesneeuwde trein. Maar iets dergelijks is hier helemaal niet gebeurd. In het Noorden schijnt wel veel sneeuw gevallen te zijn, maar hier niet, zodat ik gisteren onbekommerd naar de stad kon lopen en weer terug, bij –8˚: het was wel prettig bij zulk knapperig winterweer. En doodgewoon ook: zo was het toch altijd? Een trui, een muts en handschoenen en je bent uit de zorgen. ’s Nachts is het –13˚, maar dan lig ik in bed, zonder warme kruik en zonder ijsbloemen op de dubbele ramen. De woning is zo goed geïsoleerd dat ik soms nog steeds vergeet de verwarming aan te doen.
Mijn dikke trui rook wat mufjes omdat hij drie jaar ongebruikt in de kast had gelegen, en dit was niet het ogenblik om hem te wassen. Maar ook dat is geen ramp.
.
Te voet naar de stad ja, want de brug is afgesloten. Ook dit was helaas volledig onspectaculair. Niet de geringste verkeerschaos gezien. Ik stapte de voetgangersbrug over de Lahn over en toen was ik er; op de terugweg net zo. Voor mijn geestesoog had ik beelden van Sjanghai in 1920 gehad: enorme mensenmenigten samendrommend op een smalle brug, maar er waren maar weinig mensen op straat. Naar verluidt zijn in Noord en Zuid de files in de spitsuren langer dan anders, maar die uren vermeed ik altijd al. Het voorrecht van een gepensioneerde.
.
Het enige wat er te betreuren viel was het heengaan, toch nog onverwacht, van mijn elektrische koffiemolen. Een prachtstuk van Braun, meer dan vijfentwintig jaar heeft hij mij trouw gediend. Slecht één maal een nieuw snijblad gekocht in Frankfort. Hij was vaak gebruikt, want ik maal telkens mijn bonen vers. Voor mij geen voorgemalen poeder of capsules van George Clooney. Braun maakt die molens niet meer; het is begrijpelijk dat ze niet al die tijd op me wilden wachten. Op de terugweg uit de stad dus meteen maar een nieuwe gekocht, voor weinig geld, van een onbekend merk. Die gaat niet zo lang mee, dat voel ik aan mijn water. Maar ik ga ook niet meer zo lang mee, en de laatste tien, twintig jaar van mijn leven heb ik misschien helemaal geen trek in koffie; wie zal het zeggen. Het verbruik is nu al flink gedaald.
.
Hier hebt U dus wat non-events van mij die met de beste wil niet tot een ramp op te blazen waren. Zoals U ziet heeft dit blog niets gemeen met een krant.

2 reacties

Opgeslagen onder Klimaat, Marburg

Schuld

Op Hervormingsdag is het gepast even stil te staan bij de schuld van de mens.

Schuld 1
Er is veel gehakketak over het klimaat. Sommigen zeggen dat het klimaat helemaal niet verandert en gaan daarmee door tot het zeewater in hun golfschoenen sopt. Anderen zien wel dat het klimaat verandert, maar wijzen erop dat het altijd al aan schommelingen onderhevig is geweest en dat wij er niets aan kunnen doen. Nog anderen roepen juist dat het allemaal de schuld van de mens is, en wanneer we niet als de wiedeweerga dit-of-dat gaan doen het klimaat niet meer in de hand is te houden.

Het klimaat verandert, dat is nu de meesten wel duidelijk, maar onzeker blijft, hoe groot het aandeel van de mens daarin is. En het idee dat de mens het klimaat in de hand kan houden is grotesk. Dat maakt het betrekkelijk gemakkelijk, gewoon maar door te gaan met diesel rijden, kolenstook en dergelijke.

Echter, aan de vervuiling van de bodem en van de zee, inclusief de uitroeiing van de daarop en daarin levende dieren en micro-organismen, is de mens, die zich in zijn hovaardij homo sapiens noemt, voor de volle honderd procent schuldig. Daaraan wordt veel minder aandacht besteed, hoewel de gevolgen voor de voedselvoorziening even verwoestend kunnen zijn.

Maar er is aflaat noch vergeving voor deze schuld. Het lijkt eerder een gevalletje te worden van ‘Het kwaad straft zichzelf’.

Schuld 2
Nu is niet alleen president Francis Underwood aangeschoten, maar ook de acteur Kevin Spacey. Netflix zegt te willen stoppen met de serie House of Cards, omdat de president uit die serie in zijn echte leven eenendertig jaar geleden een veertienjarige jongen seksueel heeft lastig gevallen. Tja. Het is nogal een loos gebaar, want de zesde serie komt nog wél, naar ik begrijp, en daarna zou het hele spul waarschijnlijk een natuurlijke dood gestorven zijn. Presidenten zijn tegenwoordig immers zo heel anders.

Zo’n morele veroordeling door een filmfabriek lijkt misschien sympathiek, maar zo komen we naar ik vrees niet verder. Duizenden, honderdduizenden, miljoenen mensen hebben in hun biografie wel ergens een smerige vlek zitten. En met de moderne middelen is vrijwel ieders biografie op tafel te krijgen. Als je met terugwerkende kracht alle verrichtingen van die mensen voor besmet gaat verklaren, dan blijft er niet veel van de wereld over. Dan zouden, om met een kleinigheid te beginnen, ook de films van Woody Allen, Roman Polanski en Alfred Hitchcock uit de circulatie moeten worden gehaald; wie zou dat willen?

Bij veel schuld bestaat er ook de mogelijkheid tot vergeving, boetedoening, straf, verjaring. Anderzijds bestaat er schuld die zo groot is dat er van de kant van de mens alleen maar veroordeling mogelijk is, bij voorbeeld in het geval Adolf Hitler. Dan zou er dus steeds moeten worden afgewogen of iemands schuld nog voor vergeving, boetedoening enz. in aanmerking komt of niet meer, en tot hoe ver in het verleden. Maar wie gaan dat doen? De reeds zwaar overwerkte rechtbanken? De publieke opinie, die zelf zonder zonde is en altijd klaar staat met de eerste steen? Brrrr. In ieder geval moet worden meegewogen hoe zwaar het slachtoffer heeft geleden, of het kan vergeven of niet, en of de aanklacht misschien vooral uit kwaaiigheid voortkwam.

De mensheid staat dus nog heel veel be- en veroordelend werk te wachten. Grote kans dat de uiteindelijk goedgekeurde daden en werken alleen maar braaf en middelmatig zijn. Maar nog groter is de kans dat de soep niet zo heet gegeten zal worden.

Schuld 3
Onze voorouders hebben zich in de West schuldig gemaakt aan mensen verachtende plantageslavernij en handel in slaven. In de Oost hetzelfde op nog grotere schaal; daarenboven nog aan drugshandel (opiummonopolie).

Als daarop gewezen wordt is de reactie vaak woedend: in Indië werd iets groots verricht, de VOC was iets om trots op te zijn en waarom het eigen nest bevuilen? Misstanden reduceren tot incidenten, gauw in de doofpot, mantel der liefde eroverheen, klaar!

Een andere reactie is zich achteraf vreselijk schuldig te voelen. Wat waren wij slecht! De nazaten van de slaven, althans die uit de West, spelen daar graag op in; ja, wat waren jullie slecht!

Ook in het eerste geval is er veel schuldgevoel, maar dat wordt onderdrukt. De afschaffing van ex-koloniale instituten en bibliotheken heeft daar kennelijk ook mee te maken: er moet zo min mogelijk over Indië geweten worden.

Beide varianten van dit schuldgevoel zijn ongezond en niet nodig. Onze voorouders waren slecht, geen reden om dat te ontkennen, maar schuld is niet erfelijk. Aan wat zij hebben gedaan zij wij niet schuldig. We moeten het wel heel goed en in detail weten, zodat wij, nu, niet nog eens hetzelfde doen, en ons ook niet beter of specialer voelen dan ander boeventuig. Zijn we meteen van dat malle nationalisme af. Graag méér studie dus, meer bibliotheken over ‘ons’ Indië en de West, en het koloniale verleden opnemen in het schoolonderwijs.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Klimaat, Vroeger

Natte sneeuw

Het is weer zover: natte sneeuw, nasser Schnee, sleet, neige fondante. Hoewel het op de daken hier en daar blijft liggen. Er zit nog veel blad aan de bomen, omdat het helemaal niet gestormd heeft. Toch is dit ook het seizoen van de bladerstofzuigers (grrr!!!). De vraag die algemeen omgaat is: Heb jij ze er al op? Bedoeld is natuurlijk: de winterbanden. Ja hoor, ik wel; laat de winter maar komen.

1 reactie

Opgeslagen onder Klimaat, Marburg