Categorie archief: Klimaat

Schuld

Op Hervormingsdag is het gepast even stil te staan bij de schuld van de mens.

Schuld 1
Er is veel gehakketak over het klimaat. Sommigen zeggen dat het klimaat helemaal niet verandert en gaan daarmee door tot het zeewater in hun golfschoenen sopt. Anderen zien wel dat het klimaat verandert, maar wijzen erop dat het altijd al aan schommelingen onderhevig is geweest en dat wij er niets aan kunnen doen. Nog anderen roepen juist dat het allemaal de schuld van de mens is, en wanneer we niet als de wiedeweerga dit-of-dat gaan doen het klimaat niet meer in de hand is te houden.

Het klimaat verandert, dat is nu de meesten wel duidelijk, maar onzeker blijft, hoe groot het aandeel van de mens daarin is. En het idee dat de mens het klimaat in de hand kan houden is grotesk. Dat maakt het betrekkelijk gemakkelijk, gewoon maar door te gaan met diesel rijden, kolenstook en dergelijke.

Echter, aan de vervuiling van de bodem en van de zee, inclusief de uitroeiing van de daarop en daarin levende dieren en micro-organismen, is de mens, die zich in zijn hovaardij homo sapiens noemt, voor de volle honderd procent schuldig. Daaraan wordt veel minder aandacht besteed, hoewel de gevolgen voor de voedselvoorziening even verwoestend kunnen zijn.

Maar er is aflaat noch vergeving voor deze schuld. Het lijkt eerder een gevalletje te worden van ‘Het kwaad straft zichzelf’.

 

Schuld 2
Nu is niet alleen president Francis Underwood aangeschoten, maar ook de acteur Kevin Spacey. Netflix zegt te willen stoppen met de serie House of Cards, omdat de president uit die serie in zijn echte leven eenendertig jaar geleden een veertienjarige jongen seksueel heeft lastig gevallen. Tja. Het is nogal een loos gebaar, want de zesde serie komt nog wél, naar ik begrijp, en daarna zou het hele spul waarschijnlijk een natuurlijke dood gestorven zijn. Presidenten zijn zo heel anders tegenwoordig.

Zo’n morele veroordeling door een filmfabriek lijkt misschien sympathiek, maar zo komen we naar ik vrees niet verder. Duizenden, honderdduizenden, miljoenen mensen hebben in hun biografie wel ergens een smerige vlek zitten. En met de moderne middelen is vrijwel ieders biografie op tafel te krijgen. Als je met terugwerkende kracht alle verrichtingen van die mensen voor besmet gaat verklaren, dan blijft er niet veel van de wereld over. Dan zouden, om met een kleinigheid te beginnen, ook de films van Woody Allen en Roman Polanski uit de circulatie moeten worden gehaald; wie zou dat willen?

Bij veel schuld bestaat er ook de mogelijkheid tot vergeving, boetedoening, straf, verjaring. Anderzijds bestaat er schuld die zo groot is dat er van de kant van de mens alleen maar veroordeling mogelijk is, bij voorbeeld in het geval Adolf Hitler. Dan zou er dus steeds moeten worden afgewogen of iemands schuld nog voor vergeving, boetedoening enz. in aanmerking komt of niet meer, en tot hoe ver in het verleden. Maar wie gaan dat doen? De reeds zwaar overwerkte rechtbanken? De publieke opinie, die zelf zonder zonde is en altijd klaar staat met de eerste steen? Brrrr. In ieder geval moet worden meegewogen hoe zwaar het slachtoffer heeft geleden, of het kan vergeven of niet, en of de aanklacht misschien vooral uit kwaaiigheid voortkwam.

De mensheid staat dus nog heel veel be- en veroordelend werk te wachten. Grote kans dat de uiteindelijk goedgekeurde daden en werken alleen maar braaf en middelmatig zijn. Maar nog groter is de kans dat de soep niet zo heet gegeten zal worden.

 

Schuld 3
Onze voorouders hebben zich in de West schuldig gemaakt aan mensen verachtende plantageslavernij en handel in slaven. In de Oost hetzelfde op nog grotere schaal; daarenboven nog aan drugshandel (opiummonopolie).

Als daarop gewezen wordt is de reactie vaak woedend: in Indië werd iets groots verricht, de VOC was iets om trots op te zijn en waarom het eigen nest bevuilen? Misstanden reduceren tot incidenten, gauw in de doofpot, mantel der liefde eroverheen, klaar!

Een andere reactie is zich achteraf vreselijk schuldig te voelen. Wat waren wij slecht! De nazaten van de slaven, althans die uit de West, spelen daar graag op in; ja, wat waren jullie slecht!

Ook in het eerste geval is er veel schuldgevoel, maar dat wordt onderdrukt. De afschaffing van ex-koloniale instituten en bibliotheken heeft daar kennelijk ook mee te maken: er moet zo min mogelijk over Indië geweten worden.

Beide varianten van dit schuldgevoel zijn ongezond en niet nodig. Onze voorouders waren slecht, geen reden om dat te ontkennen, maar schuld is niet erfelijk. Aan wat zij hebben gedaan zij wij niet schuldig. We moeten het wel heel goed en in detail weten, zodat wij, nu, niet nog eens hetzelfde doen, en ons ook niet beter of specialer voelen dan ander boeventuig. Zijn we meteen van dat malle nationalisme af. Graag méér studie dus, meer bibliotheken over ‘ons’ Indië en de West, en het koloniale verleden opnemen in het schoolonderwijs.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De mens, Klimaat, Vroeger

Natte sneeuw

Het is weer zover: natte sneeuw, nasser Schnee, sleet, neige fondante. Hoewel het op de daken hier en daar blijft liggen. Er zit nog veel blad aan de bomen, omdat het helemaal niet gestormd heeft. Toch is dit ook het seizoen van de bladerstofzuigers (grrr!!!). De vraag die algemeen omgaat is: Heb jij ze er al op? Bedoeld is natuurlijk: de winterbanden. Ja hoor, ik wel; laat de winter maar komen.

1 reactie

Opgeslagen onder Klimaat, Marburg

Anderhalve graad

Mocht God bestaan, dan heeft hij gisteren vast erg gelachen. De mensjes gaan namelijk het klimaat regelen. Ja, tot op de graad nauwkeurig! Dezelfde mensen, die niet eens een paar treinen op tijd kunnen laten rijden. Die in steeds sneller tempo bossen verbranden en omhakken, maar ook cultuurlanden vernietigen, daarbij en passant hele volkeren de misère in jagend.
Er is inmiddels wat bekend over klimaatveranderingen door de eeuwen heen. Het is een op en neer van warmer en kouder, van smeltende en weer vastvriezende ijskappen. De oorzaken daarvan zijn bij mijn weten nog niet begrepen. Al zou de mens met zijn rotzooi een zekere bijdrage leveren tot die gigantische processen, groot kan die niet zijn.
Maar laat hij vooral geloven van wél. Hier en daar een beetje schonere wereld is nooit weg. En het geeft hem een lekker gevoel.

2 reacties

Opgeslagen onder De mens, Klimaat

Mooi weer

Het irriteert me soms dat de weersvoorspellers het weer niet alleen voorspellen, maar ook beoordelen en hun oordeel den volke kond doen. Wanneer het dagen achter elkaar 34˚ wordt of zelfs nog meer, moet je dat mooi weer noemen, zoals die lui dat doen? Een boer die dringend regen nodig heeft ziet dat heel anders, een student in een zolderkamer op het zuiden eveneens, en ondergetekende, die een koele woning heeft maar ’s zomers graag fietstochten maakt, vindt dat ook geen ‘mooi weer’. Geen goed fietsweer.

We hadden hier in Midden-Hessen drie hittegolven van ruim een week. Tot 30˚ vind ik alles best, maar daarboven ga ik er echt niet meer op uit. Bovendien was ik nog drie weken ergens anders, in fietsloze omgevingen. Het gevolg is dat ik nog nooit zo weinig heb gefietst als deze zomer.

Volgend jaar moet het anders: meer zoals in het Midden-Oosten. Om vijf uur weggaan en om elf uur terug zijn. Dat had ik nu ook kunnen doen, maar zo’n omstelling van de dagindeling en de innerlijke klok is niet altijd makkelijk: andere mensen doen niet mee, en bovendien is het een week later weer koeler.

Maar vandaag is het goed fietsweer, en met een beetje geluk houdt dat nog twee maanden aan. Het seizoen begint gewoon wat later, laten we het daarop houden.

5 reacties

Opgeslagen onder Klimaat

Koud

Omdat het gisteren zo warm was, had ik vannacht de deken maar van het bed gehaald. Het gevolg was dat ik om vier uur wakker werd van … de kou. Onmiddellijk daarna moest ik aan de belastingaanslag denken die maar steeds niet komt en werd ik dus ook inwendig koud.

In de vroegte een uur door het bos gelopen, waar het heerlijk koel was. Dan hoef ik mij de rest van de dag niet meer te bewegen en ga ik fijn aan de schrijftafel zitten. Tot drie uur mogen de ramen en de gordijnen open; daarna moeten ze dicht en gaat de ventilator aan. Ik denk dat ik dezer dagen de tekst over het paradijs maar eens ga afmaken. In het paradijs heerst een aangename, moderate temperatuur en het fruit is er evenzeer onder handbereik als in de keuken hier.

11 reacties

Opgeslagen onder Klimaat

Wissel

Ineens verliest de notelaar zijn blad. Eergisteren was alleen de bovenste meter kaal. Het waait; wat gisteren nog vast aan de boom leek te zitten is nu geel en vliegt door de lucht. Dikke regenwolken vormen het achterdoek – waar komen ze vandaan ineens? De zomer is voorbij.

9 reacties

Opgeslagen onder Klimaat

Intocht

Ik was niet gaan fietsen vanochtend omdat ik het weer niet vertrouwde. Welnu, tot de middag had het nog wel gekund. Maar nu heb ik thuis de intocht van de herfst kunnen gadeslaan, eerst op het balkon, daarna  door het brede balkonraam. Vanochtend begon het nog warm; wel bewolkt, maar nog steeds gouden oktober. Het woei wat harder dan anders; steeds meer opdringerige dikke bulderwolken uit de Benelux zeilden aan. Het licht veranderde het eerst, en daardoor de kleuren: ze werden geler, bleker. Pas om kwart over twee kwam de grauwe herfstwind erbij. Geen orkaan, zoals misschien in het noorden, maar enkele minuten harde vlagen vol regen. Ze zijn alweer gaan liggen, maar de toon is gezet. Nu zijn er helemaal geen kleuren meer; alleen zwart-witfotografie zou recht kunnen doen aan wat ik nu zie. Heel vertrouwd natuurlijk; een echt Hollandwetter, dat weer maanden zal aanhouden. De truien tevoorschijn; de matrassen omkeren. O ja, en met de kussens van de balkonstoelen was ik toch nog te laat; ik was net even in de badkamer toen het begon. Nu liggen ze in de badkamer uit te druipen.

Echt deren kan het me dit jaar niet; voor december staan nog veertien dagen in een tropisch land op het programma.

NASCHRIFT: En nu ineens weer een volkomen onbewolkte hemel! Maar het zomerlicht is niet teruggekomen.

2 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Klimaat, Persoonlijk

IJsland: bomen

Het is wel degelijk mogelijk een tuin te hebben in Reykjavik, zoals deze achter ons huis (afb. 1). Naast ons huis is een klein plantsoentje, waar werknemers graag een sigaretje roken, wat zij binnen niet mogen. Met vest, maar zonder jas, dat spreekt (afb. 2).

Bomen worden niet zo hoog als bij ons. Veel bomen zijn er ook niet in Reykjavik, en in de buitenwijken en op het land nog minder, of helemaal geen. IJslanders vinden bomen blijkbaar niet zo belangrijk. Iemand die in Duitsland geweest was vond dat daar wel erg veel bomen waren, en dat ze het uitzicht zo belemmerden.

Hoe dan ook: het is hier ook herfst en de bladeren zijn prachtig oranje en geel (afb. 3, 4). Een bos bestaat vaak overwegend uit struikgewas (afb. 5).

IJslands mopje (met vikingbaard):
– Als je in het bos verdwaalt, hoe vind je dan de weg weer terug?
– Door op te staan.

Duizend jaar geleden waren grote delen van het land begroeid met overwegend berkenbos. Nu is daar nog maar heel weinig van over. De mensen hebben de bomen omgehakt om ze te gebruiken voor de woningbouw en als brandhout. Bovendien werd het na 1600 kouder, daardoor zullen op minder plaatsen bomen hebben kunnen groeien. Tegenwoordig doet de overheid aan herbebossing; ook de boeren planten weer bomen, als bescherming tegen wind, erosie en zandstormen (afb. 6). (Zeker, lavazand kan opwaaien, ook al is het zwart.)

Waarom er alleen met hout gebouwd werd begrijp ik niet. Het lijkt me een rare Noorse gewoonte; er is hier toch steen zat? Grotere stammen, balken enz. moesten helemaal uit Noorwegen geïmporteerd worden. Ook al dat IKEA-hout en die houten vloerdelen komen van ver.

8 reacties

Opgeslagen onder IJsland, Klimaat

Verandering

‘Vandaag krijgen we temperaturen van -3 tot + 1. Morgen verandert het weer nauwelijks. Temperaturen van 0 tot + 4 graden.’
Het gaat dus dooien, het wordt warmer, maar dat is voor de dames en heren in de Duitse variant op De Bilt geen verandering. Voor mij wel; ik zie er erg naar uit.

5 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Klimaat

Molentjes

Is dat nou wat, die nieuwe windmolens? Ik kan het in geen velden of wegen beoordelen. Maar ik vind het mooi dat er steeds weer uitvinders opstaan die iets nieuws proberen. Eén op de zoveel uitvindingen zal toch wel werken?
In ieder geval zijn deze nieuwe molens een stuk stiller dan de huidige, waarvan het lawaai vaak aanleiding vormt tot klachten.

17 reacties

Opgeslagen onder Klimaat