Bad Kissingen

De afgelopen week heb ik grotendeels in een vakantiewoning in Bad Kissingen doorgebracht. Niet voor een medische behandeling, niet voor een badkuur, maar omdat ik mijn Australische vriend wilde ontmoeten, die op tour door Europa is, en omdat deze plaats gunstig lag. De heel ruime en comfortabel ingerichte woning was ook onwaarschijnlijk goedkoop, weldra begrepen we waarom.

Gebaad hebben we toch: er was daar minstens één groot Thermalbad met alles erop en eraan, waar je niet alleen schoon, maar ook lekker gaar van werd. Een belevenis vond ik de zaal met Sole-Inhalation. Het zoutige water dat bij Bad K. uit de grond opborrelt, wordt daar door een wand van rijshout geleid (afb. 1), waardoor een deel verdampt en de rest nog zouter wordt. Dat inademen schijnt bijzonder gezond te zijn; hoe begrijp ik niet precies. Het mooie was dat daar een temperatuur van 40–43˚ heerste en je in een toestand geraakte die ik nog niet eerder had meegemaakt. Het was niet dood zijn, niet slapen, maar ook niet soezen, want het denken en het bewustzijn verdwenen geheel. Niet flauw gevallen maar wel het bewustzijn verloren: heerlijk, wat een luxe! Een vraag van de badjuffrouw was voldoende om er weer helemaal te zijn; in dezelfde seconde kon ik haar antwoorden en hoefde niet eerst ‘wakker te worden’. Of het aan die ziltige lucht lag of aan de temperatuur weet ik niet. Die badjuffrouw hadden we al eerder in actie gezien bij de watergymnastiek. Haar kont en bovenbenen waren ongelooflijk dik en dat was heel goed: zo kon zij haar eveneens veelal dikke cliënteel die oefeningen aanpraten en voordoen zonder dat men zich moest generen of moest denken: dat kunnen we niet. Iets buiten de stad was er nog een Gradierwerk te zien, waarin die ziltige dampen gegenereerd werden middels door rijshout afdruipend water (afb. 2).

Maar verder geen gebadder. Wat rondgelopen, gezeten, naar Kurkonzerte geluisterd (afb.3), gebouwen bezichtigd (afb. 4–12), gegeten, gedronken, geluierd en bijgepraat.

Wat ik niet wist: Bad Kissingen was vroeger een van de belangrijkste kuuroorden van Europa, met een illustere geschiedenis. Nadat een Poolse prins in de achttiende eeuw het heilzame water had ontdekt werd de plaats in de negentiende eeuw het trefpunt voor de koningen, keizers en leiders van Europa (afb. 13). Het publiek was zeer kosmopolitisch. In de leeszaal lagen toen wel twintig internationale kranten, waaronder de Haarlemsche Courant. Otto von Bismarck had hier een huis, waar hij veel tijd doorbracht en van waaruit hij Duitsland regeerde: het had een eigen telegraaf- en postkantoor en in de stallen wachtten koeriers. In Bad Kissingen is in 1874 een aanslag op zijn leven gepleegd, door een katholiek die een hekel had aan zijn protestantse politiek. Bismarck liet zich wel verwennen door de katholieke koning Lodewijk II van Beieren, in wiens rijk Bad Kissingen lag. Hij indoctrineerde de wat onbenullige vorst en chanteerde hem; tenslotte was het Pruisen dat Beierens staatsschulden betaalde. Er lagen wat geraffineerde brieven van Bismarck aan de koning ter inzage, waarin hij met veel geslijm de opname van Beieren in het Duitse Rijk voorbereidde.

Wat er ook lag waren bladen met diagnoses van een aantal patiënten uit de negentiende eeuw. Het was merkwaardig te zien hoe in de diagnose(!) zinnetjes voorkwamen als: ‘is alleen het allerbeste gewend’, ‘goed gesitueerd’, enz. De artsen konden toen nog niet zoveel, maar passende rekeningen schrijven waarschijnlijk wel.

Na de Eerste Wereldoorlog kwamen er minder vorsten, maar een bloeiend kuuroord bleef Kissingen tot pakweg 2000. Veel info over de huidige staat van de plaats heb ik te danken aan een praatlustige oude man die er woont—een oude man van wel tien jaar jonger dan ik. De plaats leeft van een flink aantal medische klinieken, veelal moderne en foeilelijke gebouwen. Daarnaast staan er misschien wel twintig joekels van klassieke hotels (afb. 14, 15) voor een welvarend publiek dat rust, luxe en wellness zoekt. Er zijn mooie en grote zalen, geschikt voor concerten en congressen, die er dan ook gehouden worden, en er zijn regelmatig festivals, zij het lang niet allemaal duur en voornaam. Die hotels zijn problematisch geworden. Het zijn er te veel, het beoogde publiek bestaat nauwelijks meer, zodat je er voor veertig of vijftig Euro al kunt overnachten. Van sommige van die prachtgebouwen begint de buitengevel al DDR-achtige kleuren te vertonen.
Zo’n prachtig kuuroord kun je niet zomaar laten vervallen, daar was iedereen het over eens. Ook in kleinere kuuroorden worden afbladderende gebouwen soms gesaneerd door een investeerder die er wat in ziet en als het weer glanst komt het wellness-lustige publiek wel terug. Bad Kissingen had de pech dat het een aantal jaren geleden in handen was gevallen van een Zwitserse, maar eigenlijk Russische investeringsfirma. Die heeft heel wat opgeknapt, zodat ook de rijke Russen weer terugkwamen, net als honderdvijftig jaar geleden. Misschien kwamen er iets te veel Russen zelfs; ook Karlsbad liep er tot voor kort van over. Voor niet-Russen schijnt het niet prettig te zijn als daar te veel van zijn. In Thomas Mann’s Zauberberg lazen we al dat er nette en niet-nette Russen zijn. Maar dank zij Poetin komen er nu helemaal geen Russen meer, hun geld blijft dus ook weg, en wat erger is: ook de investeringsfirma is sinds de oorlog niet langer actief. Het oord lijkt wel aan een onherroepelijke neergang te zijn begonnen. Men gelooft niet meer zo aan heilzame waters, en wat erger is: het ziekenfonds vergoedt de kuur niet meer.

2 reacties

Opgeslagen onder Duitsland

2 Reacties op “Bad Kissingen

  1. Wat een mooi oord! Jammer als het in verval zou raken.

  2. In 82 heb ik daar in de jeugdherberg overnacht. Wist toen nog niet dat Bad voor kuuroord stond en wist eigenlijk ook niet wat kuren was. Hun gradierwerk heb ik nooit gezien. Een jaar later was dat wel anders: de 500 meter aan gradierwerk in Bad Rothenfelde was niet te missen. In 2014 bezocht ik Karlsbad. Wat een (russische) kermis was dat. Weet inmiddels wel dat de Duitse ‘Bad’-plaatsen overblijfselen van de zoutwinning zijn en gradierwerken voor zoute vochtige lucht zorgen, zoals langs de Noordzeekust. Het kuurhuis in Scheveningen is overbekend.

    Die groene zaal is erg mooi!

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.