Hoger opgeleid

In de jaren zestig kende ik uit de verte een hoogleraar in de natuurkunde. Niet via de universiteit; het was een kennis van mijn ouders. Hij had na zijn HBS dus natuurkunde gestudeerd, een zware studie, en hij had zich gespecialiseerd in de atoomfysica: ook geen kleinigheid. Iemand die je dus ‘hoger opgeleid’ zou noemen.

Maar deze man geloofde oprecht in ‘Brits Israël’: het geloof dat delen van de West-Europese bevolking en vooral van de Britse eilanden zouden afstammen van de tien stammen van het oude rijkje Israël, die door de Assyriërs waren weggevoerd, naar ik meen in 720 v.Chr. Zij waren in de ballingschap zich zelf gebleven en na veel omzwervingen in Groot-Brittanië terecht gekomen. Genetisch, raciaal en taalkundig meende men overeenkomsten te onderkennen, en de Britse troon was een voortzetting van die van koning David.

Wappie-achtige lariekoek dus, en hoe is die te rijmen met ‘hoger opgeleid’?

Alfa-mensen wordt dikwijls verweten dat zij geen benul hebben van wis- en natuurkunde, sterrenkunde en biologie, en terecht. Ik zelf behoor ook tot deze categorie. Sommige zaken zijn gewoon te moeilijk voor me; aan andere heb ik nooit iets gedaan omdat het in mijn jonge jaren niet de gewoonte was en er later geen tijd meer voor was. 

Maar aan veel mensen die exacte vakken hebben gestudeerd ontbreekt er ook heel wat. Vaak hebben ze geen enkel benul van geschiedenis, literatuur, kunst en theater. Hadden zij ooit kritische omgang met teksten geleerd, dan zouden ze niet in zo’n goedkoop verhaaltje als dat van Brits Israël trappen, of in moderner wappie-gedachten‘goed’.

Gelukkig zijn er ook veel exactelingen die wél buiten hun vakgebied hebben gekeken, die graag lezen, muziek beoefenen, kortom: algemene ontwikkeling hebben. Misschien had u ook een huisarts die in zijn vrije tijd viool speelde en boeken las? Zulke mensen hadden een zware studie en een zware baan; toch kregen ze het voor elkaar om er serieus wat bij te doen. 

Naar mijn indruk komt dit echter steeds minder voor: de specialisatie eist steeds meer zijn tol, de studieduur is verkort, en aan sommige vakken is van meet af aan niets ‘hogers’ te ontdekken: informatica en dergelijke. Daar kun je hoogleraar in worden zonder ooit iets te lezen, zonder ooit over iets buiten het vak na te denken. Is zo iemand werkelijk hoger opgeleid?

2 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni, Literatur, Onderwijs

2 Reacties op “Hoger opgeleid

  1. Al heel jong (rond m’n 16e) heb ik bedacht om te kiezen voor all-round en niet voor hoog opgeleid. Daarbij wilde ik ook niet m’n leven slijten in een kantoor of alleen in een fabriek of op een bouwplaats. Ik wist dat dat minder op ging brengen. Hoger opgeleid verdient (veel) beter dan breed opgeleid. Allemaal prima gelukt en ik ben al een tijdje gestopt vanwege een financieringsoverschot.

    Een van de redenen was een professor aan de Lucht en Ruimtevaart TH in Delft. Ik soldeerde daar op een stageplek en trof deze man. Hij wist alles van vliegtuigvleugels, maar op elk ander gebied (dus ook sociaal) liet hij het volledig afweten. Ik had echt medelijden met de man en mij gaf het de laatste zet om het nooit zo ver te laten komen. Allemaal gelukt dus. 😉

    Toch zit het nmm niet in alfa of bèta, maar in breed opgeleid of gespecialiseerd. En die vind je aan beide kanten.

    Waar ik zelf vooral moeite mee heb is de politiek, die het erg laat afweten qua exacte opleiding. Gevolg is bijna geen ruimtelijk inzicht en ze missen ook vaak het overzicht. Maar ook zien ze vaak alleen dat hun keuzes voordelen hebben, en zien ze niet de bijbehorende nadelen. Met wat opportunisme erbij krijg je dan draken van projecten voor o.a. qua verkeersafwikkeling. Verkeersambtenaren worden er vaak moedeloos van en zien geen kans om deze mensen met goed onderbouwde argumenten bij te sturen. Maar misschien hebben politici ook wat bijscholing nodig op economisch gebied.

    Bij de media ontbreekt het ook vaak aan technisch inzicht. Die missen ook vaak de valkuilen.

    Toch valt het in Duitsland en Nederland nog flink mee. In GB gaat het vaker mis omdat daar een grotere scheiding is tussen de rangen en standen, en bijvoorbeeld uitvoeren en bedenken. Het ontbreekt er vaak aan goed terugkoppeling en daardoor leren ze niet echt van hun fouten.

  2. @Ximaar: Ja, het ontbreken van een exacte opleiding kan zeker ook funeste gevolgen hebben. Vanuit mijn achtergrond dacht ik vooral aan wartaal en wappie-isme, en wat daartegen helpt is lezen en kritische bestudering van vele soorten teksten, uit verschillende perioden en van gevarieerde herkomst.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.