Oude ziektes

Krijg de kolere! Je kan/ken de kolere krijgen!
Krijg de tyfus!   (variant: vlektyfus)  Je kan … enz.
Krijg de tering!   (varianten: vinkentering, apentering)
Krijg de kanker!
Krijg de pest!
Krijg de pleuris!
Krijg de pip!   (met dank aan Peter Grey)
Krijg het lazarus! (variant: lep- of leblazarus)
Krijg de pokken!
Krijg het schurft!
.
Wanneer Nederlanders boos zijn wensen zij graag iemand een erge ziekte toe. Voor zover ik weet zijn zij het enige volk in Europa dat dat doet, en wel standen-overschrijdend, al wil niet iedereen dat toegeven. Laatst hoorde ik een immigrant ook zo schelden; die was dus perfect geïntegreerd. Geslaagd voor het inburgeringsexamen.
.
Maar niet alle ziektes komen in aanmerking:
Krijg de polio!
Krijg de AIDS!
Krijg de HIV!
Krijg de SARS!
Krijg de zwijnenpest!
Krijg de vogelgriep!
Krijg de EHEC!
Krijg de corona!
wordt niet gezegd. Je zou kunnen denken: bij sommige ziektes lukt het niet omdat die niet welluidend zijn. ‘Krijg de AIDS!’ klinkt niet. ‘Krijg de HIV!’ is al heel wat beter, ‘krijg de SARS!’ bekt ook best lekker; toch hoor je het nooit. Het ziet ernaar uit dat alleen historische ziektes geschikt zijn om mee te schelden.
.
Uitzondering is natuurlijk kanker: een oude ziekte, die nog volop bestaat. Het woord is bovendien buitengewoon productief als eerste lid van een samenstelling: kankerhoer, kankermarokkaan enzovoort en heeft daar de tyfus en de tering van de eerste plaatsen verdrongen.

5 reacties

Opgeslagen onder Nederland

5 Reacties op “Oude ziektes

  1. Alsof we achterlopen met onze medische kennis …..

    Vredelievende groet,

  2. Wat is er met de pip gebeurd? Ach, de pip….

  3. @petergreyphotography: Je hebt gelijk: de pip hoort ook bij de verwensbare ziektes. Ik zal hem ertussen zetten.
    Tippi-tippi-tip, zo zei de kip, ik heb zo’n hekel aan de pip, ik wil naar Mexico!

  4. In het Engels zeggen we “Drop dead!” als we boos zijn, maar ook “Drop dead gorgeous” bij bloedmooie vrouwen. Er is ook “A pox on all your houses” (Shakespeare?). Maar het Nederlands is inderdaad top in ziekelijke verwensingen. Mijn dochter en vrienden gingen de strijd aan tegen het gebruik van ‘kanker’ als voorzetsel in online chats, vanwege teveel ervaringen met familie en vrienden die kanker wel of niet overleefden. Op landelijk niveau haalde het natuurlijk niets uit, maar in hun vriendengroep, nadat ze een paar keer de grootste boosdoeners tijdelijk in de ban gezet hadden, heeft het wel geholpen. Jammer dat een 3-letter woord voor een vrouwelijke lichaamsdeel beginnend met K niet ook minder gebruikt werd…

  5. Dat vrouwelijke lichaamsdeel met een K is nog niet zo heel lang in gebruik bij het schelden en vloeken. Vroeger vervulde een woord voor een mannelijk lichaamsdeel met een K die functie.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.