De nieuwe woord

Mijn banden met Nederland worden steeds dunner. Voor de haring hoef ik er ook al niet meer heen, sinds ik hier een visboer heb ontdekt die ook Hollandse haringen verkoopt. Lange tijd was de taal een bindmiddel. Mijn moedertaal, dat was mijn eigenlijke heimat. En dat is het nog, maar minder. Om te beginnen betrap ik mezelf steeds vaker op germanismen, en als ik het niet doe, doet een ander het wel.
Verder verandert het Nederlands zo snel, dat ik het niet kan en wil bijbenen. Wat lees ik juist in een tweet van Bas Heijne? ‘Hij is online, mijn grote stuk over …’ enz. Met ‘hij’ verwijst hij naar een het-woord: in mijn Nederlands is dat letterlijk ondenkbaar. Of is ‘stuk’ soms een de-woord in Heijne’s Nederlands? ‘Fouten’ in de trant van ‘de huis, die …’ komen steeds vaker voor, en ook de gewoonte om landen en steden als vrouwelijk op te vatten grijpt om zich heen: ‘Alkmaar en haar burgemeester’ is tegenwoordig normaal. Tot voor kort dacht ik: dat komt omdat er tegenwoordig zoveel slecht geschoolde Nederlanders naar de pen grijpen. Maar Bas Heijne schrijft dus ook zulke dingen, en de Korea-deskundige Remco Breuker heb ik er laatst eveneens op betrapt. Beide heren zijn voortreffelijk geschoold en hebben een grote beheersing van het Nederlands; bloedjong en hip zijn ze ook niet. Als zij zoiets doen, is er dus iets anders aan de hand: ze schrijven geen fouten, maar het Nederlands verandert. Allicht: iedere taal verandert. Vanuit mijn buitenlandse locatie valt me dat op, omdat ik er niet midden in zit en er niet aan mee doe. Er zal binnenkort een nieuwe druk moeten komen van de Algemene Nederlandse Spraakkunst.
Ook de woordenschat verandert. Woorden als framen, wappie, wieberen, sokpop (of is het stropop?) duiken op, die niet in Van Dale staan en waarvan ik niet kan begrijpen wat ze betekenen. Er zijn er veel meer; ik zal er eens een lijstje van aanleggen. Maar doe nog maar geen nieuwe druk van Van Dale; dat wordt me te duur.
Omgekeerd weet ik niet wat seltene Erden in het Nederlands is. Wél weet ik dat WiFi WLAN betekent.

4 reacties

Opgeslagen onder Nederland, Taal

4 Reacties op “De nieuwe woord

  1. In deze zin is de vervrouwelijking van de het-woorden in volle gang: ‘Een veiligheidsapparaat dat zich steeds uitbreidt, bijna geen beperkingen op haar macht heeft, die beperkingen vaak negeert…’

  2. Dat ‘verharen’ is al heel erg lang aan de gang, ik denk dat mensen dat sjieker vinden. En sokpoppen bestaan ook al weer even, duim in de hiel, vingers in de tenen, haphaphap! Erg leuk, mijn kinderen maakten ze ook als kleuters. Maar Bas Heijne is hier gewoon slordig, dit is geen algemeen geaccepteerd onbeschaafd Nederlands, het is raar.

  3. Een Duitse collega vertelde mij een vergelijkbaar verhaal. Voor het moderne Duits moest hij tijdens familiebezoeken geholpen worden. Toch was het een zeer gewaardeerde taalcollega op de school.

    Vriendelijke groet,

  4. pjotr

    “Seltene Erden” zijn “zeldzame aarden” of duidelijker “zeldzame aardmetalen”. Ze zitten al heel lang in het periodiek systeem der elementen en worden tegenwoordig gebruikt in telefoontjes en andere elektronica.
    Er zijn nog wel meer nieuwigheden in het Nederlands, zoals “media” als enkelvoud en “ik irriteer me aan…”.
    En natuurlijk de wanstaltige hoeveelheid anglicismen.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.