Oriëntalisme en oriëntalistiek — 2: de kunst

Voordat ik verderga over de oriëntalistiek wil ik snel even wat plaatjes van oriëntalistische schilders laten zien, dat U een indruk krijgt. In de periode van pakweg 1830–1914 werd het Oosten geacht schilderachtig, kleurrijk, exotisch, prachtig, rijk en vooral ook zinnelijk te zijn. De stoffen waren kostbaar, de architectuur was schitterend. De armoede wordt vrijwel nooit tot onderwerp genomen, wel de vermeende willekeur en wreedheid van oosterse despoten (Cormon, Regnault). En de wreedheid van de slavernij, hoewel de schilders zich weinig met de medemens begaan tonen; meestal verlustigen zij zich in de aanblik van een naakte vrouw of jongen.
Voor menig schilder was een oosters tafereel het nodige voorwendsel om naaktheid af te beelden, zoals bijbelse of Grieks-Romeinse voorstellingen dat vroeger waren geweest. Het zinnelijke van de islamitische wereld, de badhuizen en de harems spraken zeer tot de verbeelding in het toen uiterst preutse Europa. Hoe het in die harems werkelijk toeging wisten slechts weinigen, maar in een tijd dat Europese dames schuil gingen onder hoepelrokken en halleluja-hoeden en bijna van hun stokje vielen in strak aangeregen korsetten werd de verbeelding van hun echtgenoten geprikkeld door oriëntaalse fantasieën.
Oriëntalistische schilders hoefden niet in de Oriënt geweest te zijn. Ingres is nooit verder gekomen dan Italië. Lewis schildert een zeer kleurrijk Cairo, terwijl die stad in werkelijkheid bestaat uit vijftig tinten vaalgeel en grijs.
Het beroemd-beruchte schilderij met de vuil kijkende slavenhandelaar die juist een nieuwe maagd onthult wordt veelal aan Fabio Fabbi toegeschreven. Ik betwijfel of dat juist is, gezien de bonbondozendekselstijl waarin deze schilder zich verder uitleeft. Maar misschien is het een vroege Fabbi, uit de tijd dat de geldzucht bij hem nog niet had toegeslagen.

Alma Tadema, van wiens werk U misschien de tentoonstelling in het Fries Museum hebt gezien, werkte in dezelfde sfeer als de oriëntalisten; alleen schilderde hij de klassieke Oudheid. Wanneer hij het oude Egypte schildert is ook hij oriëntalist.

 

1 reactie

Opgeslagen onder Orient

Een Reactie op “Oriëntalisme en oriëntalistiek — 2: de kunst

  1. Prachtige verzameling. Hoe zal de schilder zich hebben hebben opgegeild bij het schilderen van al dat (bijna) naakt.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.