Afhaalchinees

Bij de huiswerkhulp zat ik ineens oog in oog met een van de koks van de kleine toko waar ik wel eens Chinees eten haal. Deze man van 28 kent al heel wat Duits, hij is ook al jaren in Duitsland. We hadden een gesprek over niet-persoonlijke, aangereikte gespreksonderwerpen, zoals reizen, vervoer en sport. Verder stonden op het program oefeningen met de trennbare Verben, hoe zouden die in het Nederlands heten? De ans brengt uitkomst: ‘scheidbare werkwoorden’. Nederlands is vaak makkelijker dan je denkt. Werkwoorden als ‘afhalen’ dus: ik haal … af, ik haal straks vijf maaltijden af, ik heb afgehaald, ik sta klaar om je af te halen. En dan in het Duits natuurlijk. Hij sloeg zich daar met bravoure doorheen.
.
Er was alleen één dingetje: hij was vrijwel niet te verstaan! Zijn uitspraak was een ramp, en dat deed de positieve indruk weer teniet. Ik zet mij daar wel overheen, maar als ik mij voorstel hoe hij een gesprek probeert aan te knopen met willekeurige mensen die hij ontmoet …, dat kan alleen tot wederzijdse frustratie leiden.
.
Hoe komt dat? Chinees als moedertaal hebben is beslist een handicap als je Duits wilt leren uitspreken, maar er zijn ook Chinezen die het wel kunnen of althans beter kunnen.
.
Het zal ook te maken met iemands persoonlijke aanleg. Ik ken een Braziliaanse arts die heel goed Duits kent, maar zo neuzelt dat het een kwelling is om naar hem te luisteren, en een Pakistaan wiens redelijk goede Duits in zijn uitspraak nauwelijks als zodanig te herkennen is. Terwijl er genoeg andere Brazilianen en Pakistanen rondlopen die wel degelijk goed Duits kunnen spreken.
.
Wat vermoedelijk ook een rol speelt is iemands ervaring bij het oppikken van de tweede taal: hoe hij daarin binnenkomt. Nemen we aan dat deze man al een paar jaar geleden door familieleden naar Duitsland is gehaald. Hij woont bij hen, werkt lange dagen met hen, spreekt altijd Chinees en leert de telwoorden plus nog twintig Duitse woorden in de typisch restaurantchinese foute uitspraak en verder niets. Hij is best nieuwsgierig en gaat ook wel eens naar de stad. Te voet, naar hij vertelde; bijna een uur lopen. Ik denk dat hij weinig geld heeft; hij weet precies wat een buskaartje kost. (Op de fiets durft hij hier niet; in China wel. Bij mij is dat juist omgekeerd.) Na één, twee jaar gaat hij een cursus Duits volgen, omdat hij begrijpt dat hij zonder die taal niet verder komt. Een mooi en dapper besluit! Maar die twee jaar ongericht gestuntel maken het moeilijker: er is dan heel veel af te leren.
.
Wat nu te doen aan die uitspraak? Die kun je leren, er is aan gewerkt, mij is wel eens een uitgebreid oefenprogramma over de Duitse uitspraak gedemonstreerd. Vele, vele uren akoestisch oefenmateriaal, perfect uitgekiend en in het internet gratis verkrijgbaar. Maar wie gaat dat gebruiken in zelfstudie? De meeste mensen zijn niet in staat zoiets zelfstandig aan te pakken en hebben bovendien andere dingen te doen. Het zou mij persoonlijk ook moeilijk vallen de discipline op te brengen voor al die eindeloze herhalingen. En wie is bereid zich te laten corrigeren door een computer? Te vrezen is dat zo’n programma alleen onder intensieve begeleiding te gebruiken is. Een maand opsluiten in een villa met een keur van geschoolde docenten, zoiets. Maar dat is in de praktijk natuurlijk niet te verwezenlijken voor een kok in een bescheiden eethuisje. Voor wie wel? Er is maar een heel klein publiek voor zoiets. Vermoedelijk is er zo’n programma op bij voorbeeld koningin Máxima losgelaten, om te voorkomen dat zij Nederlands met een sterk accent zou spreken.

1 reactie

Opgeslagen onder Huiswerkhulp, Taal

Een Reactie op “Afhaalchinees

  1. Als puber lag ik in een ziekenhuis in Slovenie.
    De uitleg die ik kreeg was simpel.
    Ouderen spreken Duits, jongeren spreken Engels.
    Na de brugklas had ik van beide talen de eerste beginselen geleerd.
    Eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat ik zeker geen talenknobbel heb.
    En dat ik geen geweldige leerling ben.

    Aan mijn ziekbed kwam regelmatig personeel.
    Maar het duurde extra lang totdat ik begreep welke taal er gesproken werd.
    Laat staan dat ik begreep wat er gezegd werd.

    Nu merk ik dat veel buitenlanders blijven steken in hun eigen taalgroep.
    Dat kleine beetje taalvaardigheid dat zij tijdens een cursus opdoen is snel weer vergeten …

    Ik herken dus veel in jouw blogpost.

    Vriendelijke groet,

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s