Ilias

Ilias is een beroemd dichtwerk uit de Oudheid, maar het is ook een zogenaamd digitaal Lernplatform van Duitse universiteiten. Docenten kunnen op Ilias de collegeteksten uploaden, die zij zelf geschreven hebben, maar ook kopieën van wetenschappelijke artikelen of hoofdstukken uit boeken. Als een ingeschreven student zich met behulp van een wachtwoord inschrijft als deelnemer aan een bepaalde cursus krijgt hij toegang tot dit materiaal. Ilias gold tot heden als een besloten ruimte; er hoefden geen auteursrechten te worden betaald of zelfs maar toestemming gevraagd te worden voor de reproductie van de voor een studie benodigde teksten. Zoals je ook geen rechten hoeft te betalen als je voor een kennis een fotokopie van een artikel maakt.

Welnu, dit gaat per 1 januari veranderen, en wel drastisch. Er mogen geen teksten van andere auteurs dan de docenten zelf meer in geplaatst worden. Reeds voorhanden artikelen en hoofdstukken uit boeken worden verwijderd en er mogen ook geen nieuwe meer in.

Dit is een zware slag voor iedereen die studeert. Een grote stap terug. De benodigde lectuur zal zeer veel moeizamer te krijgen zijn. Hopelijk heeft iedere universiteitsbibliotheek de jaargangen van tijdschriften en één of meerdere exemplaren van belangrijke studieboeken. Maar als je cursus honderd mensen bevat, zoals de mijne momenteel in Keulen, dan ziet u de zwarigheid al aankomen. Het aantal exemplaren is niet voldoende, het boek wordt gestolen of door iemand in de tram vergeten, kortom: de toegang tot wetenschappelijke lectuur wordt ongelofelijk bemoeilijkt. Tientallen mensen gaan apart fotokopieën maken, net als vroeger—als ze het überhaupt nog doen.

Hebben auteurs dan geen recht op royalties? Romanschrijvers en auteurs van reisverhalen, kookboeken enz. inderdaad wel; zij leven daarvan. Maar de meeste wetenschappers hebben hun werk in de baas zijn tijd geschreven; zij hebben dus gewoon salaris gekregen voor hun werk. Voor zover zij toch royalties krijgen zijn die zeer gering; meestal moeten zij of hun subsidiegevers zelfs nog bijbetalen om hun werk gedrukt te krijgen. Veel geld, heel veel geld wordt er echter door wetenschappelijke uitgeverijen verdiend. Ik vermoed dat deze schurken het ook zijn die achter deze Ilias-vernietiging zitten.

De vreemde paradox is dat wetenschappelijke publicaties tegenwoordig óf peperduur óf geheel gratis zijn, en dat hoeft met de kwaliteit niets te maken te hebben. Wetenschappelijke auteurs willen meestal dat hun werk door zo veel mogelijk mensen wordt gelezen; uitgevers proberen het aantal klein te houden.

2 reacties

Opgeslagen onder Bildung und Uni

2 Reacties op “Ilias

  1. Was onlangs benieuwd naar een artikel dat in een Engelstalig wetenschappelijk tijdschrift verscheen. Via de boekhandel viel het tijdschrift niet te bekomen, via internet vroeg de uitgever voor drie dagen inzage iets van 40 pond. Ik heb toen maar een bevriende universiteitsmedewerker gevraagd, om me een kopie te bezorgen.

  2. Vroeger werden wetenschappelijke tijdschriften, althans in de alfa-vakken, vaak gezellig in een achterkamertje van het instituut in elkaar gezet. Op een dag werd dat te duur en te lastig en werd het blad aan een uitgeverij verkocht. Een gerenommeerde, dat wel, maar al spoedig bleken daar toch ware aasgieren achter te zitten.
    Via een universiteitsnetwerk kun je inderdaad vaak nog toegang krijgen, maar dan wel tot de tijdschriften waarop jouw universiteit zich geabonneerd heeft. Wil je ineens een artikel uit een, pakweg, Byzantologisch tijdschrift en jouw universiteit heeft geen afdeling Byzantinistiek, dan heb je pech, want dan is er geen abonnement.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s