Het affectieve accent

Heet dat zo? U kent het waarschijnlijk wel van straatnamen. De Boerhaavelaan, bij voorbeeld, genoemd naar de arts Boerhaave, wordt door de meeste mensen uitgesproken met het het accent op de eerste lettergreep: Bóerhaavelaan. Maar mensen die in of vlak bij die laan wonen, of buschauffeurs die de haltes omroepen, zeggen vaak: Boerháavelaan, of soms zelfs Boerhaaveláan.

Mijn grootmoeder, zo herinner ik mij nu ineens, zei altijd lantarenópsteker, met het accent op op, terwijl U en ik het op ta zouden leggen. Was zo’n man een vertrouwd stuk inventaris van de woonomgeving? Mocht zij hem bijzonder graag?

(Voor de jonkies onder U: lantarenopstekers kwamen ’s avonds stuk voor stuk de straatlantarens aansteken, toen deze nog op gas brandden (1814–±1920).

4 reacties

Opgeslagen onder Nederland, Taal

4 Reacties op “Het affectieve accent

  1. Lantaarnopstekers kwamen al veel langer voor dan gemeld, want voordat er sprake was van stadsgas als brandstof waren ze ook al werkzaam bij het aansteken van straatlantaarns die op olie brandden, in Groningen bijv. vanaf ca. 1680, in Amsterdam nog langer.

  2. Nog een: het is WintersWIJK, behalve als je er woont, dan is het WINterswijk

  3. Italiaanse plaatsnamen spreken Nederlanders doorgaans foutief beklemtoond uit. Zo zegt men ie brinDIEsie en Taranto waar het BRINdisi en TAAranto is.
    In de buurt hebben we ook plaatsen die de rest van Nederland anders uit spreekt. Zo is het Ursèm en geen Ursum.

  4. De klemtoon ligt in het Italiaans altijd daar, waar een onschuldige Nederlander hem niet verwacht.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s