Verder met Latijn

Twee weken zomercursus, hoe intensief ook, is niet genoeg om grondig Latijn te leren; er moet meer gedaan worden, maar niet op zo bloedige wijze als men zich uit de jeugdjaren herinnert. Ik heb twee dikke Duitse grammatica’s van het Latijn en een majesteitelijk woordenboek. Als filoloog oude stijl moet ik mij soms dwingen die dicht te laten. Er is nu namelijk een moderne leermethode en daarmee zal ik doorgaan.1
Het gebruikte leerboek is zo opgebouwd dat je geen woorden hoeft op te zoeken: ze worden getoond door plaatjes, je kunt vaak raden wat ze betekenen, ze staan in de kantlijn nog eens, soms met een omschrijving (in Latijn dat je inmiddels al kent), soms met het tegengestelde erbij. Als je magnus ‘groot’ al kent, vind je bij het eerste voorkomen van parvus: ↔ magnus, zodat je begrijpt dat het ‘klein’ betekent. Als je het boek braaf doorwerkt ken je iets van achttienhonderd woorden! Heb ik niet verkeerd geteld? Nog eens: nee, het klopt echt. Achttienhonderd, dat is al heel wat. Vijfduizend geldt meestal als working knowledge.
Wat heet kennen? Al gauw kun je die lesjes begrijpen, ‘vertalen’, maar dat is nog niet kennen. Het Latijn heeft immers naamvallen, declinaties, tijden, wijzen en conjugaties. Ook die moeten gekend worden en dat gaat met praktische oefeningetjes die in het boek staan. Daarenboven oefen ik nu met de bijgeleverde invuloefeningen in het internet. Die dwingen mij bijv. op opengelaten plaatsen de passende uitgang in te vullen. Meende ik het woord pater ‘vader’ te kennen? Als ik moet invullen a patr.. ‘door de vader’ blijkt dat toch niet zo te zijn. Het is niet *a patri, sukkel, maar a patre! De oefening een poosje later nog eens herhalen; de volgende keer doe je het goed. Als ik daarmee klaar ben (met Kerst?) heb ik nog een deeltje met weer andere, echt pittige oefeningen klaarliggen. In zwaardere oefeningen moet je zinnen van type A omzetten in type B, wat het gebruik van passief, infinitief of conjunctief en een heel andere zinsbouw met zich meebrengt. Hetzelfde nog eens in andere woorden vertellen. Zeer nuttig allemaal.
‘Als je het boek braaf doorwerkt …’: maar zijn die taalboeken voor beginners niet altijd stomvervelend? De eerste lessen zeker; dat kan ook haast niet anders. Wat voor interessante zinnen kun je bouwen als je pas tien, twintig of vijftig woorden kent? ‘Ik heet Jan, en wie ben jij?’— u kent het wel.
Dit boek draait om de lotgevallen van een familie en hun talrijke slaven. Het is gek: ik heb waarachtig wel betere fictie gelezen, maar toch leef ik mee met die personen: met vader Iulius en moeder Aemilia en hun drie kinderen, waarvan de oudste snotneus echt een ettertje is. Maar ook met de slaven in de villa, en de weggelopen slaaf Medus, die door zijn vriendin Lydia wordt verleid met van zijn baas gestolen geld een veel te dure ring voor haar te kopen. Ze nemen de wijk naar Griekenland, hun vaderland. Op de boot stormt het vreselijk en daar blijkt dat Medus een heiden is, maar Lydia een christin. Als dat maar goed gaat, denk je dan, en je bent nieuwsgierig naar het vervolg. Zou zijn baas hem ooit nog terugkrijgen? In de oefeningenboekjes krijgen de personages uit deel één nog meer leven en verschijnen er nog meer personages. In dit opzicht onderscheidt het leerboek zich gunstig van andere mij bekende. Het heeft geen literaire kwaliteit, maar je bent gewoon nieuwsgierig naar de lotgevallen. Dat heb ik in zulke leerboeken nog niet beleefd.
Toch is alleen zo’n leerboek wat saai; je wou toch teksten lezen? Ammianus Marcellinus lezen is mijn wens. Ik heb het opgeslagen maar zie aan: dat is pittig. Ik kan het wel ontcijferen, met een vertaling ernaast, maar dat is geen lezen, dat is een bezigheid die sterk herinnert aan het oude gymnasium. Zwoegen, een of twee uur per alinea, woordenboek en grammatica erbij; nee zo wil ik het niet meer. Dus dat even uitstellen.
Makkelijker lijkt te zijn Petronius, Satyricon; herinnert U zich de film? Ook nog even mee wachten.
Gezellige beginnerslectuur blijken de verhalen van Syra te vormen.2 Hier vertelt de uit Familia Romana bekende slavin aan de haar toevertrouwde kinderen verhaaltjes die vrijwel moeiteloos te begrijpen zijn, ook in bed. De inhoud is fantastisch, want bestaat uit klassiek verhaalmateriaal: Orpheus en Euridice, Polyphemus, Philemon en Boukje, Prometheus, Andromeda, Phaeton, de hele handel die je als beschaafd mens sowieso hoort te kennen, kort samengevat en voor kinderen opnieuw verteld, zonder echter kinderachtig van zinsbouw te zijn. Zo’n kind van Syra wil ik graag even zijn. Ze heeft een lelijke neus, zo hebben we in het leerboek geleerd, maar het is een schat van een mens en ze kan mooi vertellen.

Het is eigenlijk onbegrijpelijk waarom het Latijnonderwijs nog op ouderwetse wijze plaats vindt. Zeker nu er nog maar zo weinig uren worden gegeven, omdat de kinderen immers met hun telefoontje moeten spelen, zou er met grotere efficiëntie gewerkt moeten worden. Misschien kunnen de leraren het nog niet aan. Die moeten natuurlijk in staat zijn vlot Latijn te spreken. Dat kunnen er maar weinig, maar er wordt dus aan gewerkt.

NOTEN
1. Hans H. Ørberg, Lingua Latina per se illustrata. Pars I: Familia Romana, Roma MMXIII
2. Luigi Miraglia, Fabulae Syrae, Roma MMX.

2 reacties

Opgeslagen onder Latijn, Persoonlijk

2 Reacties op “Verder met Latijn

  1. Haha, Boukje. Die heb ik nog in Ovidiaanse hexameters gelezen (of waren het jamben, geen idee). Mijn eerste Latijns leesboek was Septimus, de avonturen van een Engels schooljongetje in Rome. Ik heb het nog steeds, met de met viltstift ingekleurde plaatjes, anno 1966..Als je zo aanstekelijk doorgaat wil ik straks ook.

  2. @Irene: Je kunt even een proefpagina kijken bij http://www.addisco.nl

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s