Verpleeghuis

Nee, ik nog niet, maar mijn zeer bejaarde moeder. Ze is toenemend dement; het was nodig dat ze daarheen ging.

Het is een prima huis, heb ik de indruk; er wordt goed voor haar gezorgd. De onttakeling van de zorg, waarvoor Nederland berucht is, is daar nog niet merkbaar. Of het zou moeten zijn dat er af en toe wat geld bij moet. Maar lang niet zo veel als in Duitsland.

De bewoners wonen in kleine eenheden, in een ruime en aardig ingerichte woning met een man of zes – of liever: één man op vijf vrouwen, want vrouwen worden nu eenmaal ouder. Ze zijn fris gewassen en aardig gekleed en gekapt. Iedereen heeft een eigen kamer, waarin een rolstoel royaal kan draaien. Vertrouwde meubels van vroeger hebben daar een plek gekregen. Er is een huiskamer met een eigen keuken, waar tegen etenstijd iemand met de bewoners iets komt klaarmaken, wat dan gezamenlijk wordt opgegeten. Het eerste wat me opviel was een bak met aardappels. Jazeker, de bedoeling is dat de bewoners, voor zover zij dat kunnen en willen, zelf aardappels schillen en bepaalde andere werkzaamheden verrichten. Dat is natuurlijk niet om personeel uit te sparen, maar om de mensen het gevoel van een dagelijkse routine en huiselijkheid te geven, en ze tegelijk naar vermogen bezig te houden. De aardappelschilreflex is bij veel oudere vrouwen blijkbaar nog aanwezig als het meeste andere al weg is. Ook worden er spelletjes gedaan en wat gymnastiek; er is een heel dagprogramma en op feestdagen wordt er feest gevierd. Bij dit alles wordt de familie zoveel mogelijk betrokken: live, maar ook door middel van uitvoerige reportage per internet. Daar is kennelijk goed over nagedacht. Dit lijkt veel beter dan de mensen maar een beetje passief in hun stoel te laten zitten.

Petje af voor de meisjes – jongens zag ik daar niet – die dit allemaal doen met de bewoners! Het is intensief werk en ik vermoed dat zij van hun zorgelingen niet veel terugkrijgen; de meesten zijn al erg ver heen. Mijn moeder heeft nog resten geheugen: ze herkent haar kinderen, maar weet niet of ze gisteren ook al waren geweest. De meegebrachte oude foto’s van haar geboorteplaats brachten bij haar geheugenflitsen teweeg: dat is de muziekleraar, dat is dokter zo-en-zo, en ze gaf meteen een zin ten beste die deze omstreeks 1930 had gezegd met zijn kennelijk voornaam-Hollandse accent: dit meisje heeft keurts! Maar de geest is grotendeels verdwenen; het gesprek helemaal.

En toch. Kennen de mensen in die aardige gemeenschapswoning elkaar eigenlijk? Weten ze na vijf minuten nog wat voor leuk spelletje ze net gedaan hebben of dat het gisteren Pasen of Koningsdag was? Het lijkt alles zo vergeefs. Er wordt een alledaagse schijnwerkelijkheid in scène gezet. Ik zeg niet dat het anders moet, zou immers niet weten hoe. Wel kreeg ik even het gevoel dat al die best aardige activiteiten vooral dienen om er bij de verzorgsters een beetje de moed in te houden en hen ervan te overtuigen dat ze met iets zinvols bezig zijn. Maar da ga ik hun natuurlijk niet zeggen; nee, laat ze vooral doorgaan. In ieder geval was te merken dat de mensen niet nodeloos lijden en het op hun manier prettig hebben. Dat is dan de zin.

Dat late leven is me zo vreemd. Zelf heb ik maar gauw een wilsbeschikking opgesteld met wat levensbekortende zinnen erin. Misschien hoef ik niet zo oud te worden; als man val je sowieso eerder om. Maar zo’n beschikking is ook niet alles; je kunt tegenwoordig negentig worden zonder dat er ooit aanleiding is dat ding toe te passen. En dan zijn we weer bij wijlen Huib Drion.

6 reacties

Opgeslagen onder De mens

6 Reacties op “Verpleeghuis

  1. Wieneke

    Hm, het is een beetje als het verzorgen van mensen met een geestelijke handicap, zoals mijn buren dat doen. De meesten geven geen enkele response en de rest is nauwelijks verstaanbaar. Toch wordt er van alles met deze mensen gedaan en ondernomen. Ze gaan zelfs naar de dierentuin en naar het strand e.d. met ze. Dat zijn hele ondernemingen met speciale busjes en rolstoelen en zo. Mijn buren zeggen dat ze duidelijk kunnen zien, dat er toch erg genoten wordt door de cliënten. Ze vinden het fijn, dat er met ze wordt gepraat en voor ze gezongen, dat de zon op hun arme hoofden schijnt en dat ze af en toe een arm om hun schouder krijgen.

  2. Een mooie beschouwing. Zolang mensen geen (geestelijke) pijn lijden en het betaalbaar is (vaak hebben ze het zelf via sociale verzekeringspremies of dergelijke bij elkaar gespaard) vind ik het prima. Daarbij geeft de gemiddelde Nederlander ook veel geld uit aan huisdieren en kennen die hun baas wel en weten die wel of het gisteren Pasen of Koningsdag was?

  3. In Duitsland is ook veel buitenlands personeel. Hoe dat in Nederland is weet ik niet. Bij mijn moeder zijn het Nederlandse meisjes, waarvan één met migratie-achtergrond; misschien omdat het huis in het midden des lands ligt, met veel christelijk boerengebied eromheen.
    De kosten worden voor zover ik weet door het AWBZ gedragen en zijn dus voor iedereen behapbaar, behalve dat er per maand naar draagkracht wat bovenop komt, plus nog zakgeld, kleedgeld enz.. Maar het is kennelijk toch goedkoper dan in Duitsland, waar de tehuizen grote standsverschillen vertonen, en ik stel me voor dat dat in Engeland nog meer het geval zal zijn.

  4. Bob

    “Weten ze na vijf minuten nog wat voor leuk spelletje ze net gedaan hebben of dat het gisteren Pasen of Koningsdag was? Het lijkt alles zo vergeefs. Er wordt een alledaagse schijnwerkelijkheid in scène gezet. ”

    Ook als ze het na vijf minuten niet meer weten is het wel degelijk zinvol. Op het moment dat het plaatsvindt genieten ze er immers van.

  5. Ja, je hebt gelijk Bob, ik moet het niet willen bekijken vanuit het gezichtspunt van een geheugenbezitter.

  6. Sterkte
    Bemoedigende groet,

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s