Anti-Pegida in de opera

JaesigLeeIk was donderdag naar Weimar gereden om I masnadieri te zien, een zelden uitgevoerde opera van Verdi uit 1847. En ook om Weimar te zien natuurlijk, een prachtig stadje waar ik nog nooit was geweest.
Het werd een bijzondere avond. Die opera wordt zelden uitgevoerd, omdat de muziek weliswaar schitterend is, maar het libretto zwak. Verdi hat zich laten inspireren door Schillers Die Räuber van 1781 en had Maffei opdracht gegeven een libretto te schrijven. Maffei was een goede vertaler, maar hij begreep niet veel van theater.

In de Weimarer uitvoering werd er om te beginnen ontzettend goed gezongen. Wat is Duitsland toch een rijk muziekland! Maar er waren nog twee dingen opmerkelijk, gewaagd en spannend:
1. Schillers ‘rovers’ waren een bende struikrovers geweest, die aanvankelijk misschien iets van een rechtvaardiging hadden gevonden in maatschappelijke misstanden, maar al spoedig te werk gingen vanuit pure lust: Stehlen, morden, huren, balgen / heißt bey uns nur die Zeit zerstreun, / morgen hangen wir am Galgen,
 / drum laßt uns heute lustig seyn.
In Weimar had men deze rovers de gestalte van Neonazi’s gegeven, die zogenaamd de maatschappij willen verbeteren en de corruptie uitroeien maar in werkelijkheid toch gemotiveerd zijn, ja juist, door diezelfde lust.
Milchundhonig2. Met de teksten was ook iets gedaan. In Duitsland worden bij Italiaanse opera’s de teksten in vertaling getoond in een lichtbalk boven het toneel, een soort boventiteling. Hier waren die teksten naar beneden gehaald en in tekstballons als uit een stripverhaal op het achterdoek geprojecteerd, telkens precies achter de betreffende zanger. Maar dat was nog niet alles: de teksten uit het libretto werden soms netjes vertaald waar dat paste, maar meestal vervangen door moderne teksten. De meeste daarvan waren afkomstig van huidige Neonazi’s en NPD-leden; die van hun tegenspelers van een brave parlementaire spreker en linkse autonomen, vlijtig verzameld door onderzoekers die met opname-apparaten langs die mensen waren gegaan en ze hadden laten praten. Bloedstollend soms, zoals de uitspraak: ‘Er is in de Duitse geschiedenis niets waarvoor we ons hoeven te schamen.’ Maar ook vaak ongewild grappig; wij bourgeois lachen graag om zulke zulthoofden — tot ze ons komen afschieten natuurlijk.
Deze behandeling van de tekst is misschien aanvechtbaar, maar wie luistert bij belcanto überhaupt naar die oude Italiaanse teksten? Door de ouderdom van die stukken van Schiller en Verdi lijkt het soms net of die heel liefjes zijn, maar destijds moeten die Räuber ook gechoqueerd hebben.
Aan het slot kwam er nog een indringende toevoeging: een ‘allochtoon’ vertelde, alleen als schaduw zichtbaar, maar met zijn eigen stem, over zijn dagelijks leven: hoe zij lastig werden gevallen, vooral zijn vrouw, hoe zij ’s avonds maar niet meer naar buiten gingen enzovoort. Een beklemmend slot van een avond vol muziekgenot, waar door de authentieke moderne teksten en het dramatisch slot van de opera zelf al naar toe was gewerkt.

Zo was een tegenwoordig wat moeilijk ‘verkoopbare’ opera geactualiseerd en voor de ex-DDR zeer overtuigend op het toneel gebracht. Want duidelijk werd wel, ook in de gesprekken achteraf, dat het gedoe van Neonazi’s, Pegida enz. daar zéér leeft, in tegenstelling tot Marburg of Frankfurt, waar dat ver van het bed ligt.

Enige belangrijke namen: Regie: Volker Lösch, dramaturgie Hans-Georg Wegner, Julie Paucker. De laatstgenoemde heeft de teksten verzameld en uitgekozen.
De fantastisch gezongen twee muzikale hoofdrollen: Karl, de roverhoofdman: Jaesig Lee (ja, een Koreaan, dat was een aardige bijkomstigheid), Amalia, zijn ex-verloofde: Heike Porstein.

1 reactie

Opgeslagen onder Duitsland, Kunst, Muziek

Een Reactie op “Anti-Pegida in de opera

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s