Papenburg – Bourtange

Om in de stemming te komen en ter latere vergelijking eerst maar een Duitse veenkolonie bezocht: Papenburg. Een rijke plaats, en dat was het aanvankelijk niet. Ook hier werd turf gestoken, enkele eeuwen geleden, en daar wordt zoals bekend wel de veenbaas vet van, maar de kanalengravers, de turfstekers en -schippers niet.

De Papenburgers flaneren op zondagmiddag in scharen langs hun Hoofdkanaal. Dat kan ik me bij Nederlandse veenkoloniën (nog) niet voorstellen, maar ook in andere Duitse steden zie je dat niet zo vaak. Misschien is dat omdat het stadje overwegend katholiek is; het behoorde toe aan het Bisdom Münster.  Of omdat het zo rijk is, en aan de gebouwen te zien ook een lange traditie van rijkdom heeft. Ze gaan dan koffie met taart gebruiken in een Konditorei. Of zouden het soms toeristen zijn? Ook dat kan ik me in Stadskanaal nog niet voorstellen.

Die rijkdom kwam niet door de turf, maar door de scheepsbouw. En die was een onverwacht bijverschijnsel van de Duitse kleinstaterij. Oostfriesland boycotte namelijk in de achttiende eeuw de turf uit het katholieke Papenburg. Het dorp schakelde daarom over op scheepsbouw en dat werd een groot en blijvend succes; veel interessanter dan turf. In de negentiende eeuw liepen de zeewaardige schepen al in serie van stapel. De gebouwde schepen worden steeds groter. Als U in een weiland ineens een reusachtig cruiseship voorbij ziet varen, dan komt dat uit Papenburg (Meyer Werft). In Emden zullen ze wel met hun tanden knarsen als er weer zo’n zeekasteel het zeegat uitgaat en langs hun wat dooiige stadje vaart.

Vanuit Papenburg heb ik mij langs tertiaire wegjes naar Bourtange laten navigeren. Geheel onopgemerkt passeerde ik de vesting, vanaf de Hannoverse kant dus. Het garnizoen is op zondag zeker naar huis. Bij een bed & breakfastende boerderij achter de linie heb ik onderdak betrokken. Prettig.
Het eerste wat opvalt in Nederland is de veel dichtere bebouwing, zelfs in zo’n landelijke streek.

8 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Economie/Wirtschaft, Nederland, Politiek

8 Reacties op “Papenburg – Bourtange

  1. Wat die Papenburgers daar doen, is een wonder van industriële nijverheid en inventiviteit. Had een voorbeeld kunnen zijn voor de vergane Nederlandse scheepsbouwsector.

  2. De grens kun je echt zien in het landschap, natuurlijk aan de grenspalen maar voornamelijk aan de verkaveling en zeker ook aan de bebouwing.
    Het moet trouwens voor Duitsers een wat merkwaardige gewaarwording zijn om elke keer als de grens wordt gepasseerd meteen langs vestingwerken te komen. De dreiging uit het oosten werd duidelijk ervaren, verdedigingswerken die sinds de 16e eeuw tot in de 20e eeuw door (de) Nederland(en) zijn aangelegd zijn nog steeds heel prominent. Als Duitser wordt je zo wel heel erg geconfronteerd met de geschiedenis.

  3. Rond 2000 heb ik ook een keer net aan de westkant van Bourtange geslapen in een hotel-achtige B&B. Toen viel me op dat je de grens vandaar goed kon zien door het woud van windturbines net over de Duitse grens. Was ook goed zichtbaar in Ter Apel en Emmer-Compascuum.

    Ga je ook nog naar die magneetbaan in Dörpen?

  4. Niet alleen in Emden worden tanden geknarst. Door het voortdurende gebagger voor die enorme schepen is het water voorbij Papenburg zo goed als dood, veel te troebel en zuurstofarm voor leven. Ooit was Ditzum een levendig vissersplaatsje, nu moeten de paar overgebleven vissers met grote schepen de zee op om nog wat te vangen. Eigenlijk zou het veel logischer zijn als Meyer naar het noorden was verhuisd toen ze steeds grotere boten gingen maken. Er is ook een stuw aangelegd om de waterstand te kunnen verhogen als er weer zo’n gevaarte doorheen moet. Die stuw geeft weer een harde zout-zoetwater grens, ook niet best voor het leven. Narigheid.

  5. trijntje

    Ik ben eens met een excursie in Bourtange geweest, en meegelopen in een rondleiding: was wel de moeite waard.

  6. @AikeP: Grensje kijken heb ik ook altijd graag gedaan, in West-Brabant, waar ik vandaag kom. En later was de sport bij reisjes naar Oost-Duitsland te zien waar de zonegrens geweest was. Langzamerhand zie je die nauwelijks nog, tenminste niet vanuit trein of auto.

    @Ximaar: Je hebt gelijk, eerst had ik het niet gezien, maar het klopt. Die windmolens staan allemaal aan de Duitse kant. Terwijl Nederland toch zo beroemd was om zijn molentjes. Nee, naar Dörpen ga ik niet. Ik mocht eens uit de rails vliegen …

    @aargh: Ach ja, heeft dat ook weer zijn keerzijde. En ik ben altijd zo blij dat die grote schepen de zee op gaan, met passagiers en al, zodat we ze hier niet hoeven zien.

    Over Bourtange en andere plaatsen zal ik later schrijven, ben nu even bezig met de vakantie zelf.

  7. Ben erg benieuwd naar je Oost-Groninger belevenissen!

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s