Homovoetballer

Door mijn studie heb ik soms het gevoel dat ik de samenleving van Cairo of İstanbul in 1500 of 1800 beter begrijp dan de huidige. Dat is onzin, ik weet het, maar het gevoel is er bij wijlen. Anderzijds vind ik de moderne samenleving soms zo exotisch dat ik er helemaal niets van begrijp. De vorige cultuurschok kreeg ik in de veel te grote metropool Bangkok, en wat is er nu weer aan de hand? De Duitse profvoetballer Thomas ‘the Hammer’ Hitzlsperger (31) heeft zijn carrière beëindigd en bij die gelegenheid in het openbaar zijn voorkeur voor de homosexualiteit kond gedaan. Alsof dit nog niet exotisch genoeg was, is dit feit in de media honderdvoudig herhaald en heeft niemand minder dan de Duitse regering hem met deze moedige coming out gefeliciteerd. Die van Groot-Brittannië heeft het voorbeeld gevolgd, bij monde van Cameron persoonlijk. Het wachten is nog slechts op een bos bloemen van Ban Ki Moon.

Natuurlijk wens ik Hitzlsperger toe dat hij ongestoord die vorm(en) van seksualiteit kan uitleven waarin hij zich het meest thuis voelt, maar welke dat is of zijn hoef ik niet te weten. Dat hij het openbaar maakt vind ik bizar. ‘Hij hoeft zich nu niet meer te verstoppen,’ heet het dan. Gewoon getrouwde paren mogen zich verstoppen, ze mogen zelfs de gordijnen dicht doen bij de seks, maar afwijkelingen moeten met de billen bloot. De Europeanen zien dat vreemd genoeg niet als een eis van de Inquisitie of de Bildzeitung, maar als een recht: er werd gezegd dat ‘ook voetballers een recht op coming out hebben’.

Hoe was het dan in dat oude Cairo? Daar kon een man zich uitleven naar behoefte en zijn eigen keuze(s) maken uit het brede spectrum van sexuele mogelijkheden.1 Hij hoefde zich niet voor zijn leven lang vast te leggen op slechts één keus. Zijn omgeving wist er wel van of had vermoedens, maar vond het niet gek of erg. Mits hij het niet op de openbare weg deed natuurlijk. Vrouwen hadden veel minder mogelijkheden, maar vonden vaak ook manieren. Dank zij eeuwen christendom kennen de meeste Europeanen traditioneel maar één seksuele mogelijkheid: die van het kindertjes maken. Als er eens iemand iets anders wil ontstaat er een geweldige deining. Het is heel begrijpelijk dat de heer Hitzlsperger met zijn ‘moedige onthulling’ heeft gewacht tot hij ophield met voetballen. We begrijpen ook dat het volgende Nazi-achtige regime misschien geen Joden, maar wel homo’s zal vervolgen. Dat hoort nu eenmaal bij de westerse cultuur.

Maar zou een voetballer in het huidige Egypte het niet veel moeilijker hebben met zo’n onthulling? O ja zeker, het zou neerkomen op sociale of zelfs lijfelijke zelfmoord. Dat heeft echter te maken met de ‘vertraagde verwestersing’. In de negentiende eeuw begon men zich in de islamitische, ja in de gehele niet-westerse wereld ook op zedelijk gebied aan te passen aan de nieuwe machthebbers uit Europa. Als je een stel jaargangen van een Arabisch tijdschrift uit die eeuw achter elkaar doorbladert zíe je de moraal verzuren. Het is alsof koningin Victoria persoonlijk haar intocht doet in de kolommen, en ze is pas laat vervangen door de zedelijkheid van de USA uit 1960, die daar tot heden heerst. Sinds kort heeft men ook daar een idee van gay life style, van coming out en gay pride. Behalve de uitvoerenden is iedereen daar sterk op tegen — iedereen, niet alleen islamisten. Dat vroeger iedere man kon doen wat hij wilde zolang hij het maar niet benoemde, dat schijnt iedereen vergeten te zijn.

——————————
1. ‘But there are more than five sexes,’ schreef Lawrence Durrell over Alexandrië, ‘and only demotic Greek seems to distinguish between them.’ Nee hoor, het Arabisch ook.

9 reacties

Opgeslagen onder Europa, Kairo, Nabije_Oosten

9 Reacties op “Homovoetballer

  1. Begin jaren ’80 heb ik een fietstocht over de Britse Eilanden gehouden en kwam ik een keer in een homocafé in een afgelegen dorp dat ook voorzien was van een jeugdherberg waar ik sliep. Bij het naar binnen gaan van deze pub had ik niets in de gaten, maar eenmaal binnen dus wel. Zoals gebruikelijk mij te overdreven, maar ook redelijk underground omdat toen nog in GB niemand er iets van moest hebben en men de baan kwijtraakte als je er openlijk voor uit kwam. Nederland werd door de heren in de pub de hemel in geprezen omdat het daar allemaal veel vrijer was.

  2. In beiden Chinas wird momentan die gleichgeschlechtliche Ehe heiß diskutiert, und auf beiden Seiten der Taiwan-Straße gab es vor ein paar Wochen Umfragen, nach denen eine Mehrheit der Bürger dagegen ist. Als Argument wird immer wieder angeführt, dass so etwas der chinesischen Kultur fremd sei. Doch in Wirklichkeit mangelt es in der chinesischen Geschichte keineswegs an Erwähnungen schwuler und lesbischer Beziehungen, die bis hinauf zum Kaiserhof nicht Ungewöhnliches waren. Die heutigen Chinesen ahnen gar nicht, wie abendländisch sie seit dem Ende des Kaisertums geworden sind. Und die meisten Westler ahnen davon noch viel weniger.

  3. @Ximaar: De Britten maakten het wel bijzonder bont. Ik las juist over het rijkelijk late Royal Pardon voor Alan Turing, de uitvinder van de computer. Deze werd in 1952 wegens homosexualiteit psychiatrisch behandeld en daarbij chemisch in een vrouw veranderd. Aan de depressie die dit ten gevolge had is de man twee jaar later gestorven. In Engeland bestonden er ook speciale politieagenten die in openbare toiletten moesten gaan kijken of de heren elkaars piemel niet vasthielden. Waar zouden zulke agenten ’s nachts over gedroomd hebben?

    @Charlie: Ja dat is zo, er was immers die keizer die liever de mouw van zijn gewaad afsneed dan zijn daarop slapende vriend te wekken. In de islamitische wereld was het vroeger niet anders. Het is wel erg ongelukkig dat uitgerekend het sexueel zo verschraalde Europa op dit gebied de toon heeft gezet in de hele wereld.

  4. Anoniem

    Beste Emigrant,

    Het is duidelijk, je hebt moeite met – weerzin tegen – de notie van mannen die elkaar pijpen en vrouwen die elkaar beffen. Tegelijk verkokert je blik zich volledig tot dit seksuele aspect. Je identificeert homoseksualiteit alleen met seks en nergens met LIEFDE. Waarom is dat?

    Mijn coming out, dertig jaar geleden ging niet over seks, die ging over eerlijkheid in de omgang met familie en vrienden. Over mijn lief mee kunnen nemen naar verjaarsfeestjes. Over waardigheid en (zelf)respect.

    Een vriend van me had ooit een liefdesrelatie met een andere man – en die andere man zat in de kast. Deze tweede man kreeg een hartaanval en stierf. De vriend stond voor de keus: hij kon de familie van de gestorven man vertellen van de relatie – postume outing – of, wat hij uiteindelijk deed, de begrafenis zwijgend en anoniem bijwonen. Over dit soort dingen gaat coming out – liefde, waardigheid, respect.

    Verjaardagen, trouwerijen, begrafenissen: ze maken duidelijk dat de liefde een zichtbare, publieke kant heeft, met economische, juridische, financiële aspecten – ook de homoseksuele liefde. Waardigheid en respect vergen hier dan ook publieke erkenning: gelijkberechtiging ofwel homo-emancipatie. Dat die er in sommige landen is, komt zuiver door de toegenomen zichtbaarheid van homo’s – door hun coming out, dus.

    Lijkt het de hetero-lezers van dit blog ook zo’n aantrekkelijke optie om – spiegelbeeldig aan het ideale oude Caïro van Emigrant – hun liefdesleven gereduceerd te zien tot stiekeme seks, zonder de mogelijkheid het leven in zijn volheid als koppel te delen met de mensen in je omgeving? Met op ieder moment de mogelijkheid van chantage, geweld en juridische bestraffing?

    Voordat jullie deze vraag beantwoorden, is het misschien raadzaam om kennis te nemen van deze podcast, over homoseksualiteit in Pakistan. Die is daar wettelijk verboden, maar vervolgd wordt er zelden. Wel moet alles stiekem. Homoseks is er geen probleem, maar een liefsdesrelatie daarentegen wel – eigenlijk niet heel anders dan jouw ideale Cairo, Emigrant.

    [audio src="http://downloads.bbc.co.uk/podcasts/radio4/cc/cc_20130829-1130a.mp3" /]

    Een aanrader – zeker ook voor jou, Emigrant. Want persoonlijk maak er ik bezwaar tegen dat je mijn gevoelsleven reduceert tot seksuele handelingen die je niet aanstaan, en dat je, via die gewrongen constructie, in wezen mijn onzichtbaarheid bepleit.

    Met vriendelijke groet,

    Frank in Leiden

  5. @Frank: Hartelijke dank voor je persoonlijke en voor mij leerzame reactie. Op enkele ‘beschuldingen’ aan mijn adres ga ik hier maar niet in.

    Wat het oude Cairo of de oude islamitische wereld betreft: ik ben niet zo naïef die te idealiseren, maar omdat ik daarover nu eenmaal veel over gestudeerd heb raken ze niet uit mijn kop. Het is beslist niet zo dat er in die oude Arabische wereld geen liefde was tussen mannen; integendeel! Ik heb zelfs de sterke indruk dat een man in die omgeving vooral mannen liefhad. Met vrouwen kon je immers, naar toenmalig inzicht, niet bevriend zijn. Vriendschap tussen mannen die zich ontwikkelde tot liefde: de Arabische literatuur is er barstens vol van. Of ze dan ook seks met elkaar hadden wordt meestal niet vermeld; daar praatte men niet over, al was het in vele gevallen toch duidelijk. Maar ze namen zeker hun vriend mee als ze ergens op bezoek gingen en rouwden ook publiekelijk als ze hem kwijtraakten door scheiding of dood.

    Natuurlijk heb je voor het heden niets aan beschouwingen over de oude tijd in een ander land. Maar ik denk wel eens, geheel vrijblijvend: in die oude tijd was de man-man relatie in de Arabische wereld beter geregeld dan bij ons nu. Voor de man-vrouw relatie zal dat waarschijnlijk minder gelden, maar die is veel slechter gedocumenteerd.

    Een mooie reportage uit Pakistan. Ik weet niets van dat land. Het is blijkbaar zo dat Pakistan twee eeuwen geleden net zo’n soort cultuur had als de Arabische wereld, maar dat daar nu enerzijds de blijkbaar nog volop bestaande, ook voor mij herkenbare oude traditie en anderzijds de ooit door Engeland gedicteerde publieke moraal ongemakkelijk naast elkaar bestaan.

  6. Misschien werd het des te gemakkelijker vergeten, doordat het nooit benoemd en altijd verzwegen was?

  7. Dat zou goed kunnen. Het ging duizend jaar vanzelf goed, totdat de cultuur overspoeld werd door een andere en er ineens geen discours was. Dat was er overigens wel geweest. Duizend jaar geleden hadden de Arabieren een uitvoerige Theorie der Liefde, die ook in Europa een aanzienlijke invloed heeft gehad. Er waren nog heel lang resten. Ik herinner ik mij uit de jaren zeventig nog gesprekken in kleine kring, namelijk bij de ouders van een studiegenoot die rouwde om het vertrek van een vriend/geliefde, waarin de oude moraal nog als vanzelfsprekend werd voorondersteld. Dat was van die ouwelui een héél ander geluid dan je toentertijd in Nederland bij mensen van die leeftijd kon horen.

  8. Bob

    De coming out van deze voetballer was niet zo heel erg moedig, omdat hij het aan het einde van zijn carriere deed. Opzienbarend vind ik hem wel degelijk, en ook de reakties van de regering, hoewel ze overdreven lijken, zijn toch op zijn plaats. Waarom? Omdat het misschien eraan meehelpt dat het in de toekomst ook in de macho-prof-voetbalwereld mogelijk wordt om niet meer stiekem homo te zijn. In de politiek en in de media- en kunstwereld is dat nu al geen probleem. Als het in de prof-sport ook zover komt, dan is dat een stap in de goede richting.

  9. Dann nur zu, zolang het voor de sporters maar geen plicht wordt, indiscreet te zijn … . Mensen als ik slagen er toch meestal wel in, bepaalde nieuwsberichten te negeren.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s