Adolf

Door toeval liep ik tegen een webpagina aan over voornamen. Als je daar Adolf opslaat zie je dat die naam vroeger vrij gewoon was, maar de laaste halve eeuw vrijwel niet meer vergeven wordt. Waarom is duidelijk.
Ik denk niet dat in Nazi-Duitsland de populariteit van politici gemeten werd, maar de naamstatistiek vertelt wat over die van Hitler. In het grafiekje zie je dat de naam na 1933 populairder werd: een hommage aan de machtsovername. De verovering van Parijs was een kick: nog meer Adolfjes erbij. Interessant is de scherpe daling toen de wereldoorlog verder marcheerde. Kennelijk was men weinig enthousiast over den totalen Krieg. Na de oorlog begonnen ouders hun kind weer Adolf te noemen, naar ik aanneem niet ter gedachtenis aan de Führer, maar juist uit opluchting over diens dood: nu konden ze rustig hun zoon weer naar zijn opa vernoemen, die immers ook Adolf heette. Maar daar ontstond blijkbaar toch te vaak gezeur over, zodat het na 1950 zo goed als afgelopen was met Adolf.
Dit grafiekje kan ik dus moeiteloos verklaren – zij het, toegegeven, als volstrekte leek. Een raadsel blijft voor mij het landkaartje, onder aan dezelfde webpagina, met de spreiding van de naam Adolf in het Duitse telefoonboek van 1998. In het zuiden meer Adolfs dan in het noorden: accoord. Maar waarom zijn er in de ex-DDR zo weinig oude Adolfs? Was het in de DDR misschien gemakkelijker of noodzakelijker, een ongeliefde voornaam te laten veranderen?

9 reacties

Opgeslagen onder Duitsland

9 Reacties op “Adolf

  1. Over eenzelfde tooltje, maar dan voor Nederland, heb ik in 2010 een stukje geschreven, met ook aandacht voor de voornaam Adolf:
    http://groninganus.wordpress.com/2010/01/16/tooltje-meet-populariteit-van-voornamen/

  2. Met alle respect, @Emigrant. Bronvermelding en op de hoogte van de Duitse wetgeving omtrent copyrights? Duitse advocaten verdienen daaraan een dikke boterham. Ben zelf al eens op de vingers getikt toen ik een plaatje van dpa gebruikte, toen ze erachter kwamen dat ik vanuit Duitsland blog.

  3. @groninganus: Dat was me ontgaan, waarschijnlijk las ik je in 2010 nog niet. Mij valt nu op dat het Adolf-piekje bij het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland ontbreekt.

    @King Billy: Ik heb het iets anders ingericht nu, al is dpa zonder twijfel veel haaiachtiger dan deze eenmanswebseite over voornamen.

  4. Es war neu und überraschend für mich, dass der Name mit der Eroberung von Paris noch einmal populärer wurde, gleich danach aber rapide an Ansehen verlor. Und dass er in den ersten Jahren nach der Befreiung für viele wieder erste Wahl war, ist sicher noch überraschender.

    Es ist mir bekannt, dass sich damals viele ihres Namens schämten und sich nur noch Dolf oder A. zu nennen trauten. Eigentlich finde ich es ganz grausam, den Namen und seine Träger zu ächten, am Ende möglicherweise sogar als Vorwand und mit dem Gefühl, sich damit hinreichend gegen die Machenschaften des Hitler-Regimes gestellt zu haben und sich nun nicht mehr damit auseinander setzen zu müssen.

    Ein paar Kilometer von hier gibt es eine Gastwirtschaft namens Haus Adolph. In diesem Fall ist das der Familienname des Besitzers; ich vermute fast, dass die Schreibweise vor siebzig Jahren noch Adolf war. Die Schreibung ph für f kommt ja fast ausschließlich in Wörtern griechischen Ursprungs vor und bestimmt nicht in urgermanischen Namen.

    Ich weiß nicht, was hier veröffentlicht wurde, aber §49 des deutsches Urheberrechtsgesetzes gestattet ja ausdrücklich „die Vervielfältigung und Verbreitung […] einzelner Artikel sowie mit ihnen im Zusammenhang veröffentlichter Abbildungen aus Zeitungen“ und §52 regelt, dass „die öffentliche Wiedergabe eines veröffentlichten Werkes, wenn die Wiedergabe keinem Erwerbszweck des Veranstalters dient […]“ zulässig ist. Auch, wenn die dpa Angst um ihre Vormachtstellung hat, können deutsche Gerichte in solchen Fällen den Abmahnungen der Anwälte nicht Folge leisten. Darüber hinaus gilt in Deutschland das übergeordnete Rechtsprinzip der Verhältnismäßigkeit, das hier ähnliche Auswirkungen hat wie die fair use-Doktrin im amerikanischen Urheberrecht. — Wenn ich cum grano salis ein Vorurteil bemühen darf: Verglichen mit den Belgiern und Südniederländern seid ihr calvinistischen Nordlichter – wie die calvinistischen Südlichter in der Schweiz – überaus rechtschaffen und gesetzestreu, also haltet ihr euch an die Regeln der Obrigkeit auch dann, wenn ihr sie bloß vermutet. Eine sündenbefreiende Absolution im Rahmen der Beichte kennt ihr ja nicht.

  5. Er zijn ook nog altijd weinig ouders die hun kind Napoleon of Judas noemen en Jesus vind je alleen in Spaanstalige landen. Een aantal Dolven ken ik wel hier in de buurt en pas veel later realiseerde ik me dat dat van Adolf komt.

    Hier hebben we ook een naam Eppo gehad, die door een populaire TV-serie rond 1970 meteen niet meer werd gebruikt. Daar zat ook een Eppo in die geestijk gestoord was en een soort synoniem voor die naam werd.

    Omgekeerd zal sinds begin dit jaar Annechien ‘zomaar’ een flinke opmars gan maken.

  6. Dit doet me denken aan toen ik een kind was, 10 jaar oud of zo.
    Bij Vaderlandse Geschiedenis over de Tachtigjarige oorlog leerde ik over de slag bij Heiligerlee, waar onder andere Adolf van Nassau sneuvelde. Niet zo lang daarna kreeg ik een jongetjespop, en die wilde ik vernoemen naar Adolf van Nassau. Mijn moeder was daarover erg ontdaan, en ik mocht dat van haar niet doen. Ik heb me daar wel aan gehouden, weet niet meer welke naam ik de pop toen heb gegeven, maar in mijn gedachten heette de pop nog steeds Adolf.

  7. Ach! Ook in het Nederland van na de oorlog heeft AH dus nog schade aangericht.
    Wie Annechien is weet ik heel niet. Ze klinkt niet erg gevaarlijk, dus vooruit maar. Of is het een minister?

  8. @Emigrant: Dat is een nieuwe voorlezeres van het 20 uur journaal, dat nog altijd het beste bekeken wordt. En omdat het een minder gebruikelijke naam is verwacht ik dat er nu allemaal Annechientjes worden geboren.

  9. Roepnaam Chien? Chientje, kom je eten?

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s