De stad zonder moslims

De Rijnbode,26 augustus 1933

De Rijnbode,26 augustus 1933

Dat zou de heer Wilders wel een fijn idee vinden denk ik: een Amsterdam of Rotterdam helemaal zonder moslims. In 1922 was Hugo Bettauer misschien de eerste die over iets dergelijks fantaseerde, zij het uit andere motieven. In die tijd had je nog geen moslims in Europa, dus er werd een andere minderheid op de korrel genomen: de Joden. Vandaar dat zijn korte roman Die Stadt ohne Juden heette, ein Roman von Übermorgen (Duitse tekst hier). In 1933 was er meteen al een Nederlandse vertaling op de markt.

In Bettauers Wenen was 10% van de bevolking joods.1 Bij dergelijke percentages gaan de mensen er blijkbaar van dromen hoe heerlijk het zou zijn als die ‘vreemdelingen’ er niet waren en je gezellig raszuiver onder elkaar kon zijn.

Bettauer schreef een soort satirisch bedoelde quasi-utopie. Hij was zelf van joodse afkomst, maar gaf in dit boekje ruim baan aan het gefingeerde plan van een christelijk-conservative meerderheidsregering, lees: van Arische antisemieten, om Oostenrijk judenfrei te maken. Het land verkeerde in een economische crisis, de linkse politieke partijen lagen op apegapen, en ziedaar: er werd een wet aangenomen volgens welke alle Joden in enkele maanden het land moesten verlaten. En aldus geschiedde. Geld en spullen achterlaten, veel extra treinen naar Berlijn en Parijs. Niet prettig, maar nog betrekkelijk comfortabel.
Natuurlijk had niemand gedacht aan alle problemen die dit ging opleveren: families die uit elkaar vielen, verlovingen die verbroken moesten worden. Wenen werd cultureel gezien een dorp, in de warenhuizen werden in plaats van internationale mode alleen nog Loden en Dirndl verkocht. De woningmarkt stortte in, de theaters stelden niets meer voor, in vroeger beroemde café’s werden alleen nog bier en worstjes verkocht, de koopkracht nam af, de inflatie werd volkomen onbeheersbaar. Het joodse kapitaal kreeg men toch niet ter beschikking: dat hadden vermogende Joden via christelijke zakenvrienden (uiteraard tegen flinke betaling) al van te voren naar het buitenland doorgesluisd. De internationale handel liet Wenen voortaan links liggen: Budapest, Praag en Berlijn werden voortaan de centra; de economische malaise en de werkeloosheid namen snel toe, zodat het volk naar de Joden begon terug te verlangen. In dit verlangen werden zij gesterkt door de joodse jongeman Leo, die naar Parijs had moeten uitwijken, maar omwille van zijn verloofde met een valse pas naar Wenen terugkwam en de boel flink opstookte. Toen het parlement over de afschaffing van de jodenwet zou stemmen hing het uiteindelijk van één stem af, en die geachte afgevaardigde werd door Leo laveloos gevoerd en naar ergens buiten de stad gedirigeerd. In die tijd zou dat waarschijnlijk een jodenstreek heten. De wet werd afgeschaft, de Joden kwamen terug en alles kwam gauw weer in orde.
De roman, die overigens allesbehalve een literair meesterwerk is, is lichtvoetig en  tamelijk onderhoudend. De schrijver kon zich blijkbaar nog niet voorstellen dat zijn ideetje ooit ernst zou worden. Voor hemzelf kwam de ernst al snel: naar aanleiding van de verfilming van zijn boek werd hij door een humorloze nazi doodgeschoten. Deze werd wel wegens moord veroordeeld, maar toch al spoedig weer vrijgelaten.

Als  nu maar vaak genoeg de wens geformuleerd wordt, minderheden te verwijderen en in de zuiverheid van de eigen groep verder te leven, dan gaat hij zich zelf vervullen, zoals in de jaren dertig en veertig in Europa is gebleken, en in de jaren negentig op kleinere schaal wederom. De werkelijkheid is dan zoals bekend zeer veel inhumaner dan Hugo Bettauer en ieder ander zich in 1922 had kunnen voorstellen. Het zou misschien geen slecht idee zijn, alvast vóór de volgende ramp het racisme te beteugelen, zoals het ook altijd goed is, al vóór de volgende overstroming de dijken te versterken. Maar in Nederland zal daar geen meerderheid voor te vinden zijn.

NOOT
1. Vele middenstands- en hogere beroepen werden er sterk door Joden gedomineerd. Ter vergelijking: Amsterdam en Rotterdam hebben zo’n 13 à 14% moslims, die echter betrekkelijk zelden in hogere functies werkzaam zijn.

5 reacties

Opgeslagen onder De mens, Europa, Fictie, Nederland, Politiek

5 Reacties op “De stad zonder moslims

  1. Bob

    Ja maar de Moslims zijn heel anders dan de Joden, de Moslims hebben niet zoveel te bieden als de Joden, en bovendien zijn het allemaal religieuze fanatiekelingen die hun vrouwen versluieren en mishandelen en vreemdgaan, dus je vergelijkt appels met peren.

    Ahem.

  2. Ik vergelijk de vruchten niet, maar zie parallellen in de omgang ermee.

  3. Er zijn idd parallelen, die je door kunt trekken naar o.a. de Koreanen aan de westkant van de USA en Canada. Die mensen passen zich prima aan en scoren op scholen veel beter dan de andere US-burgers en Canadezen. En ook dat geeft flinke wrevel. Die mensen zijn echter niet te betichten van religieus fanatisme, wat discrimineren een stuk moeilijker maakt. Toch worden ze wel dwarsgezeten, omdat ze te succesvol zijn en vooral anders zijn.

    Het echte probleem is nmm groepsvorming. Nou is dat in Noord-Amerika heel normaal. Italianen of bijvoorbeeld Finnen tot 5 generaties terug houden nog steeds overmatig contact met elkaar en spelen elkaar de baantjes toe. De harde kern van de Joden doet dat nog veel langer. Groepsvorming van de Turken en Marokanen is meer noodgedwongen doordat ze in de goedkopere achterstandswijken van steden met industrie belanden. En als zo’n groep te groot is, dan vind de rest dat maar nix. Zijn de groepen echter beperkt (zoals hier in Alkmaar), dan is er vrijwel niets aan de hand.

    Opvallend is daarbij dat de de eerste generatie Turkse Moslim vrijwel geen contact heeft met de Marokkaanse Moslims of de Surinaamse Moslims. Alle drie hebben ze hier eigen gebedshuizen en daar is geen uitwisseling tussen. De kinderen spelen echter allemaal met elkaar en net zo makkelijk met de overige kaaskoppen. Het gaat pas na de puberteit mis. Dan trekken de Marokanen meer naar de andere Marokanen toe. Ik denk dat dat uiteindelijk veroorzaakt wordt door de media die er nogal eenzijdig over bericht.

  4. Waarom is het vreemd dat Turkse Moslims vrijwel geen contact hebben met Marokkaanse of Surinaamse Moslims? Anders dan de Nederlandse media vooral sinds 9/11 en Theo van Gogh schijnen te denken is godsdienst maar voor een klein deel bepalend voor de identiteit. Taal is dat veel meer. Nederlandse katholieken voelen zich toch ook meer thuis bij Nederlandse protestanten dan bij Filippijnse katholieken?

    Voor 9/11 werden de betreffende groepen niet moslims genoemd, maar Turken, Marokkanen of Surinamers. Dat reli-geleuter heeft het prettige samenwonen niet makkelijker gemaakt.

  5. @Emigrant: Ik heb met opzet het woord ‘opvallend’ gebruikt. Zelf vind ik het helemaal niet vreemd, alleen schijnt een groot deel van de West-Europeanen niet in de gaten te hebben dat er flinke scheidingen zijn naar het land/taal van herkomst. In Frankrijk zal dat bijvoorbeeld ook zo gelden voor de Algerijnen.

    Wat dat betreft is er een verschil tussen Joden dat een volk/taal/religie is en Moslims die verdeeld zijn over verschillende landen en talen.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s