Kerk is vakwerk

In de dorpjes hier in de buurt, waar de gemeente te klein was om een stenen kerk te kunnen betalen, hebben ze vakwerkkerkjes gebouwd, die dus bestaan uit een houten staketsel opgevuld met leem, vlechtwerk en/of wat men toevallig bij de hand had. Overwegend boerendorpjes zijn het, met veel warmte en gezelligheid, maar misschien ook benauwdheid en incest. Ik schat dat ik vijftien à twintig van zulke kerkjes zou kunnen spotten.

6 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Fietsen

6 Reacties op “Kerk is vakwerk

  1. Ik heb ooit begrepen dat vakwerkhuizen werden gebouwd om meer dan 1 verdieping te krijgen. Ze zijn dan ook veel uit een zelfde periode rond 1700. Met bakstenen kan je veel hoger bouwen en zeker met gewapend beton. Dat laatste kwam pas later. Bakstenen waren er wel eerder, maar misschien nog niet zo betrouwbaar en misschien wel duurder. Hoge kerken werden al wel van baksten gemaakt. Die zijn er ook van ver voor 1700. Ik kan me voorstellen dat als een kerk niet zo groot hoefde vakwerk een uitkomst was, maar het is duidelijk te zien dat alle torentjes van hout zijn. Ik kan me dan ook niet een vakwerktorentje voor de geest halen.

    Ik heb een vermoeden dat het allemaal van oorsprong Protestantse of Lutherse kerkjes zijn en geen Katholieke. Want die laatsten hadden flink geld voor hun kerken over en bouwden in de kleinste dorpjes kerken met torens van ruim 70 meter.

  2. Deze streek is overweldigend protestants. De protestantse kerk had geen overkoepelend orgaan met geld. De paar dorpen hier die katholiek zijn hebben inderdaad stenen kerken, maar die zijn vanwege hun eiland- en propagandafunctie zwaar door het bisdom of het Vaticaan gesubsidieerd.
    Wie geld had bouwde hier met natuursteen. Een stad als Marburg had voor 1800 maar een paar stenen gebouwen: alles adellijk of sjiek of van de universiteit.
    Bakstenen zijn traditioneel alleen in Noord-Duitsland te vinden, maar daar op grote schaal. Ik vermoed dat de hoofdreden daarvan is, dat daar geen natuursteen is en wel veel vette rivierklei, die je lekker kunt opbakken.
    Vakwerk is de goedkoopste oplossing. Het is veel ouder dan 1700, maar veel ervan vloog in brand en bestaat dus niet meer.
    Een vakwerktoren staat in Neustadt, niet ver hier vandaan: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Neustadt_Junker_Hansen_Tower.jpg. Maar dat is geen kerktoren.

  3. Dat kan een leuke serie worden dan, een mooi doel voor tochtjes op de nieuwe fiets. In katholiek Zuidlimburg zie je ook veel vakwerk maar de kerken zijn er inderdaad van mergel. Maar dat was daar dan weer makkelijk en waarschijnlijk ook goedkoop voorhanden. Een schoonzus van mij heeft nog een tijdje bijverdiend door huizen te lemen, er moest urine door het leempapje weet ik nog, daar wordt het waterdichter van.

  4. @Emigrant: Zulke torentjes heb ik ook wel eens gezien o.a. in Roth (By). De onderste helft steen, maar 1 verdieping vakwerk en een houten punt. Nee, ik bedoelde een echte toren van een meter of 70 geheel van vakwerk. Waarschijnlijk is dat onmogelijk. Door de wind zal zo’n gebouw bovenin zo heen en weer gaan dat de leempanelen los gaan laten en naar beneden vallen.

    In Noord-Duitsland vind je ook veel vakwerkhuizen waar tussen de balken gewone bakstenen zijn gemetseld. Ik vraag me af of dat eerst leem is geweest en later is vervangen door bakstenen of dat men dat meteen al verzonnen had omdat daar eerder en meer bakstenen voor handen waren.

  5. Zulke hoge torens van vakwerk heb ik nooit gezien en ze lijken mij ook onmogelijk.
    Het is mogelijk dat men in het noorden bakstenen genomen heeft omdat die wel voorhanden waren en goedkoper waren dan hier. Baksteen zal wel als sjieker hebben gegolden, al was het alleen al omdat er geen urine doorheen hoefde. Hoewel de klimatiserende eigenschappen van leem niet onderschat moeten worden.

  6. Naschrift en geheugensteun: ook vakwerkkerkjes gezien in Ruppertenrod, Unter Seibertenrod, Ober Seibertenrod (modern, ± 1910 misschien), Heblos, Homberg, Bleidenrod

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s