De zondeval

KönigPrototyp3De zondeval (Genesis 3:1–7) berust misschien van huis uit op een Oudhebreeuws woordgrapje. Het draait om de woorden arum, dat ‘sluw’ betekent en erom of arom, dat ‘naakt’ betekent. De klinkers zijn in de Semitische talen niet zo stabiel en werden pas meer dan duizend jaar na het ontstaan in de bijbeltekst geschreven. Nemen we voor een ogenblik aan dat beide woorden oorspronkelijk hetzelfde klonken, laten we zeggen als *eroum. Het grapje ging dan in grote lijnen zo:

De slang was het sluwste (*eroum) van alle dieren des velds.
De slag zei tegen de mens: Willen jullie net zo sluw (*eroum) worden als ik? Dan moeten jullie juist van die verboden boom eten.
De mensen deden het en merkten dat zij naakt (*eroum) waren.

Gefopt! Best een aardige mop eigenlijk. Maar degenen die hem voor de bijbeltekst hebben bewerkt dachten meer aan zonde dan aan humor. Zij gooiden het middelste *eroum eruit en schreven er een schuldig verhaaltje omheen. Daarom is de mop nu niet meer zo duidelijk. Misschien komt ook de vrouwvijandigheid voor hun rekening.

Nee, ik kan het niet bewijzen, maar het is een aardige gedachtengang voor een dooiende maandagmorgen. Het zal wel nooit te bewijzen zijn, maar iets is er wetenschappelijk nog wel aan te knutselen. Aan te nemen is dat de klankverschuivingen in het Oudhebreeuws al bestudeerd zijn. Ook is het denkbaar dat er voorlopers bestaan, een mythe uit het oude Babylonië bij voorbeeld. Maar ik ga er niet achterheen, ben geen hebraïst tenslotte. Misschien is het honderd jaar geleden al uitgezocht en is als zovaak het resultaat van de wetenschappelijke inspanningen niet algemeen bekend geworden.

16.3.2016: Zie nu ook http://tinyurl.com/grzk5ym

7 reacties

Opgeslagen onder Bijbel

7 Reacties op “De zondeval

  1. Ik vind het een mooie verklaring, zo wordt Genesis veel verteerbaarder.

  2. Charlie

     Eine sehr schöne Darstellung, die auch mich zum Lachen gebracht hat!
     Dass ‎ערם ‘-r-m der Stamm beider Wörter ist, muss ja über die Jahrtausende schon Millionen von Lesern der Genesis בראשית aufgefallen sein. Die Art innerer Flexion der semitischen Sprachen und die Konsonantenschrift zwingen geradezu zu dieser Beobachtung.
     Es wird ja immer gesagt, dass die hiesige Kultur auf der altgriechischen fußt. Trotzdem scheint mit die Kenntnis griechischer Mythologie selbst unter Gebildeten auszusterben; hebräische Mythen aus der Genesis sind den meisten eher bekannt als die griechischen, wenngleich sicher nicht mehr so sehr, wie zu Martin Luthers Zeiten, als er im Zuge von Gutenbergs Buchdruck-Revolution die neuhochdeutsche Sprache für seine überregional verständliche Bibelübersetzung erfand und popularisierte.
     Der lustige Cartoon mit dem Affen als Ebenbild hat mich ganz unmittelbar an Desmond Morris’ Buch The Naked Ape erinnert, das vor ein paar Jahrzehnten weltweit ein Bestseller war. Tatsächlich ist die Nacktheit des Menschen unter den Säugetieren etwas einzigartiges; nur dem Hausschwein und ein paar anderen Haustieren hat der Mensch nach seinem Ebenbild eine solche Nacktheit angezüchtet.

  3. Het plaatje, dat moet ik er nog bij zeggen, stamt uit het stripverhaal van Ralf König, Prototyp (Rowohlt Verlag 2008). Een erg grappige, maar ook wijze visie op de Genesisverhalen. Bij mijn weten niet in het Nederlands vertaald.

  4. Charlie

     Recht schönen Dank für den Tipp, ich habe on-line ein paar Bilder aus dem Buch bei der FAZ finden können. Bisher kannte ich von Ralf König – außer natürlich dem Kinofilm Der bewegte Mann und einzelnen Karikaturen – nur zwei inzwischen uralte Comicstrip-Bücher. Seine neueren Titel wie Dschinn Dschinn (you know, at times I dream of Jeannie) und Archetyp (= Noah) hören sich aber auch ganz lecker an, sowie Elftausend Jungfrauen und auch … – O Gott! Mir wurde schon vor Jahrzehnten prophezeit, dass ich einmal von bedrucktem Papier erschlagen würde, und jetzt auch noch das! ;-)
     Es gibt deines Wissens keine Übersetzung von Prototyp ins Niederländische? Ich glaube, Ralf König, der wichtige internationale Auszeichnungen als Künstler erhielt und in der Kontroverse über dänische Mohammed-Karikaturen den ebenfalls prämierten Mut aufbrachte, öffentlich klar Stellung zu beziehen, hätte größere Beachtung bei niederländischsprachigen Verlagshäusern verdient. Immerhin zwölf Wikipedias haben ihm einen eigenen Artikel gewidmet, aber nl.wikipedia.org gehört nicht dazu. Wer wagt den Schritt, hier den fehlenden Artikel hinzuzufügen? Es muss ja nicht unbedingt jemand aus dem land van de Smurfen en van Kuifje sein, und Vorbilder in anderen Sprachen gibt es genug.

     (De slang zei tegen de mens: … / Trotzdem scheint mir die Kenntnis … auszusterben.)

  5. Haha, goeie cartoon ook.

  6. Ik ken mensen die heilig (..) geloven in dat verhaal van Adam en Eva. Als eerste naakte mensen in het Paradijs. Beetje appeltje eten, slang geloven en dan uit dat Paradijs worden gemikt. Ik heb meer op met de mensen die ons mee terug nemen naar een paar miljoen jaar geleden toen ergens een naakt soort wezen rond liep op zoek naar zijn nieuwe ik, met een knots een wijfje naar zijn hol slepend, sabeltandtijgers bestrijdend en slangen de kop klievend. Past wat meer bij mijn naar feiten zoekende geest. Zelf ben ik nooit uit de discussie gekomen hoe de mensheid is doorontwikkeld na die zondeval en het de kop inslaan van een van de twee zoons van dat eerste paar. Als dat echt de eerste mensen waren moet de schuldige zoon, was het nu Kain of Abel?, zijn moeder hebben bevrucht om de mensheid verder te laten uitdijen toch? Moederliefde, Mariafiguur, afkeer van vrouwen, het zit meteen verpakt in die fantasie van mij….vast historisch niet verantwoord, maar dat is het scheppingsverhaal ook niet…

  7. De echte zondeval zal hebben plaats gehad toen de mens zich voor het eerst ergens schuldig aan voelde. Sommigen gingen daarover tobben, anderen leerden hun schuldgevoel te overschreeuwen.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s