Touw strik zijl draad

Na een operatie moeten de draadjes uit de wond getrokken worden. Die Drähte, heb ik dus tegen mensen gezegd. Fout! Dat werd helemaal niet begrepen. Draht is metaaldraad; het moet zijn: Die Fäden werden gezogen; Ich bekomme die Fäden gezogen. En dat brengt mij bij een oud probleem: dat ik dat eigenlijk al heel lang weet, maar toch ook weer niet. Ik heb namelijk een blinde vlek voor het woordveld dat met touw en draad te maken heeft.
Ik weet heel goed dat Tau alleen van scheepstouwen gebruikt wordt; toch weet ik nooit op het juiste moment hoe ik om een touwtje moet vragen en komt het woord Tau mij in de kop. Dat leidt bij de gesprekspartners tot verbijstering. Nu meteen maar even naslaan wat een touwtje is: ein Stück Schnur, zegt het woordenboek. O ja. Morgen ben ik het weer vergeten.

Het is wel een lastig woordveld, met ettelijke valse vriendschappen:
Tau is scheepstouw, kabeltouw.
Draht is metaaldraad, ijzerdraad, koperdraad.
Strick is: touw, koord, strop. Als je wordt opgehangen hang je in een Strick. Misschien heb je iets doms gedaan en jezelf einen Strick daraus gedreht.
Kabel: scheepskabel, telefoonkabel, televisieontvangst via de Kabel.
Seil: touw. Een bokser hangt als het tegenzit in den Seilen. Jij zelf ook, als je heel moe bent. Een Seilschaft is een groep mensen die samen met jou de Nordwand beklimt en aan hetzelfde touw vastzit. Daar hangt je leven aan een Zwirnsfaden.
Seilspringen is touwtje springen. Misschien is Seil het veelzijdigste woord voor touw. Maar een touwtje om een pakje is toch geen Seil.
Schnur zit om een pakje. Of Bindfaden. En bij een geschenkverpakking komt er nog een strikje, eine Schleife om (geloof ik). Het snoer van een broodrooster is echter Kabel.
Faden, mv. Fäden: de draadjes van een operatie dus, maar ook: de touwtjes in handen hebben, en bij naaiwerk het garen.
Een hond loopt an der Leine. Een brave huisvader ook.
En dit is pas het begin. Alex van Buurtaal zou er met gemak een groot artikel mee vol krijgen.

Dat weet ik dan toch allemaal? Ja, nu ik er diep over nagedacht heb en ook een en ander heb nageslagen. Maar op het kritische ogenblik weet ik nooit spontaan het juiste ‘touw-woord’. En dat na zeventien jaar in Duitsland. Ik heb al zo vaak aan iemand gevraagd hoe een bepaald soort touw heette. Ook hebben anderen mij naar aanleiding van fouten dikwijls genoeg spontaan iets uitgelegd of het juiste woord genoemd. En het heeft niet geholpen: het is die blinde vlek.
Het heeft niet eens veel met Duits te maken: in andere talen die ik ken is het net zo! Alleen in het Nederlands niet.
Waarom juist het dit woordveld zo moeilijk voor me is blijft onbegrijpelijk. Een psychiater zou er heel wat werk aan hebben om het uit te vinden, maar dat loont de moeite niet. Ik maak gewoon een gebaar van inpakken als ik een touwtje nodig heb.
Nee, een psychiater zou echt overdreven zijn. Wel zou het een zinvolle klus zijn voor een psycholoog-van-het-leren om eens na te gaan hoe de obstakels uit het leren van talen weg te nemen zijn. Er zullen in de eenentwintigste eeuw immers steeds meer vreemde talen geleerd moeten worden, ook van heel ver weg. Het afgrenzen van de woordbetekenissen, zoals hierboven, maar dan veel grondiger natuurlijk, dat wordt al wel gedaan. Maar die achterliggende blokkades, die misschien heel persoonlijk zijn, die zouden ook eens aangepakt moeten worden.

21 reacties

Opgeslagen onder Persoonlijk

21 Reacties op “Touw strik zijl draad

  1. Van Draht wist ik het omdat ik in een draadstaalfabriek heb gewerkt. (Ab)seilen was me ook bekend en dat de honden tussen Göttingen en Hannover aan de Leine hangen. Maar dan houdt het op omdat ik het nooit bij de hand heb gehad. In het Brits weet ik het wel met o.a. yarn, rope, cable, cord, wire en (shoe)string. Schijnbaar blijft dat beter hangen. 🙂

    Net opgezocht wat veter in het Duits is. Had ik ook nog nooit van gehoord.

  2. Like a puppet on a string. Zou dat zo’n klein onderbroekje zijn?
    Ja, in Hannover lopen de huisvaders an der Leine met hun honden an der Leine. Die grap is vast al eens gemaakt.

  3. Dat heb ik met het Franse woord voor volmacht, dat moeten wij bij de notaris nogal eens gebruiken. Ik weet nu wel dat het procuration is maar dat klepje wil nooit openschieten als ik daar in zijn kantoor zit. En het Frans voor ‘uitdaging’, dat is er ook zo een.

  4. O ja, daarmee ga ik ook nog vaak spontaan de mist in (ook al weet ik eigenlijk hoe het zit). Iets soortgelijks heb ik trouwens met Ast en Zweig. Die haal ik ook graag door elkaar 😉

  5. Bea

    @Ximaar:

    Hebt je Schnürsenkel of Schuhband gevonden? Schnürsenkel klinkt voor mij correct, maar ik gebruik altijd Schuhband. Omdat je het ook de “Schuhe bindet”.

    En daar zijn we ook meteen bij het “Schleifenband” of “Geschenkband” van het kadootje. 🙂 Zonder etymologisch woordenboek durf ik het bijna niet te zeggen, maar misschien is het allebei plat? Een band dan, bedoel ik.

    Trouwens: Ik vind het in het nederlands ook behoorlijk ingewikkeld.

  6. @Bea: Klopt. Dat snoer is niet vreemd, maar wel die toevoegsels. Maar goed ik heb het niet nodig. Ik loop gewoon naar zo’n rek met veters haal er de dikke zwarte 90cm’s uit en ga er mee naar de kassa.

    Ooit bretels in Griekenland aangeschaft omdat mijn fietsbroek begon af te zakken. Deed 1 x met de duimen in het luchtledige de Olivier Hardy beweging en de man kwam direct met een setje van achter uit de winkel op de proppen. 🙂

  7. Zou het verdwijnaspect van dit woordveld te maken kunnen hebben met een verdrongen veterstriktrauma?

  8. Wat leuk. Ik heb er nooit over nagedacht hoe ingewikkelt het in het duits is. Veel benoemingen zijn er afhankelijk van de dikte (seil=dik, Schnur=dun, Faden=heel dun), maar waarom de hondenriem Leine heet en je de was ook op een Leine hangt, ik zou het niet weten 😉

  9. Dat er iets was met veters strikken herinner ik mij niet, maar daar heb je het al: dat is natuurlijk verdrongen.

  10. Bob

    Het zeil = Segel op mijn surfplank zit vast met touwtjes = Seilen/ Stricken. Inderdaad, nu je het zegt is het wel verwarrend. Waarschijnlijk heb ik er geen moeite mee omdat ik het vaker moet gebruiken in de praktijk.

    Mijn blinde vlek? Bewolking in het Duits (of meer algemeen: de Umlaut). Is het nu Bewolkung, Bewölkung, Bewolkerung of Bewölkerung? Iedere keer moet ik weer nadenken, en in 50% van de gevallen zeg ik het verkeerd.

  11. Ja die Umleute, die zijn een verschrikking. Omdat er geen systeem in zit.

  12. Bij Strick denk ik dan weer aan breiwerk, (ik kende ooit iemand die de hele dag aan het stricken was, zelf kan ik het niet) en dat doe je met Garn. En Brei is gelukkig gewoon brij.

  13. Maar zijn die draadjes er nu uit? En gaat het wel goed met je verder?

  14. Mijn draadjes waren van de zelfoplossende soort. Alleen losten ze bij mij niet op, maar rotten langzaam weg en werkten zich in de vorm van etter naar buiten. Het heeft nog ruim een maand geduurd: pleisters plakken, jeuk enz. Maar dat was een klein ongerief en verder ben ik weer in orde.

  15. Goed zo, dat is toch het meest belangrijk……kan geen taalcursus tegen op….

  16. Ah, mooi. Nu kun je de draad weer oppakken. 🙂

  17. Ja. Maar waar lag die ook al weer, de draad …

  18. Toch niet ook Alzheimer !?!?!;-)

  19. Waat? Die ken ik niet hoor.

  20. In Nederland is alles tegenwoordig draadloos. Dat betekent dat er geen snoer aan zit.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s