Bij Couperus, ‘De Stille kracht’ 4

Javaanse militaire hoofddeksels

PakubuwonoXhoed

Het hoofddeksel van de susuhunan1 liet mij niet los, als iemand begrijpt wat ik bedoel. Dat van Pakubuwono X uit 1897 namelijk, op de onderste foto in mijn bijdrage Bij Couperus, ‘De Stille kracht’ 2, en ook hierboven.
Toen ik dat ding zag was mijn allereerste associatie die met de gedegenereerde uniformen van de Franse ‘soldaten’ die men in Mainz en Keulen in de carnavalstijd ziet. Natuurlijk durfde ik dat hier niet te zeggen. Maar ziedaar, wat bladeren in het Internet laat zien dat die hoeden inderdaad teruggaan op vroeg negentiende-eeuwse Europese hoofddeksels uit de militaire sfeer.

2NR5Het meest onthullend is de zeer recente foto hierboven, niet uit Solo maar uit Yogyakarta, die nochtans een vroege fase en de Europese herkomst van dat hoofddeksel toont: de steek, met een hoedje erin, bovenop de blangkon (bron en beschrijving hier).

1NR4

De volgende foto (bron en beschrijving hier) laat de volgende fase in het gebruik van dit slecht begrepen (door wie eigenlijk wél?) hoofddeksel zien: kopiah, hoed, bolhoed, u zegt het maar, bovenop de blangkon en met een soort achterscherm dat wellicht uit de ene zijde van de steek is ontstaan, terwijl de andere zijde naar voren geklapt werd. Kennelijk werd en wordt het ding door soldaten gedragen.

Dat een sultan (reeds ± 1830) een militair hoofddeksel opzette is niet gek: hij was opperbevelhebber van zijn leger, al was dat in later tijd alleen nog symbolisch.

Bij even verder bladeren in het internet bleek dat de militaire stand op Java de meest fantastische hoofddeksels heeft gebruikt, de meeste van Europese herkomst. De gevechtskracht zal er niet door zijn toegenomen, maar daar ging het ook niet om. De foto van de soldaten met de hoge hoeden en bolhoeden uit Yogyakarta, 1888 (laatste afbeelding, click to enlarge!) is aandoenlijk: zij toont ten volle de teloorgang van de Javaanse militaire macht. De overheid was er blijkbaar nog niet toe gekomen, dit moedeloze troepje althans voor het oog wat te pimpen.

3soldatenSOLO

Garabeg
4scarletkratontroops

6PaleiswachtenJogja

7soldatenjogja1888

1. Nu ik mij van Couperus verwijder gebruik ik maar de nieuwe spelling.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Ostwestliches

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s