Foute woorden 2

Ook in het normale Hoogduits vind je soms woorden die gewoon ‘fout’ zijn – in de zin van koude rillingen veroorzakend, liefdeloos. Twee daarvan spoken al een tijdje in mijn hoofd rond:

Mehrzweckhalle. Dat is een óf geheel vormeloze, óf ± 1977 juist markant vormgegeven hal waarin sport beoefend kan worden, maar ook bruiloften en partijen, bonte avonden, paasmarkten met handbeschilderde eieren en vergaderingen van de dorpsraad kunnen plaatsvinden.

Sättigungsbeilage. Dat is de portie aardappels, frieten of knödel, of de kwak puree die geserveerd wordt bij het eigenlijke eten (vlees dus),  om dat wat meer volume te geven.

Daar is nu een woord bij gekomen dat volgens mij een goede kandidaat is voor de titel Unwort des Jahres:

Schleckerfrau. De grote drogisterijketen Schlecker is failliet, en grondig ook. Ik treur daar niet om; het waren nare winkels. Maar bij Schlecker werkten tienduizenden vrouwen, veelal van de soort die verder geen kant op kon: de sinds kort zo genoemde Schleckerfrauen. Inderdaad een ras apart, met een dikke huid en een gehavende ziel. Zij werden onderbetaald, uitgebuit, van winkeldiefstal verdacht en dus steeds bewaakt, en ze moesten zich akelige secundaire arbeidsvoorwaarden laten welgevallen, waarvan ik slechts noem het voortdurende gedoedel van reclameteksten uit een televisietoestelletje tussen de schappen. Dat was zelfs voor een klant die maar een paar minuten bleef al ondraaglijk, maar de Schleckerfrauen hebben het de hele dag moedig gedragen.
Al deze vrouwen zijn nu werkeloos, en omdat zij weinig diploma’s hebben en bij voorkeur in perspectiefloze plaatsen als Emmerich of Spangenberg wonen hebben zij weinig kans op een nieuwe baan. Vandaar dat er nu wordt overwogen hen te werk te stellen in de kleuteropvang.
Jaren geleden werd er besloten dat alle kinderen in Duitsland recht hadden op een plaats in een crèche of kleuterschool. Er zou dus meer kinderopvang moeten komen en er zou personeel voor opgeleid worden. Maar dat is nooit uitgevoerd; kinderen interesseren eigenlijk niemand in dit land. Voor hen is altijd het slechtste goed genoeg; het spreekt vanzelf dat zij kunnen worden toevertrouwd aan bijstandstrekkers of ongeschoolde en ongemotiveerde vrouwen, nu dus eventueel aan Schleckerfrauen. Ook daar zal wel niets van komen, zodat de Schleckerfrauen die zelf kinderen hebben nu meer tijd krijgen om deze op te voeden tot arme Schlucker.

20 reacties

Opgeslagen onder Deutschland, Duitsland

20 Reacties op “Foute woorden 2

  1. Die Halle herken ik als de ‘hall polyvalent’. Die zijn hier niet vaak troosteloos omdat ze redelijk nieuw zijn en vaak toch wel de trots van een dorp. Die Sättigungsbeilage is wel erg direct. Wat een walgelijk woord en onaangenaam begrip.
    Nog een vraag: hoe zit dat met kinderen in Dld? Zou je daar eens over kunnen uitweiden?

  2. @Irene: Die hallen zelf vind ik o.k.; alleen het woord vind ik zo akelig klinken.
    Kinderen: hm, ik vind het moeilijk om erover te schrijven, omdat ik er zelf geen heb en hier ook niet ben opgegroeid. Anderzijds heb ik wel mijn ogen open en zie ik een hoop narigheid. Ik zal het onderwerp in gedachten houden.

  3. Charlie

    Ik dacht dat Sättigungsbeilage een typisch Oost-Duits woord was. Hier in Keulen is het erg zeldzaam, maar in Oost-Berlijn heb ik het vaak gehoord.

  4. @Charlie: Zou kunnen, Charlie. Ik hoor het hier in Midden-Hessen wel, maar er bevinden zich in mijn omgeving verscheidene mensen met DDR-achtergrond. En we wonen hier ook niet zo ver van Thüringen.

    Intussen heb ik het even nageslagen in de Wikipedia. Het is inderdaad oorspronkelijk een Oostduits woord, maar schijnt nu gangbaar te zijn in heel Duitsland. Niet alles in de DDR was slecht, zal men gedacht hebben… .

  5. Bob

    Van een Sättigungsbeilage heb ik nog niet gehoord, en ik woon in het Oosten.

    In Hamburg wordt ondertussen bijna een half MILJARD euro uitgegeven aan de Elbphilharmonie. Een monstreus concertgebouw, met een afmeting waar het grote theater van Erfurt makkelijk acht keer in past. Ik heb het vorige week gezien. De teller staat ergens bij 350 miljoen. Weet je hoeveel kinderdagverblijven je daarvoor kunt openen? Ik schat ongeveer 700.

  6. Ja, het is treurig. Westduitsers houden nu eenmaal niet van kinderdagverblijven. Zij schijnen te menen dat een kind het beste in een gezin kan opgroeien. Ik ben zelf in een gezin opgegroeid, maar vond het zwaar tegenvallen. Veel erger is het nog wanneer een kind opgroeit in een achterlijk Beiers of Turks of Mecklenburgs gezin, waar de vader zuipt of bidt of slaat, of alles door elkaar, en de moeder onder depressies lijdt bij voorbeeld. In een KiTa kom je er nog eens uit tenminste, als kind.

  7. Trijntje

    Ik ben van de generatie dat het niet ‘hoorde’ om je kind naar een crèche te brengen: kinderen voed je zelf op, dat laat je niet over aan crèches.
    Toen ik zelf kinderen kreeg begon dat te veranderen; we hebben onze drie dochters drie ochtenden per week naar een peuterspeelzaal gebracht, met onder andere als motivatie: het is goed als kinderen met leeftijdsgenootjes leren optrekken. En dat was lastig te organiseren op een flatje in de Venserpolder, Amsterdam Zuid-Oost. We hebben het erg getroffen met een heel goede peuterleidster.
    Mijn kleindochter van bijna 2 gaat één dag per week naar de kinderopvang (was twee dagen, maar dat wordt te duur). Ik zie het nu als een positief iets, dat kinderen al jong naar een goed kinderdagverblijf gaan; mijn kleindochter vindt het er ook leuk. Haar zusje, dat binnenkort geboren wordt, zal haar vanaf 1 november vergezellen: dan gaat mijn dochter weer aan het werk.
    In Nederland worden er eisen gesteld aan de leiding van die kinderopvang, aan hun opleiding en taalbeheersing. Soms blijkt uit onderzoek dat daar lang niet altijd aan wordt voldaan, perfect is het niet. Maar toch, wat ik erover hoor gaat het meestal wel goed.
    Ik kan me niet voorstellen dat in Nederland serieus zou worden overwogen om de Schleckerfrauen zonder meer in te schakelen in de kinderopvang; dat zou alleen kunnen na flinke bijscholing, is mijn inschatting.

  8. Mensen aan wie je kleine kinderen toevertrouwt moeten aan de hoogste eisen voldoen, qua opleiding en persoonlijkheid. Dat lijkt mij vanzelfsprekend. Hier ben ik wel eens geschrokken van kleuterleidsters. Eén uit Frankfurt herinner ik mij: niet opgeleid, werkte met tegenzin, rookte in de nabijheid van de kinderen!

    Zelf had ik een kleuterjuf van tachtig jaar oud. Tenminste, dat heb ik nog jaren gedacht. Ik vroeg eens aan juffrouw K. hoe oud zij was. ‘Tachtig,’ zei ze, en ik geloofde dat.

  9. Bob

    Ze worden natuurlijk niet “zomaar” ingezet in de kinderdagverblijven, maar na een omscholing. De opleiding tot “Erzieherin” duurt twee tot vier jaar. Als dit plan er al doorkomt.

    http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/schlecker-mitarbeiter-sollen-sich-um-kinder-und-alte-kuemmern-a-837625.html

    http://berufenet.arbeitsagentur.de/berufe/start?dest=profession&prof-id=9162

  10. Dat hopen we dan maar. Maar eens zien wat er over twee jaar van terecht gekomen is. Nu horen we natuurlijk alleen geruststellende geluiden van de minister.
    Natuurlijk bestaan er hier goede opleidingen tot kleuterleidster, maar er is een groot tekort, zodat men vaak genoegen neemt met helemaal niet opgeleide.

  11. Ja, die Schleckerwinkels, kein fleisch oder fisch, geen idee wat de rol van die keten was terwijl het barstte van de vestigingen. Zelfs in Leiden zat er ooit een, maar die redde het niet omdat Nederlanders er niet konden vinden wat ze zochten. Er hing in die winkels ook altijd een soort Oostbloksfeertje, tl-lampen en vreemd gevulde vakken, terwijl de dames (prachtig woord trouwens; Schleckerfrau…) achter de kassa hun uiterste best deden om klanten weg te jagen. Zoals bij veel warenhuizen en andere ketens in Duitsland oudere dames daarvoor zeer hun best doen. Waar wij gek zijn op 14-jarigen met hogere opleidingen en 20 jaar ervaring die tegen een hongerloon willen werken achter de kassa van de Lidl of Hema, zie je in Duitsland heel vaak deze oudere belegen dames functioneren. Het blijft iets vreemds maar ook aardigs houden….Aber wo sind die Kaufhausfrauen oder Woolworthherren? In Elten zat voor ons de dichtstbijzijnde Schlecker…..2 km over de grens….maar ook daar……

  12. In Duitsland heb je niet zo goede sociale voorzieningen, dus als ze in de klem raken, bijv. doordat hun man niet veel inbrengt, of bij echtscheiding of als weduwe, moeten ze gaan werken, en dan zijn er die zog. 400 Euro deeltijdbaantjes. De familie Schlecker wist die deeltijd soms behoorlijk op te rekken.
    Er blijven nog twee grote drogisterijketens over: Rossmann en dm. Daar is zowel het werken als het winkelen prettiger geregeld, zonder dat de prijzen daardoor hoger zijn.

  13. Ach, al die kinderleidsters zijn toch binnenkort niet meer nodig, gezien het nieuwste gedrocht van de “radicale vrouw-hoort-achter-aanrecht-voorvechters” van de CDU/CSU: het Betreuungsgeld. Als vrouw krijg je nu een premie als je thuis blijft en je kinderen NIET naar de creche of kleuterschool brengt. De werkgeversorganisaties zeggen (terecht) dat het de beste manier is om de economie naar de knoppen te helpen. Er is al zo’n gebrek aan gekwalificeerd personeel in Duitsland.

    Schlecker is een treurige keten met treurige produkten en medewerkers, daar heb je helemaal gelijk in. Hier in Lam is er ook eentje, ik voel mij altijd bespied alsof ik “winkeldief” op mijn voorhoofd heb staan. Ze hebben nooit wat ik zoek en de medewerkster lijkt ook nooit te begrijpen wat ik zoek. Ik ga liever naar de Müller of dm.

  14. Er zijn niet veel landen meer waar die aanrecht-ideologie nog zo sterk is. Nog van voor de oorlog blijven hangen blijkbaar. Beieren spant weer de kroon geloof ik.

  15. Ik was altijd gek op de Woolworth. Ook daar veel van die getrouwde oudere dames die je erg onvriendelijk helpen. Voelt aan zoals in de slechtste dagen van het Oostblok, waar ik ook wel eens probeerde iets zonder problemen te kopen bij iemand die wel aardig was. Vergeefse moeite. Woolworth gaat het slecht, winkels sluiten of krimpen in, en toch zijn het lekkere zaken vooral omdat de kwaliteit/prijs verhoudingen kloppen. DM is onze standaarddrogist als we weer eens in D. zijn en Muller meer voor de parfums of After-Shave.

  16. Nog een leuk woord, knoelchen…..Niet knulletje, maar bonnetje. Voor te hard rijden. Ik kreeg er gisteren een, want NRW heeft een campanje lopen tegen te snel rijden. Weg von Gas….. Opvallend veel Nederlanders waren de pineut. Meteen afrekenen, en wat je er aan overhoudt is een bonnetje van een centimeter of 30 lengte.

  17. Maar de Knöllchen zijn misschien in Duitsland voordeliger dan in Nederland?

    Die Borden met ‘Weg vom Gas: Kinder’ zijn wel grappig. Eerst stond er ‘Weg vom Gas Kinder’, maar dat was misleidend, want het leek net of de kinderen werden aangesproken. En in gemoedelijke spraak worden ook volwassenen wel eens met ‘Kinder’ aangesproken. Dus moest de Bondsverkeersbordendienst gauw overal dubbele punten erbij zetten: je ziet nog dat daarvoor eigenlijk geen plaats was. Nu is het duidelijk waarom je weg moet van het gas: wegens de kinderen.

  18. buurtaal

    Even een tegengeluid: de Schleckerfilialen waar ik wel eens kwam waren inderdaad deprimerende winkels (inmiddels zijn ze hier in Hannover allemaal dicht). De dames waren echter eigenlijk zonder uitzondering vriendelijk en behulpzaam; dat viel me echt op.

  19. Dat zal plaatselijk wel zeer verschillend zijn. De dames waren eerder het slachtoffer van hun arbeidsvoorwaarden dan dat zij zelf kwaadwillend of kwaadaardig waren, dat klopt wel.

  20. Ja, die spandoeken met die net even te krap gezette teksten vielen me ook op (achteraf), nu snap ik waarom….Waar ik werd aangehouden met de overige Nederlanders, komen overigens never-nooit kinderen voorbij, gewoon een provinciale weg tussen Nijmegen en Kleve, vlak voor afslag naar de N-weg richting Aken via Goch en Heinsberg…Desolate omgeving…

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s