Hoger opgeleid 2

‘Twintig procent,’ zei mijn collega ongevraagd, ‘hoogstens twintig procent van de studenten stelt wat voor; de rest zou beter van de universiteit weg kunnen blijven.’ Ze is niet in mijn vak werkzaam, maar wel op een verwant gebied. Het treffende is, dat we dit onderwerp niet eerder besproken hadden en zij precies hetzelfde percentage in haar hoofd had als ik. Twintig procent. Onze grote en dure instituten zijn voornamelijk schijnvertoningen. Maar ze worden wel door iedereen gewild, ook door de geldgevers. De studenten zijn blij dat zij een of ander diploma krijgen, want zakken is er nauwelijks nog bij. Hun ouders, de belastingebetalers: idem. De docenten zijn blij dat zij dank zij de grote studentenaantallen een baan hebben. De overheid is tevreden dat er zoveel groei is, dat de statistieken er zo fraai uitzien, dat nu ook nieuwe groepen toegang krijgen tot de universiteit, dat alles zoveel beter is/lijkt dan in andere landen, enzovoort. Alleen het peil van de afgestudeerden stelt dus helaas weinig voor.

Aan het begin van mijn universitaire loopbaan was het percentage mislukkende studenten in mijn vak vijftig procent. Dat vond iedereen toen absurd veel, maar het werd gerechtvaardigd met de bijzondere moeilijkheid van het Arabisch. En toen werd er nog wél gezakt. Of beter nog: de ongeschikte studenten verdwenen snel vanzelf, al voordat er iets te zakken viel, zodat zij gauw iets konden gaan doen wat beter bij hen paste. Zo konden de goede studenten die bleven een redelijke opleiding krijgen. Zij krijgen nu te weinig, want het studieprogramma is afgestemd op de minder goede, die behoorlijk in de weg lopen. De slechte studenten  hangen jaren voor niets bij ons rond en verdoen hun tijd, al beseffen zij dat niet. Voorschrift uit de hoofdstad is immers: het programma moet studeerbaar zijn. (Alsof Arabisch óóit studeerbaar was!) Vandaar dat we nu arabisten afleveren die nauwelijks Arabisch kunnen lezen. De huidige situatie aan de universiteit heeft zeker bijgedragen tot het zg. ‘burn out syndroom’ dat ik vorig jaar had. Ik kon het werken niet meer als zinvol ervaren.

Het zou fijn zijn als Arabisch aan slechts twee of drie universiteiten in Duitsland gedoceerd werd, maar dan écht. De opheffingen van de andere instituten zou niet puur een bezuiniging zijn: nee, de blijvende instituten zouden wel beter moeten worden. Vooral zou er massief taalonderwijs van de modernste soort moeten worden gegeven, en dat is arbeidsintensief en dus duur. En de financiering zou onafhankelijk moeten zijn van de studentenaantallen, zodat de niet-getalenteerde studenten konden worden weggestuurd, net zoals dat bij de toneelschool en de hotelacademie het geval is.

Het bovenstaande geldt voor mijn vak en voor zeker nog een aantal alfa-vakken. Bij de medicijnen valt het hoop ik mee. Daar, en ook bij de natuur- en scheikunde en de technische vakken, sturen ze de slechte studenten nog wel weg. Het gevolg is dat daar vaak maar heel weinig studenten in zijn, veel te weinig. Maar gelukkig zijn er veel knappe en eerzuchtige koppen in verre landen, die geïmporteerd kunnen worden. Die mensen brengen vaak een beter middelbare-schooldiploma mee, en vooral: een taai doorzettingsvermogen en een arbeidsethos. Ze zijn nog niet aan chocola verslaafd. Die import lukt natuurlijk alleen zolang Duitsland nog geld heeft.

Er is een kansje dat het probleem van de te grote studentenaantallen zich vanzelf oplost, en wel door een kleine bureaucratische maatregel die eraan komt, althans bij ons.  Als er een nieuw studiereglement wordt ingevoerd zullen studenten tentamens waarvoor ze gezakt zijn niet meer eindeloos over mogen doen, maar nog slechts twee maal. Daarna moeten ze weg en moeten ze de hele studie staken. Nieuw is dat niet; ik meen dat dit al tien jaar geleden heeft rondgezongen. Maar ingevoerd was het nooit; er is een kansje dat het nu wel gebeurt. Misschien ook niet. Het is niet duidelijk of er een overtuiging, opzet of beleid achter deze verandering zit, of dat het een van die bureaucratische toevallen is waarvan het moderne leven aan elkaar hangt.

6 reacties

Opgeslagen onder Deutschland, Europa, Universiteit

6 Reacties op “Hoger opgeleid 2

  1. Als ik aan mijn eigen studie terugdenk, dan zou die twintig procent een aardige indicatie zijn van het deel studenten dat betrokken en actief was, zoals blijkend uit activiteiten als voor de studievereniging, het studentenblad en participatie in raden en commissies..

  2. Democratisering van het onderwijs kent ook zo zijn beperkingen. Dat blijkt wel. Overigens denk ik dat er in het verleden ook heel wat ‘eeuwige studenten’ bestonden die met dank aan het ‘oude geld’ van pa heel lang bezig waren met de wereld van het studeren, zonder dat ze ooit echt bliljant werden in hun vakgebied. Decennia lang van nivellering heeft daarna elk intitiatief uit al die lui gehaald, waarom zouden ze ook, men studeerde toch wel af. En als het dan moest kwamen er onderzoeken met verzonnen resultaten, soms zelfs politiek gekleurd om bepaalde groepen te helpen aan steun in de rug. Doorlichten en aanpakken van deze studieproblemen lijkt mij nuttig…

  3. @groninganus: De studentenactiviteiten die jij noemt bestaan hier maar mondjesmaat, en degenen die daaraan meedoen zijn vaak degenen die weinig aan hun studie doen.

    @Leo: die eeuwige studenten en de baantjeszoekers van vroeger vormden naar mijn indruk een aanzienlijk minder grote groep dan de nep-studeerders van tegenwoordig,

  4. De vraag is of die groep van ‘toen’ niet de meerderheid vormde van het totale studentenbestand. Want het was tenslotte slechts de rijken der aarde gegeven om te studeren. Armen kregen de kans niet…..

  5. Bob

    Wordt de kwaliteit van de afstudeerders niet nog enigszins door de “rapportcijfers” aangegeven?

    Wat zou er gebeuren als je de strenge maatstaven zou aanleggen die je eigenlijk wilt en 50-80% van de studenten weer zouden zakken, net als vroeger? Word je dan weggemobt? Het is toch zeker geen officieel beleid dat er een bepaald percentage studenten moet slagen?

  6. @Leo: Armen kregen inderdaad voor ong. 1965(?) de kans niet, maar maakten dan dus ook geen deel uit van het totale studentenbestand. En er waren natuurlijk ook rijke studenten die wél goed studeerden. Al die oude artsen en juristen waren juist erg degelijk.

    @Bob: Rapportcijfers neigen ertoe vrij hoog uit te vallen. Als ze dan toch eens laag zijn mag de student na zijn Bachelor niet verder studeren. Maar dat wordt tegenwoordig graag genegeerd: de toelatingseisen tot de Master-fase zijn ook aufgeweicht.
    Weggemobt is een te groot woord, maar ik kreeg wel dadelijk de directeur over de vloer toen ik eens laag cijferde. Het is wel degelijk officieel beleid: het Instituut moet groot blijven, geeft niet hoe. Op mijn voorstel, de diploma’s voortaan al vóór de studie uit te reiken is niet ingegaan. Een ‘argument’ is ook dat we altijd nog beter zijn dan vergelijkbare instituten elders in Duitsland. Het ergst is het nog voor de studenten zelf: die verdoen jaren en leven daarna met een illusie. Egypte was ons daarin al in de zestiger jaren voorgegaan.
    Indertijd had minister Deetman in Nederland al ingevoerd dat ik meen zeventig procent van de studenten moest slagen. Duitsland is nog lang solide gebleven, maar is het nu ook niet meer.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s