Islamologie in Frankfort 2

(Terug naar Islamologie in Frankfort 1)

Goed, dat congres werd dus georganiseerd door de islamitische islamologie in Frankfort. Er was blijkbaar veel geld voor: het was goed georganiseerd, er waren ettelijke hoogleraren uit Turkije ingevlogen en er waren coryfeeën van de Duitse oriëntalistiek ingehuurd, die ook niet voor een grijpstuiver gekomen zullen zijn. De plaats van samenkomst was een verrassend aardig gebouw op de nieuwe campus van de Frankfortse universiteit, waar een heuse architect aan te pas was gekomen en dat kennelijk wat had mogen kosten. Die universiteit is geprivatiseerd, dus wie jammert er überhaupt nog over externe financiering. Er is daar niets anders meer.
Op het congres bestonden er twee scheidslijnen. De eerste was van taalkundige aard. Er zijn maar heel weinig Duitsers die Turks kennen, en een hoop Turken die Duits kennen. De Turkse hoogleraren die uit Ankara waren gekomen kenden zeker geen Duits. Er moest dus over de hele linie simultaan getolkt worden en dat is professioneel aangepakt. Het niveau van de vertalingen was goed, al kenden de vertaalsters ons vakjargon niet en ging dat ten dele de mist in. Maar het vakgeschoolde publiek zal toch meestal begrepen hebben wat er bedoeld werd.
De andere scheiding was die tussen Moslims en niet-Moslims. Een scheiding die heel dikwijls niet relevant is, maar hier wél, omdat er gesproken werd over de harde kern van de islamologie: de koran, de profeet en de vroeg-islamitische teksten. Welnu, een groot winstpunt was dat er over gesproken kón worden: zonder gehakketak en anderzijds ook zonder slap “dialoog”-geouwehoer; gewoon zakelijk. Daarmee is een niveau van samenwerking bereikt dat in Amerika al wat langer vanzelfsprekend is.
De genodigde Duitse experts waren alle beroemd en eerste klas. De oudere heren waren aan de erg conservatieve kant, wat de Turken bevallen zal zijn. Twee jongere veelbelovende Duitse geleerden zijn niet verschenen; één was er door ziekte verhinderd. Dat was voor mij een teleurstelling; die had ik graag gehoord.
Bij de Turken waren de sprekers allemaal jong en dynamisch en dienovereenkomstig zakelijk. Alleen als keynote speaker hadden ze een hoogvereerde professor uit Ankara aangetrokken, een autoriteit van 74 jaar oud, die naar mijn mening alleen maar een hoop onzin heeft opgelepeld. Ik ken de Turkse cultuur niet: misschien heeft men daar meer dan hier eerbied voor de ouderdom om zichzelfs wille. Met de oude Duitsers had deze achtenswaardige heer de neiging gemeen ook de eigen ontwikkelingsgang als een interessant onderwerp te beschouwen: In mijn publicatie uit 1968…, Zoals ik reeds in 1980 tegen XYZ heb opgemerkt… enz.
Inhoudelijk bleef de kloof tussen geloof en ongeloof overduidelijk aanwezig. Maar het is mogelijk, wetenschap te beoefenen en daarbij bepaalde gebieden uit te zonderen. In de christelijke theologie is dat niet anders: het openbaringskarakter van de bijbel, de dood en opstanding van Jezus, zijn goddelijke natuur e.a. zijn voor een christelijke theoloog onderwerpen waarover niets te discussiëren of te onderzoeken valt. Zo is het ook voor de Turkse moslimprofessoren: aan het openbaringskarakter van de koran, de positie van de profeet en zijn soenna valt niet te tornen, maar er blijft nog een heleboel over dat gewoon wetenschappelijk behandeld kan worden. Het zou niets voor mij zijn; ik blief ook de christelijke theologie niet, maar ik kan toch profiteren van het vele werk dat daar verricht wordt: bijbelwetenschap, kerkgeschiedenis; en in de islamitische wereld loopt dat in principe parallel, althans in landen met een redelijk ontwikkelingniveau zoals Turkije.
Ik heb nu begrepen wat er in Turkije aan dit vak gedaan wordt, en dat is winst. Inhoudelijk heb ik van de Turken niets nieuws gehoord; wat zij te vertellen hadden maakte een wat oudbakken indruk. Het vak moet daar ongeveer in 1950-60 zijn blijven steken. Een situatie die aan Griekenland herinnert. Of misschien heeft het te maken met de anti-islamitische tegenwind die daar lang gewaaid heeft. Maar de wetenschappelijke grondhouding, de zakelijkheid, de openheid, ik zou bijna zeggen de a-religiositeit waarmee het allemaal wordt aangepakt, die bevielen me. Ook de wens om van de Europese wetenschap iets te leren bleek duidelijk aanwezig, en dat is iets wat in de Arabische wereld geheel ontbreekt. Vakinhoudelijk heb ik alleen van Duitse niet-moslims interessante dingen gehoord; genoeg om mijn reis naar Frankfort te rechtvaardigen.
Naast elkaar, (nog) niet met elkaar, dat is mijn eindindruk. Voor islamitische studenten met theologische belangstelling‚ en daar zijn er net zoveel van als in de vijftiger jaren jonge christenen in Nederland‚ is zo’n Turks instituut misschien precies het juiste. Bij ons zouden ze zich maar misplaatst voelen. Laat ze zich maar in hun eigen tempo en met hun eigen mensen ontwikkelen. Op een dag gebeurt er misschien zoiets als aan de VU, waar de hele gereformeerde theologie ineens wegbrokkelde.
Het reizend circus trekt intussen verder. Binnenkort is er in London een nog veel nobelere conferentie, met ten dele dezelfde Duitse experts. Zo wordt er hard gewerkt aan een integratie van de “westerse” en een verlichte islamitische islamologie. De wetenschap moet daarbij wel enige veren laten, maar de indruk bestaat dat de leidende Europese wetenschappers dat helemaal niet erg vinden. Iedereen vindt het moeilijk, die kloof die er tussen de culturen loopt, en die te overbruggen is misschien belangrijker dan de zuiverheid van de wetenschap.
Kritischere wetenschappers zoals ik kunnen hun ding dan ergens anders doen. In Marburg bij voorbeeld, waar geen “theologische” islamologie zal komen, maar waar in het kader van een Letterenvakgroep alles mogelijk zal blijven. Religieus georiënteerde studenten kunnen dan naar Frankfort; de andere naar Marburg, waar ze ook behoorlijk Arabisch kunnen leren. Want ook in dat opzicht is er een parallel met de christelijke theologie: christelijke godgeleerden kennen meestal te weinig Hebreeuws en Grieks om de bijbel werkelijk te kunnen lezen en islamitische islamologen te weinig Arabisch voor de koran. De talenstudie wordt verder in de Letterenfaculteit afgehandeld. Uiteindelijk willen toch maar heel weinig mensen werkelijk weten wat er in die oude boeken staat.

25 reacties

Opgeslagen onder Duitsland, Godsdienst, Islam, Nederland, Universiteit

25 Reacties op “Islamologie in Frankfort 2

  1. Marjan

    Boeiend verhaal al is het allesbehalve mijn vakgebied of misschien juist daarom wel. Ik heb het gevoel dat ik er ongeveer net zo over zou denken als jij; blijven verlangen naar vrije onafhankelijke wetenschap, naar nieuwe kennis, feiten en inzichten.
    Ik heb even op het linkje geklikt van de conferentie in Londen. De term ‘nobelere’ wekte mijn nieuwsgierigheid.
    Ga je daar ook heen? Het programma was voor mij grotendeels onbegrijpelijk maar een paar lezingen leken me wel interessant, vertaald en samengevat in normale mensentaal dan:
    Ahmad Z. Obeidat, ‘Defining Good in the Qur’an: A Semantic Inquiry in Qur’anic Ethics’
    Patrick Franke,‘Islamic Morality in the Making: The Sexual Ethics of the Qur’an and its Late Antique Context’

  2. Nee, naar Londen ga ik niet. Nobel had ik die Londense conferentie genoemd omdat het SOAS een oude en eerbiedwaardige instelling is, nog altijd zeer goed, maar inmiddels met sterke islamitische kleuring (de sultan van Brunei heeft miljoenen geschonken).
    Toch kan ook daar nu iemand spreken over de seksuele ethiek van de koran AND ITS LATE ANTIQUE CONTEXT. Dat is uit islamitisch gezichtspunt revolutionair: er gaat dus worden gekeken naar de verbanden van koranische ethiek met de Grieks-Romeinse cultuur! Alsof God daar wat mee te schaften had.
    Nog revolutionairder is misschien de openlijke behandeling van het zogenaamde palimpsest handschrift van de koran dat alweer dertig(?) jaar geleden in San’a gevonden is. Een van de oudste koranhandschriften überhaupt; het dateert van 690. Het bevat een oudere korantekst dan die we kenden; deze is ten dele weggekrast en vervangen door de tekst die sindsdien standaard is. Dit was tot heden vreselijk taboe in islamitische omgevingen: zou de korantekst zoals die nu vereerd wordt dan niet de oorspronkelijke zijn …? En welke versie is dan door God geopenbaard?

    Ik ben wel blij dat ik al haast gepensioneerd ben en dus mijn kop vrij kan houden. Iemand van dertig móet zich haast wel laten kopen. De vrije markteconomie heeft ervoor gezorgd dat de financiering van onderzoek niet meer neutraal is.

  3. Bob

    Een geprivatiseerde universiteit is contradictio in terminis. Hoe heeft het zover kunnen komen? Hetzelfde geldt voor ziekenhuizen, als je het mij vraagt. Dit zijn instituten die er bij uitstek NIET voor geschapen zijn om geld te verdienen. Als ik niet oplet ga ik Leo gelijk geven. Het komt allemaal door het geldtekort van de overheid, die het geld met bakken aan andere dingen hebben uitgegeven.

  4. Leo

    Goed verslag, ook al ben ik van mening dat over dit geloof zo min mogelijk hoeft te worden nagedacht. Zolang overheersing nog het uitgangspunt is, zie ik er niets in om er ook maar een minuut zendtijd aan te besteden. Neemt niet weg dat ik wel iets op heb met Turkije omdat men het daar tot voor kort aandurfde om geloof en regering te scheiden. Met de nieuwe machthebbers in Ankara is het helaas weer huilen met de fez op en keren we weer terug naar de ouderwetse structuren van voor Atatürk. Maar ook in ons land werd onlangs een doorbraak bekend gemaakt. Oude Bijbelvertalingen bleken niet juist te zijn, wetenschapster die daar achter kwam, werd direct door de leden van het huidige grondpersoneel verguisd en in de ban gedaan. Omdat ze aan de wortels kwam van het scheppingsverhaal. Maar zij was uiterst serieus, zeer integer en geweldig opgeleid. Vermoedelijk aan een goed betaalde, maar onafhankelijke universiteit. En dan krijg je ongekleurde wetenschappers die het geloven in het grote niets weten te relativeren en acceptabel maken voor mensen die cynisch zijn…

  5. trijntje

    Dat “nieuwe” van die vertaling was helemaal niet zo nieuw en al lang bekend bij gereformeerde theologen, zonder dat dit hun/ mijn geloof laat wankelen.

  6. Even heel weinig tijd om te reageren. Ik geef nu één reactie, de rest komt morgen of overmorgen.

    @ Bob: De boosdoeners heten Reagan en Thatcher. De vrije markteconomie, door velen toegejuicht. Belastingverlagingen, zodat de overheden structureel geld te kort hebben en universiteiten, ziekenhuizen, bejaardenhuizen, spoorwegen en electriciteitsnetwerken door goudeerlijke zakenlieden moeten laten runnen.
    Een andere doodsteek voor het hoger onderwijs is het principe dat universiteiten per afgestudeerde student betaald worden. Dan slagen ze allemaal, dat snap je. Er zijn nauwelijks universiteitsbestuurders die zich nog kunnen interesseren voor wat er onderwezen wordt. Het gaat om geld, geld, geld. Uitzondering zijn de universiteiten die “geld van hun eigen” hebben: Oxford, Cambridge, Harvard, Yale en nog andere in de USA.
    Toch lukt het een op de tien studenten nog een eigen weg te vinden in de rotzooi en iets behoorlijks te leren.

  7. @ Trijntje, Leo: Nu hebben jullie me nieuwsgierig gemaakt. Om welk bijbelvers ging het?

  8. trijntje

    @ emigrant: Het ging om Genesis 1.
    Het gaat over het woord ‘bara’ dat meestal met scheppen wordt vertaald.
    Het kwam groot in het nieuws dat je dat beter zou kunnen vertalen met ‘scheiden’.
    Ik had al veel vaker gehoord dat dat één van de mogelijke betekenissen is van dit woord, maar het werd gebracht of het heel nieuw was en of daarmee het geloof dat God heeft geschapen zou moeten verdwijnen.
    Ik vind het voor mijn persoonlijk geloof een toevoeging dat zo’n woord zo veel nuances kan hebben in de betekenis.
    Ik lees in Genesis 1 onder andere dat God orde aanbrengt, door bijvoorbeeld licht te scheiden van het duister, en water van droog land.
    En vele christenen lezen er vergelijkbare dingen en dat was al zo decennia voordat deze mevrouw dit publiceerde.
    Ik ga er overigens wel van uit dat haar wetenschappelijke werk hierin mogelijk een nieuw accent heeft ontdekt, maar wat er over in het nieuws kwam was dus voor mensen die al oppervlakkig iets van deze materie wisten geen nieuws.
    Onlangs heeft Govert van Brakel afscheid genomen als journalist bij de NOS. Bij dit afscheid zei hij onder andere:
    Het is jammer dat er bij het NOS radio 1 journaal niet meer iemand werkt met goede kennis van het christendom. Anders hadden we dat onderwerp over scheppen/scheiden niet op deze manier gebracht.

  9. Dat financieren van wetenschappelijk onderzoek lijkt me een lastig probleem. Het mooiste zou het zijn als opleiding en publicaties voldoende geld opleveren, maar dat is vast niet het geval.
    Het kiezen tussen geld van overheden, bedrijven of ideële organisaties lijkt me een moeilijke. Een ieder die op die manier geld toeschuift zal ook invloed willen hebben op het onderzoeken. Zelf denk ik dat de binnenkomende bedragen erg transparant moet zijn. Dus welk bedrag komt van welke organisatie en is gekoppeld aan welke onderzoeken.
    Bij de Islam heb ik altijd begrepen dat Saoudi Arabië erg veel geld te besteden heeft en dat ook besteedt. Maar in de christelijk-protestantse hoek is het niet veel anders, daar zijn het duistere reliclubs uit de USA die met geld de christelijke gedachtegangen rond de wereld willen promoten en beïnvloeden.

  10. @ Trijntje, Leo: Ik heb de pagina van het Ned. Bijbelgenootschap over deze kwestie even nagelezen. De vertaling “scheiden” voor bara past niet overal , maar op sommige plaatsen eventueel wel. Scheiden in de zin van orde scheppen in de oerchaos, geen slecht idee eigenlijk. Heb ik uit ander culturen ook wel gehoord. Misschien heeft het woord in Gen. 1 inderdaad die betekenis, misschien is de betekenis binnen het Hebreeuws door de eeuwen heen ook veranderd, wie zal het zeggen. Ik ken wel wat Hebreeuws, maar ben geen vakman. De kwestie lijkt me niet zo belangrijk, voor het geloof al helemaal niet. Een storm in een glas water.
    Wel werd ik licht verontwaardigd toen ik mijn Oudhebreeuwse woordenboek (Koehler en Baumgärtner, uitg. 1958) opsloeg. Daar las ik als eerste onder bara: “Theologische term: scheppen” Dat is nu werkelijk taalkunde van de kouwe grond. Geen enkel woord begint ooit zijn carrière als theologische term. De vermenging van taalkunde en theologie, waar moslims zich ook vaak aan schuldig maken, vind ik volkomen misplaatst. Maar de nieuwere uitgave heeft dat misschien allang veranderd.

  11. @ Leo: Dat je ook zelf over “dit geloof zo min mogelijk” hebt “nagedacht” blijkt vaak wel uit je reacties. Maar vrijheid blijheid, je hoeft niet overal iets van te weten.
    “Terug naar de ouderwetse structuren van voor Atatürk”–was het maar waar! In het Ottomaanse Rijk heerste een vrolijk multiculti en een aanzienlijke godsdienstvrijheid.
    Wat me bij jou altijd weer verwondert is de welhaast religieuze ijver waarmee je tegen religie bent. Wat kan het je uiteindelijk schelen, waaraan mensen hun tijd of geld besteden?

  12. Leo

    @Trijntje – De reacties uit relihoek en Vaticaan waren wat minder genuanceerd. Die wezen de conclusies van de betreffende wetenschapster direct af. Het kwam aan de basis van het Scheppingsverhaal. En dat was dus wat ik bedoelde…

  13. Leo

    @Emigrant – Dat Ottomaanse rijk was wel verantwoordelijk voor de ondergang van het Oud-Romeinse. Ik heb iets tegen geloof (welk ook) omdat er altijd iets omheen hangt van het ‘zeker weten’. Omdat het door de eeuwen heen onderdrukkend is geweest, zelfs goed voor heel veel doden. Onderwerping aan de ‘enige echte leer’ is een uitgangspunt en alles wat afwijkt van de norm is meteen ‘heidens’. Hebben we net de christenen een beetje in een liberaal spoor, komen de moslims weer op ons af en begint de geschiedenis all-over again. Daarbij vindt ik de meeste lieden die dat geloof uitdragen niet bepaald van enig niveau. En dus ben ik als oprecht humanist niet blij met het reveille van al die geloven. Lekker binnenshuis, in kerken en andere gebedshuizen, maar niet uitdragen en zo….dat niet!

  14. trijntje

    Ik ben bezig met een cursus Bijbels Hebreeuws en daar hebben we het even over deze kwestie gehad.
    Het “probleem” is dat dit woord maar weinig voorkomt.
    In het woordenboek dat ik heb staat dat het scheppen betekent, maar dat is maar een simpel woordenboek.
    In het uitgebreidere woordenboek dat van mijn schoonvader is geweest staat heel veel info over dit woord die ik met mijn bescheiden kennis niet kan volgen.
    Mijn docent vond het aannemelijk dat het woord verwant is met stammen die iets te maken hebben met scheiden.
    De Pi’el vorm betekent volgens het eenvoudige woordenboek ‘stukhakken’ ; dat maakt het in elk geval wel begrijpelijk dat de QAL vorm scheiden zou kunnen betekenen.
    Maar zoals gezegd, deze betekenis werd in de dertiger jaren al door gereformeerde theologen als mogelijkheid genoemd en is voor zover mij bekend ook bekend in de Amsterdamse School, een groep theologen met een eigen visie op Bijbel vertalen.
    Als ik me goed herinner is het uit een boekje van één van hen dat ik voor het eerst deze mogelijkheid las; en dat was in de zeventiger jaren van de vorige eeuw.
    Mijn geloof is daar niet van omgevallen.
    In de Rooms-Katholieke wereld ben ik minder thuis, en ik heb die reacties niet meegekregen in het nieuws.

  15. trijntje

    Zeker weten, of vertrouwen hebben in Iemand, of misschien beide?
    En als je iemand vertrouwt, dan doe je graag wat hij fijn vindt, binnen en buitenshuis.

  16. @ Leo: Het Ottomaanse Rijk heeft inderdaad de laatste resten van het aan multiple sclerose lijdende Romeinse Rijk vernietigd, en daarbij zijn zonder twijfel vele doden gevallen. Maar waarom wil je dat religieus interpreteren? Dat is toch gewoon wat staten altijd doen: een sterkere verplettert een zwakkere en gaat met de buit strijken. Om daar iets van een geloof in te zien lijkt me behoorlijk ver gezocht, vooral van iemand die zegt zo onreligieus te zijn als jij. Laat die religieuze interpretatie maar liever aan gelovigen over.

  17. Leo

    @Emigrant – De grote drijfveer van die Ottomanen was nu juist hun geloof. De Islam, ook toen al uit op expansie. Daar heb ik de paralel met tegenwoordig te pakken. Vandaar! En wat het religieuze betreft, mijn hele opvoeding en opleiding stond indertijd in het teken van het katholicisme. Het enige ware geloof volgens de Paus van Rome. Die in de leer ons kinderen aan het verstand bracht dat protestanten ‘afvallig’ waren en moslims ‘heidens’. Zie je de overeenkomsten met de huidige situatie? Ik wel, en ben daar dus niet gerust op.

  18. Wat weet een mens helemaal van de drijfveer van Ottomanen of wie dan ook anders?

  19. Leo

    Wellicht vanuit de gewone, niet aan een of andere geloof gebonden, geschiedenisboeken? Evt. net zo (on)betrouwbaar als die geloofsgeschriften, maar ik heb me daar maar aan vastgehouden.

  20. @ Bob, Xiwel: Met enige moeite zal wel te achterhalen zijn welke geldbronnen universiteiten hebben. Hoewel deze waarschijnlijk in pijnlijke gevallen ook, zoals alle mensen die wat te verbergen hebben, moeite zullen doen dit te verhullen of onschuldig te verpakken.
    Opvallend is echter dat vrijwel nooit iemand de moeite van dat achterhalen neemt!
    Er bestaat wel een controle op dat de geldgever geen invloed heeft op de inhoud van het lesmateriaal. Op subtiele wijze slipt er echter nogal eens iets tussendoor, niet in de laatste plaats omdat docenten en auteurs unaufgefordert rekening houden met de wensen van de gever. De regel blijft gelden: wiens brood men eet, diens woord men spreekt. Het zal duidelijk zijn dat de Amerikaanse club die aan de Frankfortse universiteit een onderzoek naar het nut van religie financierde niet zal concluderen dat religie onnuttig is. Ook zullen de miljoenen uit een van de kleine oliestaten die zich aan dezelfde universiteit liggen te vermeerderen niet worden besteed aan voor moslims pijnlijk onderzoek. (Misschien werd het congres in Frankfort eruit betaald? Ik weet het niet.) De beste controle is misschien nog die van de “markt” van de wetenschappelijke auteurs, die “besmette” onderzoeksresultaten met geen tang aanpakken en niet willen citeren, terwijl juist aan de frequentie van citaten het succes wordt afgemeten (ook weer ten onrechte, maar ja). Wel bestaat er onder wetenschappers een zeker begrip voor het aanpakken van gelden waar dan ook vandaan, en prettige congressen in vijfsterren-hotels aan een mooi meer willen er ook altijd wel in, want iedereen is arm; maar dat tast het wetenschappelijk oordeelsvermogen slechts ten dele aan.
    Ook zijn er duidelijke grenzen: uit de kleine oliestaat is er geld aangenomen; dat was overigens al tientallen jaren geleden, in een veel onschuldiger tijd. Maar uit Saoedi Arabië wordt er bij mijn weten in onze branche echt geen geld aangenomen, net zo min als uit Iran. Ook betaalde deelname aan congressen in Iran wordt met een scheef oog bekeken. Bij de geologie is het misschien anders, weet ik veel, maar bij de islamologie in geen geval.
    De milde gevers begrijpen overigens ook wel dat ze geen eisen met betrekking tot de besteding moeten stellen, anders gaan de wetenschappers met hun kont tegen de krib, terwijl ze nu aan kalme zelfcensuur doen. Ik heb zelf in de tachtiger jaren in NL eens 22.000 gulden van Irak voor een muziekavond binnengehaald. Er werden géén voorwaarden aan de besteding gesteld.
    In Thatchers Engeland kende ik een geval van een hoogleraar Arabisch die “rendabel” was, omdat hij tien studenten uit Libye aannam à £ 4000,- per jaar. Dat deze studenten van toeten nog blazen wisten en hun proefschriften door de professor ongeveer persoonlijk geschreven werden, en dat deze laatste daardoor aan depressie en drankzucht ging lijden, dat interesseerde niemand. Maar meestal is hoger onderwijs niet rendabel; integendeel. Hoger is het ook steeds minder vaak; hoewel, dat is een relatief begrip; als je heel laag begint …
    Over de financiële machinaties in geldfaculteiten (medicijnen, farmacie enz.) heb ik geen idee. Bij de Letteren is het altijd maar peanuts. Wij zijn met ons allen nog voordeliger dan een eenvoudige deeltjesversneller.

  21. @Emigrant: Een mooi antwoord op de financieringsvraag. Je had er een logje van kunnen maken.
    En dat wiensbroodgedoe is me maar al te bekend. Een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar lawaai van een verkeersweg levert echt andere uitkomsten op als een gemeente dat onderzoek aanvraagt dan als bijvoorbeeld een club van omwonenden dat doet.

  22. Marjan

    Een deeltjesversneller is niet eenvoudig en voor mij heilig, heiliger dan God, Sinterklaas en Allah bij elkaar in elk geval.
    Verder klinkt je weer erg somber Emigrant. Ik krijg het gevoel dat de echte onafhankelijke wetenschap niet meer te redden is.
    In de tijd dat ik studeerde had je in Nederland in elk geval een zekere vorm van democratie en inspraak aan universiteiten en waren studenten erg kritisch op geldstromen en onafhankelijkheid.

  23. @Marjan: Met “eenvoudige” deeltjesversneller bedoelde ik een “gewone”, niet dat superding dat ze onder de Zwitserse bergen hebben gebouwd.
    Ook ik vind dat er deeltjes versneld moeten worden, dat het volgende raadsel der natuur opgelost moet worden, en daarna het dan volgende. Maar heilig? dat is niets voor mij.
    Wetenschap was nooit onafhankelijk. Vroeger betaalden de kerk of sommige vorsten, die soms heel grillig waren. Later nam de staat het over, die had ook zo zijn eigen programma’s, en nu zijn de geldbronnen heel verschillend. Het mooiste was altijd als een onderzoeker een privé-vermogen tot zijn beschikking had, of als een vorst zich niet met de inhoud bemoeide.
    Ondanks alles gebeurt er ook nu soms nog goede wetenschap. Het is net als met de opvoeding van kinderen: als je ziet hoe mensen opvoeden, dan zouden toch alle kinderen totaal verknipt moeten zijn? Toch valt dat in de praktijk wel mee. Er is blijkbaar zoiets als een zelfherstellend vermogen bij de mens.
    De democratie aan de universiteit is hier alleen nog façade. De rector regeert, samen met enkele vertrouwenshoogleraren. Besluiten worden genomen in telefoongesprekken of bij een etentje. Studenten zijn er met geen stok meer in de commissies te krijgen, en gelijk hebben ze. Ik herinner mij dat in NL veel van die commissies al in de tachtiger jaren als ballast overboord werden geworpen; tenminste aan de VU, waar ik toen was.

  24. Marjan

    Ongeveer in 1985 zat ik op mijn vakgroep als student in een commissie die de naam ‘vaste commissie wetenschap’ had.
    We vergaderden ongeveer eens per twee maanden en samen met de andere student in die commissie deed ik mijn best om alles goed voor te bereiden, te begrijpen en om de geringe invloed die we hadden optimaal te gebruiken.
    Het werd spannend, ik weet niet meer waarom en van de ene op de andere dag was die commissie verdwenen, niet officieel opgeheven maar ineens werd er niet meer vergaderd. We kwamen in een lege kamer, de secretaresse wist van niets en de hoogleraar deed later toen we hem er op aanspraken alsof hij nooit van die commissie gehoord had.
    We gingen aan onszelf twijfelen; hebben hier en daar nog wat navraag gedaan maar alle sporen liepen dood. De commissie had nooit bestaan leek het.
    Het leven ging in sneltreinvaart door en ik dacht er nog maar zelden aan en heb het er bij laten zitten. Zelfs nu vraag ik me nog wel eens af wat er precies gaande was.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s